Ağrı • Doğu Anadolu Bölgesi • Plaka 04
Diyadin
Diyadin, Murat Nehri vadisi, 60–70 dereceye ulaşan jeotermal kaynakları, doğal Kudret Köprüsü ve Meya kaya yerleşimleriyle Ağrı’nın termal ve doğa turizmi bakımından en dikkat çekici ilçelerindendir.
Diyadin için hızlı işlemler
İlçeye ilk bakış
Diyadin kısa özeti
Diyadin, Murat Nehri vadisi, 60–70 dereceye ulaşan jeotermal kaynakları, doğal Kudret Köprüsü ve Meya kaya yerleşimleriyle Ağrı’nın termal ve doğa turizmi bakımından en dikkat çekici ilçelerindendir.
- İl
- Ağrı
- Bölge
- Doğu Anadolu Bölgesi
- Nüfus
- 35.439
- Yüzölçümü
- 1351 km²
- Rakım
- 1935 m
- Yoğunluk
- 26 kişi/km²
Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.
Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul
Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.
Favori ilçelerin
Henüz favori ilçe eklemedin.
Son görüntülediğin ilçeler
Diyadin Nerede ve Hangi İle Bağlı?
İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.
- İl
- Ağrı
- Bölge
- Doğu Anadolu Bölgesi
- Plaka
- 04
- Enlem
- 39.5408
- Boylam
- 43.6717
Diyadin Nüfusu 2025 Kaç?
Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.
- Nüfus
- 35.439 kişi
- Erkek
- 18.444 kişi
- Kadın
- 16.995 kişi
Diyadin’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi
Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.
- Yüzölçümü
- 1.351 km²
- Rakım
- 1.935 metre
- İklim
- Yüksek rakımlı sert karasal iklim görülür; kışlar uzun, çok soğuk ve kar yağışlı, yazlar kısa, serin-kurak karakterlidir. Don ve kar örtüsü tarım sezonunu ve ulaşımı etkiler.
Diyadin Tarihi
İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.
Tarihçe
Diyadin çevresindeki kale, kaya yerleşimi ve mağara kalıntıları ilçenin çok eski dönemlerden beri iskân edildiğini gösterir. Resmî yerel tarih anlatımlarında bölgenin Arsaklı, Selçuklu, İlhanlı, Karakoyunlu, Akkoyunlu, Safevi ve Osmanlı yönetimleriyle ilişkilendirildiği belirtilir. İlçe, doğu-batı yönündeki geçiş güzergâhı nedeniyle farklı orduların ve siyasi güçlerin hâkimiyet mücadelesine sahne olmuştur. Osmanlı döneminde Beyazıt sancağına bağlı bir kaza olarak yönetilmiş, 1514 Çaldıran Savaşı ve sonraki Osmanlı-İran mücadeleleri bölgenin idari konumunu etkilemiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus işgalinde kalan Diyadin, 14 Nisan 1918’de yeniden Türk yönetimine geçmiştir. “Diyadin” adının kökenine ilişkin Ziyaeddin adından türeme, tarihî Daudyana adıyla bağlantı ve yerel dildeki kullanımlara dayanan farklı görüşler vardır; bu nedenle tek bir açıklama kesin kabul edilmemelidir. Kaplıcalar, Meya yerleşimi ve Diyadin Kalesi ilçenin tarihsel sürekliliğini günümüze taşıyan başlıca unsurlardır.
Kısa Tarihçe
Diyadin çevresindeki kale, kaya yerleşimi ve mağara kalıntıları ilçenin çok eski dönemlerden beri iskân edildiğini gösterir. Resmî yerel tarih anlatımlarında bölgenin Arsaklı, Selçuklu, İlhanlı, Karakoyunlu, Akkoyunlu, Safevi ve Osmanlı yönetimleriyle ilişkilendirildiği belirtilir.
Diyadin Ekonomisi ve Geçim Kaynakları
Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.
Ekonomi Özeti
Diyadin ekonomisi ağırlıklı olarak hayvancılık, yem bitkileri ve tahıl üretimi, küçük esnaflık ve kamu hizmetlerine dayanır.
Ekonomi
Diyadin ekonomisi ağırlıklı olarak hayvancılık, yem bitkileri ve tahıl üretimi, küçük esnaflık ve kamu hizmetlerine dayanır. Yüksek plato koşulları meraya dayalı koyun ve sığır yetiştiriciliğini desteklerken kısa vejetasyon dönemi ürün çeşitliliğini sınırlar. Süt, canlı hayvan ve hayvansal ürünler ilçe dışındaki pazarlara sevk edilir. Jeotermal kaynaklar, geleneksel kaplıca kullanımının ötesinde termal konaklama, sağlık turizmi, sera üretimi ve ısıtma uygulamaları için stratejik bir avantajdır. 2026 resmî turizm faaliyet planı ilçede üç konaklama tesisi bulunduğunu ve Termal Kent Projesinin geliştirilmesinin hedeflendiğini gösterir. Meya Mağaraları, Diyadin Kanyonu ve Kudret Köprüsü çevresinde yürüyüş, jeoturizm ve kültür rotaları oluşturulması yerel esnaf için yeni gelir kanalları yaratabilir. Yatırımların su kaynağını koruyan, atık yönetimini çözen ve doğal oluşumlara zarar vermeyen bir planlama ile yürütülmesi gerekir.
Tarım
Meraya dayalı koyun ve sığır yetiştiriciliği, süt üretimi, arpa, buğday ve yem bitkileri temel tarımsal faaliyetlerdir.
Hayvancılık
Meraya dayalı koyun ve sığır yetiştiriciliği, süt üretimi, arpa, buğday ve yem bitkileri temel tarımsal faaliyetlerdir | Diyadin ekonomisi ağırlıklı olarak hayvancılık, yem bitkileri ve tahıl üretimi, küçük esnaflık ve kamu hizmetlerine dayanır. | Yüksek plato koşulları meraya dayalı koyun ve sığır yetiştiriciliğini desteklerken kısa vejetasyon dönemi ürün çeşitliliğini sınırlar.
Sanayi
Büyük ölçekli sanayi sınırlıdır; süt ve et ürünleri, yem, un, taş-kum ve yerel inşaat faaliyetlerine bağlı küçük işletmeler görülür.
Ticaret
Canlı hayvan, süt ürünleri, tarımsal girdiler, günlük perakende ve kaplıca ziyaretçilerine hizmet veren küçük işletmeler ticaretin temelini oluşturur.
İstihdam
İstihdam ağırlıkla tarım ve hayvancılık, kamu hizmetleri, eğitim-sağlık, perakende, ulaştırma ve küçük işletmelerde oluşur. İlçe SEGE-2022 sınıflaması 6. kademe düzeyindedir.
Diyadin’da Gezilecek Yerler
Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.
Diyadin’ya Nasıl Gidilir?
Ulaşım özeti, ana yollar ve mesafe bilgileri.
Ulaşım Özeti
İlçe, Ağrı-Taşlıçay-Diyadin bağlantısı ve Doğubayazıt-Patnos yönlerine uzanan karayollarıyla çevre merkezlere bağlanır; kaplıca ve köylere erişim yerel yollarla sağlanır.
İl Merkezine Uzaklık
56.8
Havalimanına Uzaklık
51.5
Diyadin’da Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yaşam
Eğitim, sağlık ve sosyal yaşam verileri.
Eğitim Olanakları
- Eğitim
- MEB güncel göstergelerinde ilçede 93 okul/kurum yer almaktadır. İlçedeki yükseköğretim birimi sayısı 0 olarak doğrulandı; sayı aktif üniversite fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulu birimlerini ifade eder.
Sağlık Hizmetleri
- Sağlık
- İlçede kamu hastanesi düzeyinde 1 kuruluş bulunmaktadır. Aile sağlığı merkezleri, 112 acil sağlık birimleri ve Ağrı merkezdeki ileri basamak hastaneler sevk zincirini tamamlar; sayı ADSM ve ASM’leri içermez.
- Sağlık Tesisleri
- Sağlık altyapısı özeti: İlçede kamu hastanesi düzeyinde 1 kuruluş bulunmaktadır. Aile sağlığı merkezleri, 112 acil sağlık birimleri ve Ağrı merkezdeki ileri basamak hastaneler sevk zincirini tamamlar, sayı ADSM ve ASM’leri içermez.
Sosyal ve Kültürel Yaşam
- Sosyal Yaşam
- Festivaller: 14 Nisan kurtuluş programları | kaplıca ve doğa temalı yerel tanıtım etkinlikleri | millî bayram programları Yerel lezzetler: Abdigör köftesi | haşıl | ayran aşı | yöresel süt ürünleri | tandır ekmeği Spor ve etkinlik: İlçe stadı | okul spor salonları | açık futbol sahaları | doğa yürüyüşü rotaları
Diyadin Belediyesi ve Resmi Bilgiler
Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.
- Telefon Kodu
- 472
- Posta Kodu
- 04900
- Mahalle
- 7
- TÜİK
- 1283
- NUTS
- TRA21
Nüfus Özeti
Coğrafya
Yönetim
Neden önemli?
Diyadin, Murat Nehri vadisi, 60–70 dereceye ulaşan jeotermal kaynakları, doğal Kudret Köprüsü ve Meya kaya yerleşimleriyle Ağrı’nın termal ve doğa turizmi bakımından en dikkat çekici ilçelerindendir. Diyadin çevresindeki kale, kaya yerleşimi ve mağara kalıntıları ilçenin çok eski dönemlerden beri iskân edildiğini gösterir.
Temel istatistikler
- Erkek
- 18.444
- Kadın
- 16.995
- Rakım
- 1935 m
- İklim
- Yüksek rakımlı sert karasal iklim görülür; kışlar uzun, çok soğuk ve kar yağışlı, yazlar kısa…
- SEGE-2022 skoru -1,147
- Türkiye sırası 947/973
- gelişmişlik kademesi 6/6
Tarih ve zaman çizelgesi
- Orta Çağ
Orta Çağ
Resmî yerel tarih anlatımlarında bölgenin Arsaklı, Selçuklu, İlhanlı, Karakoyunlu, Akkoyunlu, Safevi ve Osmanlı yönetimleriyle ilişkilendirildiği belirtilir.
- 1514
Osmanlı dönemi
Osmanlı döneminde Beyazıt sancağına bağlı bir kaza olarak yönetilmiş, 1514 Çaldıran Savaşı ve sonraki Osmanlı-İran mücadeleleri bölgenin idari konumunu etkilemiştir.
Yakındaki ilçeler
Kaynaklar ve doğrulama
Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.
İlçe İstatistikleri
Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.
Yıllara Göre Nüfus
- 2021
- 40.286
- 2022
- 38.369
- 2023
- 37.687
- 2024
- 36.416
- 2025
- 35.439
Erkek / Kadın Nüfus
- Erkek
- 18.444
- Kadın
- 16.995
Coğrafi Göstergeler
Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.
İlçenin toplam alanı
Deniz seviyesine göre
Kayıtlı mahalle sayısı
Yıllık nüfus verisi
| Yıl | Nüfus |
|---|---|
| 2020 | 41.789 |
| 2021 | 40.286 |
| 2022 | 38.369 |
| 2023 | 37.687 |
| 2024 | 36.416 |
| 2025 | 35.439 |
Diyadin konum bilgisi
39.5408, 43.6717
Diyadin için hızlı bağlantılar
İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.
Komşu ilçelere geç
Diyadin, Ağrı’nın doğu kesiminde yüksek platoların Murat Nehri ve kollarıyla yarıldığı engebeli bir coğrafyada yer alır. 1351 km² yüzölçümlü ilçe merkezi yaklaşık 1935 metre yükseltidedir ve 2025 nüfusu 35439’dur. İlçeyi farklılaştıran temel kaynak, Tendürek volkanizmasıyla ilişkili jeotermal sistemdir. Yılanlı, Davut, Köprü, Tunca ve Özdenler olarak anılan kaplıca alanlarında yüksek sıcaklıklı mineral sular bulunur; traverten oluşumları ve Murat Nehri üzerindeki doğal Kudret Köprüsü özgün bir peyzaj oluşturur. Meya Mağaraları ve kaya yerleşimleri, Tokluca Kalesi ile Diyadin Kalesi kültür turizmi açısından önemlidir. Ekonomide küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık, tahıl ve yem bitkileri üretimi ile yerel ticaret öne çıkar. Jeotermal kaynakların termal turizm, sera ısıtması ve yerel enerji uygulamalarında değerlendirilmesi ilçenin en önemli kalkınma başlıklarından biridir. Ağrı Valiliği ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün 2026 planında “Diyadin Termal Kent Projesi” uzun vadeli turizm altyapısı hedefi olarak yer alır. Kışlar çok sert ve uzun, yazlar kısa ve serindir. Yerleşimler geniş kırsal alana yayıldığı için eğitim, sağlık ve ulaşım hizmetlerinde mesafe önemli bir etkendir.
Kaynaklar ve Veri Güncelliği
Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.
Genel Kaynaklar
- agri.edu.tr agri.edu.tr
- agri.gov.tr agri.gov.tr
- agri.gov.tr agri.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- agri.meb.gov.tr agri.meb.gov.tr
- agriism.saglik.gov.tr agriism.saglik.gov.tr
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
- diyadin.gov.tr diyadin.gov.tr
- diyadin.meb.gov.tr diyadin.meb.gov.tr
- github.com github.com
- listelese.com listelese.com
- nufusu.com nufusu.com
- ourairports.com ourairports.com
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
Ekonomi Kaynakları
- agri.edu.tr agri.edu.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
Tarihçe Kaynakları
- agri.gov.tr agri.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- diyadin.gov.tr diyadin.gov.tr
Turizm Kaynakları
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
Sağlık Kaynakları
- agriism.saglik.gov.tr agriism.saglik.gov.tr
Ulaşım Kaynakları
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
Eğitim Kaynakları
- diyadin.meb.gov.tr diyadin.meb.gov.tr
Nüfus Kaynakları
- nufusu.com nufusu.com