Ağrı • Doğu Anadolu Bölgesi • Plaka 04
Hamur
Hamur, Murat Vadisi ile Aladağların eteklerinde gelişen; hayvancılık, kırsal üretim ve 19. Yüzyıl Osmanlı taş işçiliğini yansıtan Hamur Kümbetiyle tanınan küçük nüfuslu bir Ağrı ilçesidir.
İl
Ağrı
Bölge
Doğu Anadolu Bölgesi
Plaka
04
Nüfus
14.336
Hızlı geçiş
Hamur için hızlı işlemler
Hızlı Bilgiler
İlçeye ilk bakış
60 saniyede ilçe
Hamur kısa özeti
Hamur, Murat Vadisi ile Aladağların eteklerinde gelişen; hayvancılık, kırsal üretim ve 19. Yüzyıl Osmanlı taş işçiliğini yansıtan Hamur Kümbetiyle tanınan küçük nüfuslu bir Ağrı ilçesidir.
- İl
- Ağrı
- Bölge
- Doğu Anadolu Bölgesi
- Nüfus
- 14.336
- Yüzölçümü
- 873 km²
- Rakım
- 1675 m
- Yoğunluk
- 16 kişi/km²
Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.
Keşif hafızası
Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul
Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.
0 favori
0 son görüntüleme
Favori ilçelerin
Henüz favori ilçe eklemedin.
Son görüntülediğin ilçeler
Hamur Nerede ve Hangi İle Bağlı?
İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.
- İl
- Ağrı
- Bölge
- Doğu Anadolu Bölgesi
- Plaka
- 04
- Enlem
- 39.6058
- Boylam
- 42.985
Hamur Nüfusu 2025 Kaç?
Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.
- Nüfus
- 14.336 kişi
- Erkek
- 7.502 kişi
- Kadın
- 6.834 kişi
Hamur’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi
Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.
- Yüzölçümü
- 873 km²
- Rakım
- 1.675 metre
- İklim
- Yüksek rakımlı sert karasal iklim görülür; kışlar uzun, çok soğuk ve kar yağışlı, yazlar kısa, serin-kurak karakterlidir. Don ve kar örtüsü tarım sezonunu ve ulaşımı etkiler.
Hamur Tarihi
İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.
Tarihçe
Hamur çevresi, Yukarı Murat havzasındaki eski ulaşım ve yerleşim alanlarından biri olup Urartu döneminden Osmanlı’ya kadar farklı siyasi yapıların etkisinde kalmıştır. Osmanlı döneminde Bayazıt sancağı çevresinde nahiye olarak yönetilen yerleşim, Birinci Dünya Savaşı’nın işgal ve çatışma koşullarından etkilenmiştir. Cumhuriyet’in ilk döneminde Ağrı’ya bağlanan Hamur, uzun süre bucak statüsünde kalmıştır. 1 Nisan 1958 tarihinde ilçe statüsü kazanmasıyla kaymakamlık ve belediye örgütlenmesi güçlenmiştir. İlçe merkezindeki Hamur Kümbeti, 19. yüzyıla tarihlenen ve Osmanlı mezar mimarisini temsil eden önemli bir taş yapıdır. Murat Nehri vadisi boyunca yer alan köyler, tarım ve hayvancılığa dayalı tarihsel yaşam biçimini sürdürmüştür. “Hamur” adının kökenine ilişkin kesinliği kanıtlanmış tek bir açıklama bulunmadığından halk anlatıları tarihsel gerçek olarak sunulmamalıdır.
Kısa Tarihçe
Hamur çevresi, Yukarı Murat havzasındaki eski ulaşım ve yerleşim alanlarından biri olup Urartu döneminden Osmanlı’ya kadar farklı siyasi yapıların etkisinde kalmıştır. Osmanlı döneminde Bayazıt sancağı çevresinde nahiye olarak yönetilen yerleşim, Birinci Dünya Savaşı’nın işgal ve çatışma koşullarından etkilenmiştir.
Kuruluş
1 Nisan 1958 tarihinde ilçe statüsü kazanmasıyla kaymakamlık ve belediye örgütlenmesi güçlenmiştir.
Hamur Ekonomisi ve Geçim Kaynakları
Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.
Ekonomi Özeti
Hamur ekonomisi büyük ölçüde meraya dayalı hayvancılık ve tarımsal üretimden oluşur. Koyun ve sığır yetiştiriciliği, süt, peynir ve canlı hayvan satışı hane gelirlerinin temel kaynakları arasındadır.
Ekonomi
Hamur ekonomisi büyük ölçüde meraya dayalı hayvancılık ve tarımsal üretimden oluşur. Koyun ve sığır yetiştiriciliği, süt, peynir ve canlı hayvan satışı hane gelirlerinin temel kaynakları arasındadır. Arpa, buğday ve yem bitkileri kısa üretim sezonuna uyum sağlayan başlıca tarla ürünleridir. İlçe merkezinde perakende, inşaat, ulaştırma, kamu hizmetleri ve tarımsal girdilere yönelik küçük işletmeler bulunur. Ağrı il merkezine yakınlık, ürünlerin pazara taşınması ve ileri sağlık-eğitim hizmetlerine erişim açısından avantaj sağlar. Sanayi ölçeği küçüktür; süt toplama-soğutma, yem depolama ve et-süt ürünlerinin hijyenik işlenmesi geliştirilebilir. Hamur Kümbeti ve Murat Vadisi çevresindeki kültür-doğa rotaları yerel yeme-içme ve rehberlik hizmetlerini destekleyebilir. Yatırım kararlarında nüfus azalması, kış koşulları, mera yönetimi ve lojistik maliyetler dikkate alınmalıdır.
Tarım
Koyun-sığır yetiştiriciliği, süt üretimi, arpa, buğday ve yem bitkileri ilçenin başlıca üretim faaliyetleridir.
Hayvancılık
Koyun-sığır yetiştiriciliği, süt üretimi, arpa, buğday ve yem bitkileri ilçenin başlıca üretim faaliyetleridir | Hamur ekonomisi büyük ölçüde meraya dayalı hayvancılık ve tarımsal üretimden oluşur. | Koyun ve sığır yetiştiriciliği, süt, peynir ve canlı hayvan satışı hane gelirlerinin temel kaynakları arasındadır. | Arpa, buğday ve yem bitkileri kısa üretim sezonuna uyum sağlayan başlıca tarla ürünleridir.
Sanayi
Sanayi sınırlı; süt toplama, yem, un, yapı malzemesi ve küçük tamir atölyeleri ölçeğindedir.
Ticaret
Canlı hayvan, süt ürünleri, yem ve temel tüketim mallarına dayalı ilçe içi ticaret ile Ağrı merkez bağlantısı önemlidir.
İstihdam
İstihdam ağırlıkla tarım ve hayvancılık, kamu hizmetleri, eğitim-sağlık, perakende, ulaştırma ve küçük işletmelerde oluşur. İlçe SEGE-2022 sınıflaması 6. kademe düzeyindedir.
Hamur’da Gezilecek Yerler
Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.
Hamur’ya Nasıl Gidilir?
Ulaşım özeti, ana yollar ve mesafe bilgileri.
Ulaşım Özeti
Ağrı-Van güzergâhına bağlanan yollar Hamur’u Ağrı Merkez, Tutak ve Patnos yönüne ulaştırır; köy yolları kışın kar ve buzlanmadan etkilenebilir.
İl Merkezine Uzaklık
13.8
Havalimanına Uzaklık
6.5
Hamur’da Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yaşam
Eğitim, sağlık ve sosyal yaşam verileri.
Eğitim Olanakları
- Eğitim
- MEB güncel göstergelerinde ilçede 79 okul/kurum yer almaktadır. İlçedeki yükseköğretim birimi sayısı 0 olarak doğrulandı; sayı aktif üniversite fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulu birimlerini ifade eder.
Sağlık Hizmetleri
- Sağlık
- İlçede kamu hastanesi düzeyinde 1 kuruluş bulunmaktadır. Aile sağlığı merkezleri, 112 acil sağlık birimleri ve Ağrı merkezdeki ileri basamak hastaneler sevk zincirini tamamlar; sayı ADSM ve ASM’leri içermez.
- Sağlık Tesisleri
- Sağlık altyapısı özeti: İlçede kamu hastanesi düzeyinde 1 kuruluş bulunmaktadır. Aile sağlığı merkezleri, 112 acil sağlık birimleri ve Ağrı merkezdeki ileri basamak hastaneler sevk zincirini tamamlar, sayı ADSM ve ASM’leri içermez.
Sosyal ve Kültürel Yaşam
- Sosyal Yaşam
- Festivaller: Yerel kültür ve kurtuluş programları | köy-yayla buluşmaları | millî bayram etkinlikleri Yerel lezzetler: Haşıl | ayran aşı | hengel | yöresel peynir ve tereyağı | tandır ekmeği Spor ve etkinlik: İlçe stadı | okul spor salonları | açık futbol sahaları | doğa yürüyüşü alanları
Hamur Belediyesi ve Resmi Bilgiler
Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.
- Telefon Kodu
- 472
- Posta Kodu
- 04850
- Mahalle
- 4
- TÜİK
- 1379
- NUTS
- TRA21
Nüfus Özeti
Coğrafya
Yönetim
Neden önemli?
Hamur, Murat Vadisi ile Aladağların eteklerinde gelişen; hayvancılık, kırsal üretim ve 19. Yüzyıl Osmanlı taş işçiliğini yansıtan Hamur Kümbetiyle tanınan küçük nüfuslu bir Ağrı ilçesidir. Hamur çevresi, Yukarı Murat havzasındaki eski ulaşım ve yerleşim alanlarından biri olup Urartu döneminden Osmanlı’ya kadar farklı siyasi yapıların etkisinde kalmıştır.
Veriler
Temel istatistikler
- Erkek
- 7.502
- Kadın
- 6.834
- Rakım
- 1675 m
- İklim
- Yüksek rakımlı sert karasal iklim görülür; kışlar uzun, çok soğuk ve kar yağışlı, yazlar kısa…
- SEGE-2022 skoru -1,275
- Türkiye sırası 967/973
- gelişmişlik kademesi 6/6
Geçmiş
Tarih ve zaman çizelgesi
- Antik Çağ
Antik Çağ
Hamur çevresi, Yukarı Murat havzasındaki eski ulaşım ve yerleşim alanlarından biri olup Urartu döneminden Osmanlı’ya kadar farklı siyasi yapıların etkisinde kalmıştır.
- Osmanlı dönemi
Osmanlı dönemi
Osmanlı döneminde Bayazıt sancağı çevresinde nahiye olarak yönetilen yerleşim, Birinci Dünya Savaşı’nın işgal ve çatışma koşullarından etkilenmiştir.
- Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyet’in ilk döneminde Ağrı’ya bağlanan Hamur, uzun süre bucak statüsünde kalmıştır.
- İdari gelişim
Kuruluş ve idari statü
1 Nisan 1958 tarihinde ilçe statüsü kazanmasıyla kaymakamlık ve belediye örgütlenmesi güçlenmiştir.
Yakın çevre
Yakındaki ilçeler
Güven
Kaynaklar ve doğrulama
26toplam kaynak
15resmî kaynak
86/100otomatik kaynak puanı
yüksek_güvendoğrulama
Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.
Veriyle Bak
İlçe İstatistikleri
Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.
Nüfus Yoğunluğu
km² başına 16 kişi
Yıllara Göre Nüfus
Metin tabanlı nüfus özeti
- 2021
- 17.106
- 2022
- 16.152
- 2023
- 16.097
- 2024
- 14.961
- 2025
- 14.336
Erkek / Kadın Nüfus
Metin tabanlı cinsiyet dağılımı
- Erkek
- 7.502
- Kadın
- 6.834
Coğrafi Göstergeler
Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.
Yüzölçümü873 km²
İlçenin toplam alanı
Rakım1.675 m
Deniz seviyesine göre
Mahalle4
Kayıtlı mahalle sayısı
Yıllık nüfus verisi
| Yıl | Nüfus |
|---|---|
| 2020 | 17.908 |
| 2021 | 17.106 |
| 2022 | 16.152 |
| 2023 | 16.097 |
| 2024 | 14.961 |
| 2025 | 14.336 |
Harita
Haritada Keşfet →
Hamur konum bilgisi
39.6058, 42.985
Hızlı Bağlantılar
Hamur için hızlı bağlantılar
İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.
Ağrı İlçeleri
Ağrı ilindeki diğer ilçeleri listele.
Ağrı İlçeleri →
Doğu Anadolu Bölgesi Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi bölgesindeki ilçeleri keşfet.
Keşfet →
İlçe Karşılaştır
Hamur ilçesini başka ilçelerle karşılaştır.
Keşfet →
Tüm İlçeler
Türkiye ilçe arşivine geri dön.
Tüm İlçeler →
Haritada Aç
Hamur konumunu Google Maps üzerinde aç.
Keşfet →
Hamur, Ağrı il merkezinin güneyinde, Murat Nehri vadisi ile Aladağların eteklerinde yer alır. Harita Genel Müdürlüğü tabanlı güncel ilçe yüzölçümü verisinde 873 km² olarak gösterilen ilçenin merkezi yaklaşık 1675 metre yükseltidedir ve 2025 nüfusu 14336’dır. Nüfusun önemli bölümü köylerde yaşar; yerleşimlerin dağınık olması kamu hizmetleri ve kış ulaşımı üzerinde etkili olur. İlçe ekonomisi koyun ve sığır yetiştiriciliği, süt üretimi, arpa, buğday ve yem bitkilerine dayanır. Murat Vadisi boyunca tarıma elverişli düzlükler bulunmasına karşın arazinin büyük bölümü dağlık ve yüksek plato karakterindedir. Hamur Kümbeti ilçenin en belirgin tarihî yapısıdır; yapı 2025 yılında yürütülen koruma ve çevre düzenleme çalışmalarıyla yeniden gündeme gelmiştir. Ağrı-Van karayolu bağlantıları ilçeyi il merkezine, Tutak ve Patnos yönüne bağlar. Resmî 2026 turizm planında ilçede altı turizm işletmesi belgeli konaklama tesisi kaydı yer almakla birlikte turizm hacmi sınırlıdır. Kırsal peyzaj, yayla kültürü, Murat Nehri ve kümbet çevresinin birlikte ele alınması günübirlik rotalar için fırsat sunar.
Kaynaklar
Kaynaklar ve Veri Güncelliği
Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.
Genel Kaynaklar
- agri.edu.tr agri.edu.tr
- agri.gov.tr agri.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- agri.meb.gov.tr agri.meb.gov.tr
- agriism.saglik.gov.tr agriism.saglik.gov.tr
- camiler.com.tr camiler.com.tr
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
- github.com github.com
- hamur.gov.tr hamur.gov.tr
- hamur.meb.gov.tr hamur.meb.gov.tr
- nufusu.com nufusu.com
- ourairports.com ourairports.com
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
Ekonomi Kaynakları
- agri.edu.tr agri.edu.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
Tarihçe Kaynakları
- agri.gov.tr agri.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- hamur.gov.tr hamur.gov.tr
Turizm Kaynakları
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
Sağlık Kaynakları
- agriism.saglik.gov.tr agriism.saglik.gov.tr
Ulaşım Kaynakları
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
Eğitim Kaynakları
- hamur.meb.gov.tr hamur.meb.gov.tr
Nüfus Kaynakları
- nufusu.com nufusu.com