Ağrı • Doğu Anadolu Bölgesi • Plaka 04
Ağrı Merkez İlçesi
Ağrı Merkez, ilin idari, eğitim, sağlık ve ticaret hizmetlerinin toplandığı; yüksek plato karakteri ve sert karasal iklimiyle şekillenen ana kent merkezidir.
Ağrı Merkez İlçesi için hızlı işlemler
İlçeye ilk bakış
Ağrı Merkez İlçesi kısa özeti
Ağrı Merkez, ilin idari, eğitim, sağlık ve ticaret hizmetlerinin toplandığı; yüksek plato karakteri ve sert karasal iklimiyle şekillenen ana kent merkezidir.
- İl
- Ağrı
- Bölge
- Doğu Anadolu Bölgesi
- Nüfus
- 150.035
- Yüzölçümü
- 1695 km²
- Rakım
- 1640 m
- Yoğunluk
- 89 kişi/km²
Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.
Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul
Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.
Favori ilçelerin
Henüz favori ilçe eklemedin.
Son görüntülediğin ilçeler
Ağrı Merkez İlçesi Nerede ve Hangi İle Bağlı?
İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.
- İl
- Ağrı
- Bölge
- Doğu Anadolu Bölgesi
- Plaka
- 04
- Enlem
- 39.7191
- Boylam
- 43.0503
Ağrı Merkez İlçesi Nüfusu 2025 Kaç?
Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.
- Nüfus
- 150.035 kişi
- Erkek
- 75.817 kişi
- Kadın
- 74.218 kişi
Ağrı Merkez İlçesi’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi
Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.
- Yüzölçümü
- 1.695 km²
- Rakım
- 1.640 metre
- İklim
- Yüksek rakımlı sert karasal iklim görülür; kışlar uzun, çok soğuk ve kar yağışlı, yazlar kısa, serin-kurak karakterlidir. Don ve kar örtüsü tarım sezonunu ve ulaşımı etkiler.
- Doğal Yapı
- Yüksek plato, Murat havzasına açılan tarım düzlükleri ve çevredeki dağlık alanlar ilçenin temel doğal karakterini oluşturur.
- Deprem
- AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası eski 1-5 derece sınıflandırmasını kullanmaz. Ağrı Merkez için noktasal tehlike değeri ve yapı güvenliği; koordinat, zemin etüdü, bina yaşı ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
Ağrı Merkez İlçesi Tarihi
İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.
Tarihçe
Bugünkü Ağrı kentinin yakın çevresi, Yukarı Murat havzasındaki eski yerleşim yolları üzerinde bulunur ve bölgenin tarihi Urartu döneminden Orta Çağ beyliklerine kadar uzanan geniş bir çerçeveye sahiptir. Yerleşim uzun süre Karaköse adıyla anılmış, Osmanlı’nın son döneminde Bayazıt sancağı çevresindeki idari yapının bir parçası olmuştur. Cumhuriyet’in ilk yıllarında vilayet merkezinin Bayazıt’tan Karaköse’ye taşınması, bugünkü şehir merkezinin idari ve ekonomik önemini hızla artırmıştır. İl merkezi 1930’lu yıllarda Ağrı adını almış ve kamu yapıları, eğitim kurumları ile ulaşım bağlantıları çevresinde büyümüştür. Kırsal köylerden merkeze yönelen nüfus hareketi, özellikle ikinci yarıdan itibaren kentsel dokuyu genişletmiştir. Günümüzde Ağrı Merkez, tarihî taşınabilir kültür varlıklarının sergilendiği müze altyapısı, üniversite kampüsü ve bölgesel kamu hizmetleriyle ilin çağdaş idari odağıdır.
Kısa Tarihçe
Bugünkü Ağrı kentinin yakın çevresi, Yukarı Murat havzasındaki eski yerleşim yolları üzerinde bulunur ve bölgenin tarihi Urartu döneminden Orta Çağ beyliklerine kadar uzanan geniş bir çerçeveye sahiptir.
Eski İsimler
Yerleşim uzun süre Karaköse adıyla anılmış, Osmanlı’nın son döneminde Bayazıt sancağı çevresindeki idari yapının bir parçası olmuştur.
Ağrı Merkez İlçesi Ekonomisi ve Geçim Kaynakları
Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.
Ekonomi Özeti
Ağrı Merkez ekonomisinde kamu hizmetleri, eğitim, sağlık, ticaret ve ulaştırma başat konumdadır. İl genelindeki kamu kurumlarının büyük bölümü merkezde bulunduğundan düzenli ücretli istihdamın önemli bir kısmı bu alanda oluşur.
Ekonomi
Ağrı Merkez ekonomisinde kamu hizmetleri, eğitim, sağlık, ticaret ve ulaştırma başat konumdadır. İl genelindeki kamu kurumlarının büyük bölümü merkezde bulunduğundan düzenli ücretli istihdamın önemli bir kısmı bu alanda oluşur. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi öğrenci, akademik personel ve hizmet talebi yoluyla konut, yeme-içme, ulaşım ve perakende sektörlerine canlılık kazandırır. Çevre köylerde sığır ve koyun yetiştiriciliği, süt üretimi, yem bitkileri, buğday ve arpa tarımı yapılır; bu ürünler merkezdeki pazar ve işletmeler üzerinden değerlendirilir. Küçük sanayi sitesinde araç bakım, metal işleme, mobilya, yapı malzemesi ve gıda bağlantılı faaliyetler görülür. İnşaat sektörü, yeni konut alanları ve kamu yatırımlarına bağlı olarak dönemsel hareketlilik gösterir. Sınır ticaretinin doğrudan merkezi Doğubayazıt olsa da Gürbulak güzergâhındaki yolcu ve yük hareketi merkezdeki lojistik, akaryakıt ve konaklama hizmetlerine dolaylı katkı sağlar.
Tarım
Kırsal mahalle ve köylerde büyükbaş-küçükbaş hayvancılık, süt üretimi, arpa, buğday ve yem bitkileri öne çıkar.
Hayvancılık
Kırsal mahalle ve köylerde büyükbaş-küçükbaş hayvancılık, süt üretimi, arpa, buğday ve yem bitkileri öne çıkar | Çevre köylerde sığır ve koyun yetiştiriciliği, süt üretimi, yem bitkileri, buğday ve arpa tarımı yapılır
Sanayi
Küçük sanayi, araç bakım, metal işleme, yapı malzemeleri, gıda ve hayvansal ürünlere bağlı atölyeler başlıca sanayi faaliyetleridir.
Ticaret
İl geneline hizmet veren perakende, toptan ticaret, kamu ve üniversite kaynaklı hizmetler ile tarımsal ürün pazarlaması güçlüdür.
İstihdam
İstihdam ağırlıkla tarım ve hayvancılık, kamu hizmetleri, eğitim-sağlık, perakende, ulaştırma ve küçük işletmelerde oluşur. İlçe SEGE-2022 sınıflaması 4. kademe; Türkiye sırası 451 düzeyindedir.
Yatırım
Lojistik, öğrenci konaklaması, sağlık hizmetleri, soğuk zincir, hayvansal ürün işleme ve kent içi hizmet yatırımları için veriye dayalı potansiyel sunar.
Turizm Potansiyeli
Kış sporları, şehir müzesi, üniversite etkinlikleri ve çevre ilçelere açılan konumu sayesinde kent ve geçiş turizmi potansiyeli taşır.
Gelir
194.660
Ağrı Merkez İlçesi’da Gezilecek Yerler
Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.
Ağrı Merkez İlçesi’ya Nasıl Gidilir?
Ulaşım özeti, ana yollar ve mesafe bilgileri.
Ulaşım Özeti
Ağrı-Erzurum D100/E80, Ağrı-Doğubayazıt D100/E80 ve Ağrı-Van bağlantıları merkez ilçede birleşir; Ahmed-i Hani Havalimanı kent merkezine karayoluyla bağlıdır.
Ana Yollar
D100/E80 Erzurum-Ağrı-Doğubayazıt yolu, D965 Ağrı-Van yolu, Ahmed-i Hani Havalimanı bağlantısı
Toplu Taşıma
Kent içi ulaşım belediye otobüsleri, minibüs ve taksilerle; ilçeler arası ulaşım otogar çıkışlı otobüs ve minibüslerle sağlanır.
Havalimanına Uzaklık
7.5
Otogar
ilçeler arası ulaşım otogar çıkışlı otobüs ve minibüslerle sağlanır
Ağrı Merkez İlçesi’da Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yaşam
Eğitim, sağlık ve sosyal yaşam verileri.
Eğitim Olanakları
- Eğitim
- MEB güncel göstergelerinde ilçede 317 okul/kurum yer almaktadır. İlçedeki yükseköğretim birimi sayısı 1 olarak doğrulandı; sayı aktif üniversite fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulu birimlerini ifade eder.
- Okul
- 317
- Üniversite
- 1
Sağlık Hizmetleri
- Sağlık
- İlçede kamu hastanesi düzeyinde 2 kuruluş bulunmaktadır. Aile sağlığı merkezleri, 112 acil sağlık birimleri ve Ağrı merkezdeki ileri basamak hastaneler sevk zincirini tamamlar; sayı ADSM ve ASM’leri içermez.
- Hastane
- 2
- Sağlık Tesisleri
- Sağlık altyapısı özeti: İlçede kamu hastanesi düzeyinde 2 kuruluş bulunmaktadır. Aile sağlığı merkezleri, 112 acil sağlık birimleri ve Ağrı merkezdeki ileri basamak hastaneler sevk zincirini tamamlar, sayı ADSM ve ASM’leri içermez.
Sosyal ve Kültürel Yaşam
- Sosyal Yaşam
- Festivaller: Ağrı Dağı ve Nuh’un Gemisi temalı kültür etkinlikleri | üniversite bahar etkinlikleri | millî bayram programları Yerel lezzetler: Abdigör köftesi | haşıl | hengel | ayran aşı | erişte ve yöresel et yemekleri Spor ve etkinlik: Küpkıran Kayak Merkezi | Vali Lütfi Yiğenoğlu Stadyumu | üniversite spor tesisleri | kapalı spor salonları
- Cami
- 178
- Spor
- Küpkıran Kayak Merkezi, Vali Lütfi Yiğenoğlu Stadyumu, üniversite spor tesisleri, kapalı spor salonları
- Lezzetler
- Abdigör köftesi, haşıl, hengel, ayran aşı, erişte ve yöresel et yemekleri
- Festivaller
- Ağrı Dağı ve Nuh’un Gemisi temalı kültür etkinlikleri, üniversite bahar etkinlikleri, millî bayram programları
Ağrı Merkez İlçesi Belediyesi ve Resmi Bilgiler
Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.
- Telefon Kodu
- 472
- Posta Kodu
- 04100
- Mahalle
- 18
- TÜİK
- 1111
- NUTS
- TRA21
Nüfus Özeti
Coğrafya
Yönetim
Neden önemli?
Ağrı Merkez, ilin idari, eğitim, sağlık ve ticaret hizmetlerinin toplandığı; yüksek plato karakteri ve sert karasal iklimiyle şekillenen ana kent merkezidir. Bugünkü Ağrı kentinin yakın çevresi, Yukarı Murat havzasındaki eski yerleşim yolları üzerinde bulunur ve bölgenin tarihi Urartu döneminden Orta Çağ beyliklerine kadar uzanan geniş bir çerçeveye sahiptir.
Temel istatistikler
- Erkek
- 75.817
- Kadın
- 74.218
- Rakım
- 1640 m
- İklim
- Yüksek rakımlı sert karasal iklim görülür; kışlar uzun, çok soğuk ve kar yağışlı, yazlar kısa…
- SEGE-2022 skoru -0,231
- Türkiye sırası 451/973
- gelişmişlik kademesi 4/6
Tarih ve zaman çizelgesi
- Antik Çağ
Antik Çağ
Bugünkü Ağrı kentinin yakın çevresi, Yukarı Murat havzasındaki eski yerleşim yolları üzerinde bulunur ve bölgenin tarihi Urartu döneminden Orta Çağ beyliklerine kadar uzanan geniş bir çerçeveye sahiptir.
- Osmanlı dönemi
Osmanlı dönemi
Yerleşim uzun süre Karaköse adıyla anılmış, Osmanlı’nın son döneminde Bayazıt sancağı çevresindeki idari yapının bir parçası olmuştur.
- Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyet’in ilk yıllarında vilayet merkezinin Bayazıt’tan Karaköse’ye taşınması, bugünkü şehir merkezinin idari ve ekonomik önemini hızla artırmıştır.
- Adlandırma
Eski isimler
Yerleşim uzun süre Karaköse adıyla anılmış, Osmanlı’nın son döneminde Bayazıt sancağı çevresindeki idari yapının bir parçası olmuştur.
Yakındaki ilçeler
Kaynaklar ve doğrulama
Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.
İlçe İstatistikleri
Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.
Yıllara Göre Nüfus
- 2021
- 150.335
- 2022
- 148.765
- 2023
- 153.709
- 2024
- 150.602
- 2025
- 150.035
Erkek / Kadın Nüfus
- Erkek
- 75.817
- Kadın
- 74.218
Coğrafi Göstergeler
Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.
İlçenin toplam alanı
Deniz seviyesine göre
Kayıtlı mahalle sayısı
Yıllık nüfus verisi
| Yıl | Nüfus |
|---|---|
| 2020 | 150.263 |
| 2021 | 150.335 |
| 2022 | 148.765 |
| 2023 | 153.709 |
| 2024 | 150.602 |
| 2025 | 150.035 |
Ağrı Merkez İlçesi konum bilgisi
39.7191, 43.0503
Ağrı Merkez İlçesi için hızlı bağlantılar
İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.
Ağrı Merkez, Doğu Anadolu’nun yüksek plato kuşağında, Murat Nehri havzasına açılan geniş düzlükler ile çevredeki dağlık alanların arasında gelişmiştir. İlçe 1695 km² yüzölçümüne sahiptir ve kent merkezi yaklaşık 1640 metre yükseltidedir. 2025 nüfusu 150035 olan merkez ilçe, ilin en kalabalık yerleşimidir. Şehirde valilik, belediye, eğitim ve araştırma hastanesi, fizik tedavi ve rehabilitasyon hastanesi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi ve çok sayıda kamu birimi bulunur. Kent ekonomisi kamu hizmetleri, perakende ticaret, ulaşım, inşaat, küçük sanayi ve çevre köylerden gelen tarım-hayvancılık ürünlerinin pazarlanmasına dayanır. Üniversite, öğrenci hareketliliği ve hizmet sektörünü destekleyen başlıca kurumlardan biridir. Ağrı-Erzurum, Ağrı-Doğubayazıt ve Ağrı-Van yönündeki karayolu bağlantıları merkez ilçeyi ilin dağıtım noktası hâline getirir. Kışlar uzun, soğuk ve kar yağışlı; yazlar kısa, serin ve kuraktır. Kentin yakınındaki Küpkıran Kayak Merkezi kış sporları açısından öne çıkarken, yeni Ağrı Müzesi ve kent parkları kültürel-sosyal yaşamı destekler. Merkez dışındaki yerleşimlerde büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık, yem bitkileri ve tahıl üretimi önemini korur.
Kaynaklar ve Veri Güncelliği
Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.
2025 ADNKS nüfusu ile kadın-erkek toplamı kontrol edildi. Yüzölçümü güncel ilçe yüzölçümü tablosuna göre işlendi. MEB il ve ilçe sayfalarındaki güncel okul/kurum göstergeleri kullanıldı. Merkez okul/kurum sayısı, il toplamı 1112’den diğer yedi ilçenin güncel MEB değerleri çıkarılarak 317 olarak hesaplandı. Hastane sayısı kamu hastanesi düzeyindeki kuruluşları ifade eder; ADSM ve aile sağlığı merkezleri ayrıca sayılmadı. Cami sayısı resmî güncel Diyanet ilçe envanteri bulunmadığından açık adres dizinindeki 178 kayıt üzerinden verildi; sayı cami ve mescit kayıtları ile olası mükerrer/eski kayıtları içerebilir ve resmî Diyanet sayısı olarak değerlendirilmemelidir. İlçe düzeyinde güncel ve karşılaştırılabilir resmî ev, park, toplam işletme, sektörel pay ve GSYH verisi bulunmadığından bu sayısal alanlar uydurulmadan boş bırakıldı. Zenginleştirme 21.07.2026: yaşam_skoru alanı doğrudan yaşam/mutluluk puanı değil, İlçe SEGE-2022 bileşik sosyo-ekonomik gelişmişlik skorudur. 2026 ADNKS sonucu henüz kesinleşmediğinden nufus_2026 boş bırakıldı. İlçe düzeyinde standart ve karşılaştırılabilir resmî işletme, gelir/GSYH, sektör payı, öğrenci/öğretmen, ASM, park ve cami sayısı doğrulanamayan satırlarda bu alanlara tahmin yazılmadı. Türetilen metin ve harita alanları mevcut kaynaklı sütunlardan oluşturuldu; özel/proprietary Endeksa tahminleri kopyalanmadı.
Genel Kaynaklar
- agri.bel.tr agri.bel.tr
- agri.edu.tr agri.edu.tr
- agri.gov.tr agri.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- agri.meb.gov.tr agri.meb.gov.tr
- agriism.saglik.gov.tr agriism.saglik.gov.tr
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
- github.com github.com
- listelese.com listelese.com
- nufusu.com nufusu.com
- ourairports.com ourairports.com
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
Ekonomi Kaynakları
- agri.edu.tr agri.edu.tr
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
Tarihçe Kaynakları
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
Turizm Kaynakları
- agri.ktb.gov.tr agri.ktb.gov.tr
Eğitim Kaynakları
- agri.meb.gov.tr agri.meb.gov.tr
Sağlık Kaynakları
- agriism.saglik.gov.tr agriism.saglik.gov.tr
Ulaşım Kaynakları
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
Nüfus Kaynakları
- nufusu.com nufusu.com