Ardahan • Doğu Anadolu Bölgesi • Plaka 75

Ardahan Merkez İlçesi

Merkez, Kura Nehri'nin geçtiği yüksek Ardahan Ovası üzerinde gelişen; kalesi, tarihî kongre binası, Yalnızçam Kayak Merkezi, üniversitesi, hayvancılığı ve kamu hizmetleriyle ilin idarî ve ekonomik merkezidir. 2025 ADNKS verisine göre ilçenin nüfusu 42.136 kişidir.

İl Ardahan Bölge Doğu Anadolu Bölgesi Plaka 75 Nüfus 42.136

Hızlı Bilgilere Git Paylaş

Hızlı geçiş

Ardahan Merkez İlçesi için hızlı işlemler

Haritada AçHarita Motorunda ilçe konumunu aç. KarşılaştırBu ilçeyi karşılaştırma yuvasına ekle. Ardahan İl RehberiBağlı olduğu ilin sayfasına geç.

Hızlı Bilgiler

İlçeye ilk bakış

Nüfus 42.136 Toplam ilçe nüfusu

Yüzölçümü 1261 km² İlçenin alan büyüklüğü

Rakım 1800 m Deniz seviyesine göre

Mahalle Sayısı 7 Kayıtlı mahalle sayısı

Belediye Ardahan Belediyesi Resmî belediye sitesini aç

Telefon Kodu 478 Alan telefon kodu

Posta Kodu 75000 Genel posta kodu

60 saniyede ilçe

Ardahan Merkez İlçesi kısa özeti

İl: Ardahan
Bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
Nüfus: 42.136
Yüzölçümü: 1261 km²
Rakım: 1800 m
Yoğunluk: 33 kişi/km²

Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.

Keşif hafızası

Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul

Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.

0 favori 0 son görüntüleme

Favori ilçelerin

Henüz favori ilçe eklemedin.

İl: Ardahan
Bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
Plaka: 75
Enlem: 41.110481
Boylam: 42.702171

Nüfus: 42.136 kişi
Erkek: 21.701 kişi
Kadın: 20.435 kişi

Yüzölçümü: 1.261 km²
Rakım: 1.800 metre
İklim: Sert karasal iklim hâkimdir; kışlar uzun, çok soğuk ve yoğun kar yağışlı, yazlar kısa, serin ve yer yer yağışlıdır.
Doğal Yapı: Ardahan Ovası, Kura Nehri, Yalnızçam ve Kısır Dağı çevresi, yüksek plato, çayır ve meralar, bozkır, göletler ve sarıçam-meşe toplulukları doğal yapıyı oluşturur.
Deprem: Türkiye Deprem Tehlike Haritası sabit ilçe derecesi vermez; yapı güvenliği için AFAD, MTA, yerel zemin etütleri, çığ, heyelan, kaya düşmesi ve taşkın duyarlılığı ile güncel mühendislik verileri birlikte değerlendirilmelidir.

Tarihçe

Ardahan Merkez ve çevresi, Eski Tunç Çağı'ndan itibaren yerleşim görmüş; Urartu, Pers, Roma, Bizans, Gürcü krallıkları ve farklı Kafkas siyasi oluşumlarının etkisinde kalmıştır. Kura Nehri vadisi ile Anadolu-Kafkasya geçiş yollarına yakınlığı, bölgenin tarih boyunca askerî ve ticari önem taşımasını sağlamıştır. Selçuklu ve sonraki Türk beylikleri dönemlerinden sonra Ardahan, 16. yüzyılda Osmanlı yönetimine girmiş ve Çıldır eyaletinin önemli merkezlerinden biri olmuştur. 1544 tarihli kitabesi bulunan Ardahan Kalesi, Osmanlı döneminde güçlendirilmiş ve Ardahan Ovası'nı denetleyen başlıca savunma yapısı olarak kullanılmıştır. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Rus yönetiminde kalan kent, 23 Şubat 1921'de yeniden Türkiye'ye katılmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında il statüsüne sahip olan Ardahan, 1926'da Kars'a bağlı ilçe yapılmış; 27 Mayıs 1992 tarihli kanunla yeniden il merkezi olmuştur.

Kısa Tarihçe

Kuruluş

Cumhuriyetin ilk yıllarında il statüsüne sahip olan Ardahan, 1926'da Kars'a bağlı ilçe yapılmış

Ekonomi Özeti

Ekonomi

Merkez ilçe ekonomisinde büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık, süt ve et üretimi, yem ve gıda işletmeleri, kamu yönetimi, Ardahan Üniversitesi, eğitim-sağlık, ticaret, ulaştırma, inşaat, kış turizmi ve sınır ticaretine bağlı hizmetler öne çıkar. İlçe düzeyinde düzenli yayımlanan karşılaştırılabilir GSYH, kişi başı gelir, işsizlik ve sektör payı serisi bulunmadığından sayısal tahmin kullanılmamıştır.

Tarım

Kavılca buğdayı, arpa, buğday, yem bitkileri ve patates yetiştirilir; geniş çayır ve meralar büyükbaş hayvancılık, kaz yetiştiriciliği, süt ve peynir üretimi için temel kaynaktır.

Hayvancılık

Kavılca buğdayı, arpa, buğday, yem bitkileri ve patates yetiştirilir | geniş çayır ve meralar büyükbaş hayvancılık, kaz yetiştiriciliği, süt ve peynir üretimi için temel kaynaktır | Merkez ilçe ekonomisinde büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık, süt ve et üretimi, yem ve gıda işletmeleri, kamu yönetimi, Ardahan Üniversitesi, eğitim-sağlık, ticaret, ulaştırma, inşaat, kış turizmi ve sınır ticaretine bağlı hizmetler öne çıkar.

İstihdam

İstihdam ağırlığı hayvancılık, süt-et ve yem, kamu hizmetleri, üniversite ve eğitim, sağlık, ticaret, ulaştırma, inşaat, kış turizmi ve sınır ticareti hizmetleri alanlarında yoğunlaşır; güncel resmî ilçe istihdam oranı bulunmadığından oran verilmedi.

Yatırım

Süt-et ve peynir işleme, yem, soğuk zincir, hayvancılık teknolojileri, kaz ürünleri, kış turizmi, lojistik, yenilenebilir enerji, eğitim ve sağlık hizmetlerinde yatırım fırsatları vardır.

Turizm Potansiyeli

Ardahan Kalesi, kongre binası, Kura kıyısı, Yalnızçam Kayak Merkezi, tarihî camiler, serhat kültürü ve kaz-kavılca gastronomisi dört mevsim turizm potansiyeli sunar.

Ulaşım Özeti

Merkez, Ardahan il merkezi ve çevre yerleşimlere karayoluyla bağlanır. Kent içi belediye ve minibüs hatları kullanılır; Kars, Erzurum, Artvin, Göle, Çıldır ve Posof yönlerine otobüs-minibüs bağlantıları vardır. Tarifeli hava ulaşımında Kars Harakani Havalimanı kullanılabilir.

Ana Yollar

D010 Artvin-Ardahan-Kars bağlantısı, D955 Göle-Ardahan-Çıldır yolu, Hanak-Damal-Posof-Türkgözü güzergâhı ve çevre yolu.

Toplu Taşıma

Kent içi belediye ve minibüs hatları kullanılır; Kars, Erzurum, Artvin, Göle, Çıldır ve Posof yönlerine otobüs-minibüs bağlantıları vardır. Tarifeli hava ulaşımında Kars Harakani Havalimanı kullanılabilir.

Havalimanına Uzaklık

70.2

Eğitim Olanakları

Eğitim: İlçede Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullar ve eğitim kurumları bulunur; güncel okul sayısı yıllık resmî istatistikle doğrulanmadan yazılmamıştır.

Sağlık Hizmetleri

Sağlık: İlçe ölçeğine göre devlet hastanesi veya ilçe sağlık tesisi, aile sağlığı merkezleri ve 112 birimleri hizmet verir; güncel kurum listesi Sağlık Bakanlığı kayıtlarından doğrulanmalıdır.
Sağlık Tesisleri: Sağlık altyapısı özeti: İlçe ölçeğine göre devlet hastanesi veya ilçe sağlık tesisi, aile sağlığı merkezleri ve 112 birimleri hizmet verir, güncel kurum listesi Sağlık Bakanlığı kayıtlarından doğrulanmalıdır.

Sosyal ve Kültürel Yaşam

Sosyal Yaşam: Festivaller: Ardahan Bisiklet Festivali, kurtuluş günü programları, kaz ve yöresel ürün etkinlikleri, kış sporları ve üniversite-kültür organizasyonları. Yerel lezzetler: Ardahan kazı | hengel | evelik aşı | kesme aşı | feselli | kavılca pilavı | çeçil peyniri | bal Spor ve etkinlik: İlçe sahaları, okul spor salonları, açık spor alanları, belediye tesisleri, kayak veya doğa spor alanları bulunabilir; kesin güncel sayı için kurum envanteri gerekir.
Spor: İlçe sahaları, okul spor salonları, açık spor alanları, belediye tesisleri, kayak veya doğa spor alanları bulunabilir, kesin güncel sayı için kurum envanteri gerekir.
Lezzetler: Ardahan kazı, hengel, evelik aşı, kesme aşı, feselli, kavılca pilavı, çeçil peyniri, bal
Festivaller: Ardahan Bisiklet Festivali, kurtuluş günü programları, kaz ve yöresel ürün etkinlikleri, kış sporları ve üniversite-kültür organizasyonları.

Belediye: Ardahan Belediyesi
Kaymakamlık: Ardahan Valiliği ve Merkez ilçe birimleri
Telefon Kodu: 478
Posta Kodu: 75000
Mahalle: 7
TÜİK: 1144
NUTS: TRA24

Nüfus Özeti

Toplam Nüfus: 42.136
Erkek Nüfusu: 21.701
Kadın Nüfusu: 20.435
Erkek/Kadın Oranı: Erkek % 51,5 / Kadın % 48,5

Coğrafya

Yüzölçümü: 1261 km²
Rakım: 1800 m
Koordinat Enlem: 41.110481
Koordinat Boylam: 42.702171
Nüfus Yoğunluğu: 33 kişi/km²

Yönetim

Belediye: Ardahan Belediyesi
Kaymakamlık: Ardahan Valiliği ve Merkez ilçe birimleri
Posta Kodu: 75000
Telefon Kodu: 478
TÜİK Kodu: 1144
NUTS Kodu: TRA24

İlçeyi tanı

Neden önemli?

Veriler

Temel istatistikler

Nüfus 42.136 kişi

Erkek: 21.701
Kadın: 20.435

Coğrafya 1261 km²

Rakım: 1800 m
İklim: Sert karasal iklim hâkimdir; kışlar uzun, çok soğuk ve yoğun kar yağışlı, yazlar kısa…

İdari yapı 7 mahalle

Gelişmişlik göstergesi

SEGE-2022 skoru 0,088
Türkiye sırası 305/973
gelişmişlik kademesi 3/6

Geçmiş

Tarih ve zaman çizelgesi

En eski dönemler
En eski dönemler
Ardahan Merkez ve çevresi, Eski Tunç Çağı'ndan itibaren yerleşim görmüş; Urartu, Pers, Roma, Bizans, Gürcü krallıkları ve farklı Kafkas siyasi oluşumlarının etkisinde kalmıştır.
Orta Çağ
Orta Çağ
Selçuklu ve sonraki Türk beylikleri dönemlerinden sonra Ardahan, 16. yüzyılda Osmanlı yönetimine girmiş ve Çıldır eyaletinin önemli merkezlerinden biri olmuştur.
1544
Osmanlı dönemi
1544 tarihli kitabesi bulunan Ardahan Kalesi, Osmanlı döneminde güçlendirilmiş ve Ardahan Ovası'nı denetleyen başlıca savunma yapısı olarak kullanılmıştır.
1926
Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyetin ilk yıllarında il statüsüne sahip olan Ardahan, 1926'da Kars'a bağlı ilçe yapılmış; 27 Mayıs 1992 tarihli kanunla yeniden il merkezi olmuştur.
İdari gelişim
Kuruluş ve idari statü
Cumhuriyetin ilk yıllarında il statüsüne sahip olan Ardahan, 1926'da Kars'a bağlı ilçe yapılmış

Yakın çevre

Yakındaki ilçeler

komşu ilçeÇıldır komşu ilçeHanak komşu ilçeGöle aynı ilPosof aynı ilDamal

Güven

Kaynaklar ve doğrulama

31toplam kaynak

20resmî kaynak

80/100otomatik kaynak puanı

yüksek_güvendoğrulama

Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.

Veriyle Bak

İlçe İstatistikleri

Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.

Toplam Nüfus 42.136

Erkek Nüfusu 21.701

Kadın Nüfusu 20.435

Yüzölçümü 1261 km²

Rakım 1.800 m

Mahalle Sayısı 7

Nüfus Yoğunluğu km² başına 33 kişi

Yıllara Göre Nüfus

Metin tabanlı nüfus özeti

2021: 42.023
2022: 41.672
2023: 42.209
2024: 42.146
2025: 42.136

Erkek / Kadın Nüfus

Metin tabanlı cinsiyet dağılımı

Erkek: 21.701
Kadın: 20.435

Coğrafi Göstergeler

Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.

Yüzölçümü1.261 km²

İlçenin toplam alanı

Rakım1.800 m

Deniz seviyesine göre

Mahalle7

Kayıtlı mahalle sayısı

Yıllık nüfus verisi

Yıl	Nüfus
2020	41.658
2021	42.023
2022	41.672
2023	42.209
2024	42.146
2025	42.136

Harita

Ardahan Merkez İlçesi konum bilgisi

41.110481, 42.702171

Haritada Keşfet →

Hızlı Bağlantılar

Ardahan Merkez İlçesi için hızlı bağlantılar

İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.

Doğu Anadolu Bölgesi Bölgesi Doğu Anadolu Bölgesi bölgesindeki ilçeleri keşfet. Keşfet → İlçe Karşılaştır Ardahan Merkez İlçesi ilçesini başka ilçelerle karşılaştır. Keşfet → Haritada Aç Ardahan Merkez İlçesi konumunu Google Maps üzerinde aç. Keşfet →

Komşu ilçelere geç

Göle Hanak Çıldır

Genel Bakış

Merkez, Ardahan ilinin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Erzurum-Kars Bölümü'ndeki 6 ilçesinden biridir. Kura Nehri'nin geçtiği yüksek Ardahan Ovası üzerinde gelişen; kalesi, tarihî kongre binası, Yalnızçam Kayak Merkezi, üniversitesi, hayvancılığı ve kamu hizmetleriyle ilin idarî ve ekonomik merkezidir. İlçenin 2025 nüfusu 42.136 kişi, yüzölçümü 1261 km² ve ilçe merkezinin yaklaşık rakımı 1800 metredir. Ardahan Ovası, Kura Nehri, Yalnızçam ve Kısır Dağı çevresi, yüksek plato, çayır ve meralar, bozkır, göletler ve sarıçam-meşe toplulukları doğal yapıyı oluşturur. Sert karasal iklim hâkimdir; kışlar uzun, çok soğuk ve yoğun kar yağışlı, yazlar kısa, serin ve yer yer yağışlıdır. Yerleşim yapısı ilçe merkezi, belde, mahalle, köy ve yüksek plato-vadi-yayla kuşaklarına yayılan kırsal yerleşimlerden oluşur. Ekonomik yaşamda hayvancılık, süt-et ve yem, kamu hizmetleri, üniversite ve eğitim, sağlık, ticaret, ulaştırma, inşaat, kış turizmi ve sınır ticareti hizmetleri başlıca alanlardır. Ziyaretçiler için Ardahan Kalesi, Ardahan Kongre Binası, Yalnızçam Kayak Merkezi, Kura Nehri kıyıları, Mevlit Efendi Camii, Derviş Bey Camii, Kazan Kale, Kinzi Kalesi, Ardahan Ovası seyir rotaları öne çıkan duraklar arasındadır. Yoğun kış şartlarına dayanıklı ulaşım, kırsal nüfus kaybının azaltılması, mera ve su kaynaklarının korunması, hayvansal üretimde katma değer ve sınır-turizm imkânlarının sürdürülebilir değerlendirilmesi yerel planlamada önem taşır.

Kaynaklar

Kaynaklar ve Veri Güncelliği

Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.

Son kontrol: 22 Temmuz 2026
Genel veri yılı: 2025
Nüfus verisi yılı: 2025
Durum: Kaynak tarihi mevcut

2025 ADNKS ilçe nüfusu ve cinsiyet dağılımı ile 2020-2025 tarihsel nüfus serisi kontrol edildi. İlçe yüzölçümlerinde Harita Genel Müdürlüğüne dayanan 4.934 km² toplamlı idari alan serisi esas alındı; eski yerel sayfalardaki farklı alan değerleri kullanılmadı. Mahalle sayılarında 2025 sonu 41 mahallelik güncel idari yapı, NUTS-3 kodunda TRA24 ve TÜİK ilçe kodları kullanıldı. Rakımlar resmî Valilik ilçe tanıtım sayfalarıyla karşılaştırıldı. Güncel karşılaştırılabilir resmî ilçe geliri, GSYH, okul, cami, hastane, işletme ve konut fiyatı verileri kesinleştirilemeyen alanlar tahminle doldurulmadı. Görsel ve koordinat alanları kullanıcı tercihi doğrultusunda boş bırakıldı. Zenginleştirme 21.07.2026: yaşam_skoru alanı doğrudan yaşam/mutluluk puanı değil, İlçe SEGE-2022 bileşik sosyo-ekonomik gelişmişlik skorudur. 2026 ADNKS sonucu henüz kesinleşmediğinden nufus_2026 boş bırakıldı. İlçe düzeyinde standart ve karşılaştırılabilir resmî işletme, gelir/GSYH, sektör payı, öğrenci/öğretmen, ASM, park ve cami sayısı doğrulanamayan satırlarda bu alanlara tahmin yazılmadı. Türetilen metin ve harita alanları mevcut kaynaklı sütunlardan oluşturuldu; özel/proprietary Endeksa tahminleri kopyalanmadı.

Genel Kaynaklar

ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.ktb.gov.tr ardahan.ktb.gov.tr
ardahan.serka.gov.tr ardahan.serka.gov.tr
ardahan.tarimorman.gov.tr ardahan.tarimorman.gov.tr
ardahantso.org.tr ardahantso.org.tr
dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
github.com github.com
harita.gov.tr harita.gov.tr
nip.tuik.gov.tr nip.tuik.gov.tr
nufusu.com nufusu.com
nufusu.com nufusu.com
ourairports.com ourairports.com
sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
serka.gov.tr serka.gov.tr
veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr

Tarihçe Kaynakları

ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr
ardahan.gov.tr ardahan.gov.tr

Turizm Kaynakları

ardahan.ktb.gov.tr ardahan.ktb.gov.tr

Ekonomi Kaynakları

ardahan.serka.gov.tr ardahan.serka.gov.tr
ardahan.tarimorman.gov.tr ardahan.tarimorman.gov.tr
ardahantso.org.tr ardahantso.org.tr
sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
serka.gov.tr serka.gov.tr

Ulaşım Kaynakları

dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr

Nüfus Kaynakları

nip.tuik.gov.tr nip.tuik.gov.tr
nufusu.com nufusu.com
nufusu.com nufusu.com
veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr