Hakkâri • Doğu Anadolu Bölgesi • Plaka 30
Hakkâri Merkez İlçesi
Hakkâri Merkez; Çölemerik tarihî kimliği, Meydan Medresesi, Berçelan Yaylası, Mergabüt Kayak Merkezi, Sümbül Dağı ve Zap Vadisiyle ilin idari, eğitim ve sağlık merkezidir. 2025 ADNKS nüfusu 76165 kişidir.
Hakkâri Merkez İlçesi için hızlı işlemler
İlçeye ilk bakış
Hakkâri Merkez İlçesi kısa özeti
Hakkâri Merkez; Çölemerik tarihî kimliği, Meydan Medresesi, Berçelan Yaylası, Mergabüt Kayak Merkezi, Sümbül Dağı ve Zap Vadisiyle ilin idari, eğitim ve sağlık merkezidir. 2025 ADNKS nüfusu 76165 kişidir.
- İl
- Hakkâri
- Bölge
- Doğu Anadolu Bölgesi
- Nüfus
- 76.165
- Yüzölçümü
- 2179 km²
- Rakım
- 1756 m
- Yoğunluk
- 35 kişi/km²
Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.
Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul
Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.
Favori ilçelerin
Henüz favori ilçe eklemedin.
Son görüntülediğin ilçeler
Hakkâri Merkez İlçesi Nerede ve Hangi İle Bağlı?
İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.
- İl
- Hakkâri
- Bölge
- Doğu Anadolu Bölgesi
- Plaka
- 30
- Enlem
- 37.5774
- Boylam
- 43.7368
Hakkâri Merkez İlçesi Nüfusu 2025 Kaç?
Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.
- Nüfus
- 76.165 kişi
- Erkek
- 39.477 kişi
- Kadın
- 36.688 kişi
Hakkâri Merkez İlçesi’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi
Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.
- Yüzölçümü
- 2.179 km²
- Rakım
- 1.756 metre
- İklim
- Yüksek ve sarp dağlık alanda sert karasal iklim görülür; kışlar uzun, yoğun kar yağışlı ve çığ riskli, yazlar kısa, sıcak-kurak ve geceleri serindir.
- Doğal Yapı
- Zap Suyu Vadisi, Sümbül ve Cilo dağ kütleleri, Berçelan yaylaları, buzul gölleri, derin vadiler, meşe toplulukları ve yüksek alpin çayırlar doğal yapıyı oluşturur.
- Deprem
- AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası ve bölgesel aktif faylar dikkate alınmalıdır. Hakkâri’de deprem tehlikesine ek olarak yüksek eğim, kaya düşmesi, heyelan, sel-taşkın, çığ, yoğun kar, buzlanma ve yol kapanması riskleri belirgindir; yapılaşmada parsel bazlı zemin etüdü, güncel deprem yönetmeliği, dere koruma mesafesi ve afet ulaşım planları esas alınmalıdır.
Hakkâri Merkez İlçesi Tarihi
İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.
Tarihçe
Hakkâri yöresinin yerleşim tarihi Neolitik ve Tunç Çağına kadar uzanır. Bölge Hurri, Urartu, Med, Pers, Roma, Sasani ve Bizans hâkimiyetlerinden geçmiştir. Orta Çağ boyunca dağlık coğrafyada yerel Hakkâri beyleri ve aşiret yapıları etkili olmuştur. Türk ve İslam hâkimiyeti Selçuklu, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Osmanlı dönemlerinde güçlenmiştir. Tarihî merkez Çölemerik adıyla anılmış; Meydan Medresesi ve geleneksel taş yapılar Osmanlı döneminden izler taşımıştır. Hakkâri 1936 yılında yeniden il statüsü kazanmıştır. Cumhuriyet döneminde kamu kurumları, ulaşım, eğitim ve sağlık yatırımlarıyla bugünkü şehir merkezi gelişmiştir.
Kısa Tarihçe
Hakkâri yöresinin yerleşim tarihi Neolitik ve Tunç Çağına kadar uzanır. Bölge Hurri, Urartu, Med, Pers, Roma, Sasani ve Bizans hâkimiyetlerinden geçmiştir. Orta Çağ boyunca dağlık coğrafyada yerel Hakkâri beyleri ve aşiret yapıları etkili olmuştur.
Kuruluş
Hakkâri 1936 yılında yeniden il statüsü kazanmıştır.
Eski İsimler
Tarihî merkez Çölemerik adıyla anılmış
Hakkâri Merkez İlçesi Ekonomisi ve Geçim Kaynakları
Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.
Ekonomi Özeti
Merkez ilçe ekonomisi kamu hizmetleri, Hakkâri Üniversitesi, sağlık, eğitim, perakende, inşaat, ulaştırma, hayvancılık, arıcılık, küçük ticaret ve doğa turizmine dayanır.
Ekonomi
Merkez ilçe ekonomisi kamu hizmetleri, Hakkâri Üniversitesi, sağlık, eğitim, perakende, inşaat, ulaştırma, hayvancılık, arıcılık, küçük ticaret ve doğa turizmine dayanır. Dağlık kırsal mahallelerde küçükbaş hayvancılık, yaylacılık, süt ürünleri ve arıcılık önemlidir. Ceviz, elma, üzüm, sebze ve sınırlı tahıl üretimi yapılır. Berçelan, Mergabüt, Sümbül Dağı ve Zap Vadisi dağcılık, kayak ve doğa turizmi potansiyeli taşır. Üniversite, kamu ve sağlık kurumları konut ile hizmet talebini destekler.
Tarım
Küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık, arıcılık, ceviz, elma, üzüm, sebze, yem bitkileri ve sınırlı hububat üretimi yapılır.
Hayvancılık
Küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık, arıcılık, ceviz, elma, üzüm, sebze, yem bitkileri ve sınırlı hububat üretimi yapılır | Merkez ilçe ekonomisi kamu hizmetleri, Hakkâri Üniversitesi, sağlık, eğitim, perakende, inşaat, ulaştırma, hayvancılık, arıcılık, küçük ticaret ve doğa turizmine dayanır. | Dağlık kırsal mahallelerde küçükbaş hayvancılık, yaylacılık, süt ürünleri ve arıcılık önemlidir.
Sanayi
Sanayi sınırlı ölçektedir; gıda, süt ürünleri, taş-kum, mobilya, metal, yapı malzemeleri ve küçük bakım-onarım faaliyetleri görülür.
Ticaret
İl merkezi, üniversite, kamu kurumları, sağlık hizmetleri ve Van-Şırnak-Irak bağlantılı kara yolları perakende, ulaştırma ve hizmet ticaretini destekler.
İstihdam
Kamu, üniversite, sağlık, eğitim, güvenlik, inşaat, ulaştırma, ticaret, hayvancılık ve hizmet sektörleri başlıca istihdam alanlarıdır. Güncel değerlendirmede TÜİK, SGK ve İŞKUR göstergeleri birlikte incelenmelidir.
Yatırım
Kış ve doğa turizmi, arıcılık, süt ürünleri, öğrenci hizmetleri, sağlık, afet dirençli konut, yol güvenliği ve küçük gıda işleme yatırımları değerlendirilebilir.
Turizm Potansiyeli
Berçelan, Mergabüt, Sümbül Dağı, buzul gölleri, Zap Vadisi ve tarihî yapılar sayesinde dağcılık, kış, doğa, kültür ve fotoğraf turizmi potansiyeli çok yüksektir.
Hakkâri Merkez İlçesi’da Gezilecek Yerler
Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.
Hakkâri Merkez İlçesi’ya Nasıl Gidilir?
Ulaşım özeti, ana yollar ve mesafe bilgileri.
Ulaşım Özeti
D400 | Hakkâri–Yüksekova | Hakkâri–Çukurca | Hakkâri–Van | Hakkâri–Şırnak bağlantıları. Belediye otobüsleri, minibüsler, taksiler, ilçeler arası servisler ve şehirlerarası otobüslerle kent içi ve bölgesel ulaşım sağlanır.
Ana Yollar
D400, Hakkâri–Yüksekova, Hakkâri–Çukurca, Hakkâri–Van, Hakkâri–Şırnak bağlantıları
Toplu Taşıma
Belediye otobüsleri, minibüsler, taksiler, ilçeler arası servisler ve şehirlerarası otobüslerle kent içi ve bölgesel ulaşım sağlanır.
Havalimanına Uzaklık
44.3
Hakkâri Merkez İlçesi’da Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yaşam
Eğitim, sağlık ve sosyal yaşam verileri.
Eğitim Olanakları
- Eğitim
- Hakkâri Üniversitesi, fakülteler, Çölemerik Meslek Yüksekokulu, mesleki-genel liseler, temel eğitim kurumları ve halk eğitimi merkezleri bulunur.
- Üniversite
- 1
Sağlık Hizmetleri
- Sağlık
- Hakkâri Devlet Hastanesi, Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, aile sağlığı merkezleri ve 112 istasyonları il merkeziyle çevre kırsal alana hizmet verir.
- Hastane
- 1
- Sağlık Tesisleri
- Sağlık altyapısı özeti: Hakkâri Devlet Hastanesi, Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, aile sağlığı merkezleri ve 112 istasyonları il merkeziyle çevre kırsal alana hizmet verir.
Sosyal ve Kültürel Yaşam
- Sosyal Yaşam
- Festivaller: Hakkâri kültür ve sanat etkinlikleri | Berçelan ve yayla programları | Mergabüt kış sporları etkinlikleri | üniversite festivalleri Yerel lezzetler: keledoş | doğaba | gulul | kepaye | jaji | tandır ekmeği | otlu peynir | bal ve ceviz ürünleri Spor ve etkinlik: Mergabüt kayak tesisleri | dağcılık | trekking | kayaklı koşu | şehir stadyumu | üniversite spor tesisleri
- Spor
- Mergabüt kayak tesisleri, dağcılık, trekking, kayaklı koşu, şehir stadyumu, üniversite spor tesisleri
- Lezzetler
- keledoş, doğaba, gulul, kepaye, jaji, tandır ekmeği, otlu peynir, bal ve ceviz ürünleri
- Festivaller
- Hakkâri kültür ve sanat etkinlikleri, Berçelan ve yayla programları, Mergabüt kış sporları etkinlikleri, üniversite festivalleri
Hakkâri Merkez İlçesi Belediyesi ve Resmi Bilgiler
Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.
- Telefon Kodu
- 438
- Posta Kodu
- 30100
- Mahalle
- 22
- TÜİK
- 1377
- NUTS
- TRB24
Nüfus Özeti
Coğrafya
Yönetim
Neden önemli?
Hakkâri Merkez; Çölemerik tarihî kimliği, Meydan Medresesi, Berçelan Yaylası, Mergabüt Kayak Merkezi, Sümbül Dağı ve Zap Vadisiyle ilin idari, eğitim ve sağlık merkezidir. 2025 ADNKS nüfusu 76165 kişidir.
Temel istatistikler
- Erkek
- 39.477
- Kadın
- 36.688
- Rakım
- 1756 m
- İklim
- Yüksek ve sarp dağlık alanda sert karasal iklim görülür; kışlar uzun…
- SEGE-2022 skoru -0,077
- Türkiye sırası 366/973
- gelişmişlik kademesi 3/6
Tarih ve zaman çizelgesi
- En eski dönemler
En eski dönemler
Hakkâri yöresinin yerleşim tarihi Neolitik ve Tunç Çağına kadar uzanır.
- Antik Çağ
Antik Çağ
Bölge Hurri, Urartu, Med, Pers, Roma, Sasani ve Bizans hâkimiyetlerinden geçmiştir.
- Orta Çağ
Orta Çağ
Orta Çağ boyunca dağlık coğrafyada yerel Hakkâri beyleri ve aşiret yapıları etkili olmuştur.
- Osmanlı dönemi
Osmanlı dönemi
Türk ve İslam hâkimiyeti Selçuklu, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Osmanlı dönemlerinde güçlenmiştir.
- 1936
Cumhuriyet dönemi
Hakkâri 1936 yılında yeniden il statüsü kazanmıştır.
- Adlandırma
Eski isimler
Tarihî merkez Çölemerik adıyla anılmış
Yakındaki ilçeler
Kaynaklar ve doğrulama
Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.
İlçe İstatistikleri
Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.
Yıllara Göre Nüfus
- 2021
- 77.606
- 2022
- 77.329
- 2023
- 77.273
- 2024
- 76.630
- 2025
- 76.165
Erkek / Kadın Nüfus
- Erkek
- 39.477
- Kadın
- 36.688
Coğrafi Göstergeler
Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.
İlçenin toplam alanı
Deniz seviyesine göre
Kayıtlı mahalle sayısı
Yıllık nüfus verisi
| Yıl | Nüfus |
|---|---|
| 2020 | 78.516 |
| 2021 | 77.606 |
| 2022 | 77.329 |
| 2023 | 77.273 |
| 2024 | 76.630 |
| 2025 | 76.165 |
Hakkâri Merkez İlçesi konum bilgisi
37.5774, 43.7368
Hakkâri Merkez İlçesi için hızlı bağlantılar
İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.
Hakkâri Merkez, Hakkâri ilinde 2179 km² yüzölçümüne, yaklaşık 1756 metre merkez rakımına ve 22 belediye mahallesine sahip bir ilçedir. 2025 nüfusu 76165 kişidir. Zap Suyu Vadisi, Sümbül ve Cilo dağ kütleleri, Berçelan yaylaları, buzul gölleri, derin vadiler, meşe toplulukları ve yüksek alpin çayırlar doğal yapıyı oluşturur. Kamu, üniversite, sağlık, eğitim, hayvancılık, arıcılık, inşaat, ticaret ve doğa-kış turizmi öne çıkar. İlçe; sınır coğrafyası, yüksek dağ-vadi sistemi, sert ulaşım koşulları, kırsal üretim, doğal ve kültürel mirası birlikte değerlendirilerek ele alınmalıdır.
Kaynaklar ve Veri Güncelliği
Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.
2025 nüfus ve cinsiyet dağılımı güncel ADNKS ilçe tablosundan alınmış, beş ilçe toplamı 279681 olan Hakkâri il toplamıyla doğrulanmıştır. 2020-2025 ilçe nüfus serileri yıllık il toplamlarıyla eşleştirilmiştir. İlçe alanları ve belediye mahalle sayıları güncel ilçe tablosuyla kontrol edilmiştir. Beş ilçenin yüzölçümü toplamı 7095 km², belediye mahalle toplamı 68 olarak doğrulanmıştır. Bazı eski kurumsal kaynaklarda Hakkâri yüzölçümü 9.521 km² gibi farklı değerlerle yer alırken güncel HGM tabanlı idari ilçe tablosunda 7.095 km² kullanılmaktadır; satırlarda güncel ilçe alanları esas alınmıştır. Derecik'in 2018 sonrasında kullanılan ilçe kodu 2107 olarak işlenmiştir. Koordinatlar ve rakımlar ilçe merkezlerini yaklaşık gösterir; mühendislik veya parsel ölçeğinde kullanılmamalıdır. Hastane ve yükseköğretim birimleri Hakkâri İl Sağlık Müdürlüğü ve Hakkâri Üniversitesi güncel kaynaklarıyla kontrol edilmiştir. Kullanıcının talebi doğrultusunda hero görseli, mobil görsel, görsel alt metni, görsel promptu ve görsel stil alanları boş bırakılmıştır. Güncel ve karşılaştırılabilir resmî ilçe düzeyi gelir, GSYH, işletme, ev, okul, park, cami ve sektör payı verileri bulunmayan sayısal kolonlar tahminle doldurulmamıştır. Zenginleştirme 21.07.2026: yaşam_skoru alanı doğrudan yaşam/mutluluk puanı değil, İlçe SEGE-2022 bileşik sosyo-ekonomik gelişmişlik skorudur. 2026 ADNKS sonucu henüz kesinleşmediğinden nufus_2026 boş bırakıldı. İlçe düzeyinde standart ve karşılaştırılabilir resmî işletme, gelir/GSYH, sektör payı, öğrenci/öğretmen, ASM, park ve cami sayısı doğrulanamayan satırlarda bu alanlara tahmin yazılmadı. Türetilen metin ve harita alanları mevcut kaynaklı sütunlardan oluşturuldu; özel/proprietary Endeksa tahminleri kopyalanmadı.
Genel Kaynaklar
- daka.org.tr daka.org.tr
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
- github.com github.com
- hakkari.bel.tr hakkari.bel.tr
- hakkari.bel.tr hakkari.bel.tr
- hakkari.edu.tr hakkari.edu.tr
- hakkari.gov.tr hakkari.gov.tr
- hakkari.gov.tr hakkari.gov.tr
- hakkari.gov.tr hakkari.gov.tr
- hakkari.tarimorman.gov.tr hakkari.tarimorman.gov.tr
- hakkariism.saglik.gov.tr hakkariism.saglik.gov.tr
- hakkaritso.org.tr hakkaritso.org.tr
- nufusu.com nufusu.com
- ourairports.com ourairports.com
- ptt.gov.tr ptt.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr
Ekonomi Kaynakları
- daka.org.tr daka.org.tr
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- hakkari.gov.tr hakkari.gov.tr
- hakkari.tarimorman.gov.tr hakkari.tarimorman.gov.tr
- hakkaritso.org.tr hakkaritso.org.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
Nüfus Kaynakları
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- nufusu.com nufusu.com
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr
Ulaşım Kaynakları
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
Tarihçe Kaynakları
- hakkari.bel.tr hakkari.bel.tr
- hakkari.gov.tr hakkari.gov.tr
- nufusu.com nufusu.com
Turizm Kaynakları
- hakkari.bel.tr hakkari.bel.tr
- hakkari.gov.tr hakkari.gov.tr
- hakkari.gov.tr hakkari.gov.tr
- ptt.gov.tr ptt.gov.tr
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr
Sağlık Kaynakları
- hakkariism.saglik.gov.tr hakkariism.saglik.gov.tr