Diyarbakır • Güneydoğu Anadolu Bölgesi • Plaka 21
Çınar
Çınar, Zerzevan Kalesi ve Mithras Tapınağı, Karacadağ bazalt platosu, geniş tarım arazileri ve hayvancılığıyla Diyarbakır’ın arkeoloji ve üretim ilçesidir. 2025 ADNKS nüfusu 79114 kişidir.
Çınar için hızlı işlemler
İlçeye ilk bakış
Çınar kısa özeti
Çınar, Zerzevan Kalesi ve Mithras Tapınağı, Karacadağ bazalt platosu, geniş tarım arazileri ve hayvancılığıyla Diyarbakır’ın arkeoloji ve üretim ilçesidir. 2025 ADNKS nüfusu 79114 kişidir.
- İl
- Diyarbakır
- Bölge
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- Nüfus
- 79.114
- Yüzölçümü
- 1934 km²
- Rakım
- 673 m
- Yoğunluk
- 41 kişi/km²
Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.
Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul
Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.
Favori ilçelerin
Henüz favori ilçe eklemedin.
Son görüntülediğin ilçeler
Çınar Nerede ve Hangi İle Bağlı?
İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.
- İl
- Diyarbakır
- Bölge
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- Plaka
- 21
- Enlem
- 37.7256
- Boylam
- 40.4167
Çınar Nüfusu 2025 Kaç?
Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.
- Nüfus
- 79.114 kişi
- Erkek
- 39.921 kişi
- Kadın
- 39.193 kişi
Çınar’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi
Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.
- Yüzölçümü
- 1.934 km²
- Rakım
- 673 metre
- İklim
- Güneydoğu Anadolu karasal iklimi görülür; yazlar genellikle çok sıcak ve kurak, kışlar soğuk-serin ve yağışlıdır. Yüksek kuzey ilçelerinde kış daha sert ve kar yağışlıdır.
Çınar Tarihi
İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.
Tarihçe
Çınar çevresi, Mezopotamya ile Anadolu arasındaki antik yollar üzerinde yer alır. Zerzevan Kalesi, Roma İmparatorluğu’nun doğu sınırındaki önemli askerî garnizonlardan biri olarak kullanılmıştır. Kalede bulunan yeraltı Mithras Tapınağı, Roma din tarihi bakımından uluslararası önem taşır. Bölge Bizans, İslam devletleri, Artuklular, Akkoyunlular ve Osmanlı dönemlerinde yol ve kırsal yerleşim alanı olarak yaşamını sürdürmüştür. Çınar 1937 yılında ilçe statüsü kazanmıştır. Karacadağ çevresindeki kırsal kültür ve tarihî ticaret güzergâhları ilçenin kimliğini belirler.
Kısa Tarihçe
Çınar çevresi, Mezopotamya ile Anadolu arasındaki antik yollar üzerinde yer alır. Zerzevan Kalesi, Roma İmparatorluğu’nun doğu sınırındaki önemli askerî garnizonlardan biri olarak kullanılmıştır.
Kuruluş
Çınar 1937 yılında ilçe statüsü kazanmıştır.
Çınar Ekonomisi ve Geçim Kaynakları
Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.
Ekonomi Özeti
Çınar ekonomisi buğday, arpa, mercimek, pamuk, mısır, yem bitkileri, büyükbaş-küçükbaş hayvancılık, taş ve bazalt ürünleri, tarımsal ticaret ve kamu hizmetlerine dayanır.
Ekonomi
Çınar ekonomisi buğday, arpa, mercimek, pamuk, mısır, yem bitkileri, büyükbaş-küçükbaş hayvancılık, taş ve bazalt ürünleri, tarımsal ticaret ve kamu hizmetlerine dayanır. Geniş yüzölçümü ve verimli tarım alanları ilçeyi önemli bir üretim havzası hâline getirir. Zerzevan Kalesi’nin artan bilinirliği arkeoloji turizmi, rehberlik, yeme-içme ve yerel ürün satışları için fırsat oluşturur. Sulama, tarım teknolojileri ve turizm altyapısı başlıca gelişme alanlarıdır.
Tarım
Buğday, arpa, mercimek, pamuk, mısır, nohut, yem bitkileri, büyükbaş-küçükbaş hayvancılık yapılır.
Hayvancılık
Buğday, arpa, mercimek, pamuk, mısır, nohut, yem bitkileri, büyükbaş-küçükbaş hayvancılık yapılır | Çınar ekonomisi buğday, arpa, mercimek, pamuk, mısır, yem bitkileri, büyükbaş-küçükbaş hayvancılık, taş ve bazalt ürünleri, tarımsal ticaret ve kamu hizmetlerine dayanır.
Sanayi
Tarımsal paketleme, yem, un, taş-bazalt, küçük metal ve bakım-onarım işletmeleri bulunur.
Ticaret
Diyarbakır–Mardin yolu, tarımsal ürün sevkiyatı, Zerzevan ziyaretçileri ve ilçe pazarı ticareti destekler.
İstihdam
Tarım-hayvancılık, ulaştırma, taş işleme, kamu, ticaret, inşaat, turizm ve mevsimlik tarım işçiliği istihdam sağlar. Güncel değerlendirmede TÜİK, SGK ve İŞKUR göstergeleri birlikte incelenmelidir.
Çınar’da Gezilecek Yerler
Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.
Çınar’ya Nasıl Gidilir?
Ulaşım özeti, ana yollar ve mesafe bilgileri.
Ulaşım Özeti
D950 Diyarbakır–Mardin yolu | Çınar–Bismil | Çınar–Siverek | köy yolları. Şehirlerarası otobüsler, ilçe minibüsleri, köy servisleri ve taksilerle Diyarbakır, Mardin, Bismil ve Siverek’e ulaşım sağlanır.
İl Merkezine Uzaklık
26.6
Çınar’da Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yaşam
Eğitim, sağlık ve sosyal yaşam verileri.
Eğitim Olanakları
- Eğitim
- Temel ve ortaöğretim kurumları, mesleki eğitim, halk eğitimi ve tarım-turizm odaklı kurslar bulunur.
Sağlık Hizmetleri
- Sağlık
- İlçe sağlık merkezi, aile sağlığı birimleri ve 112 hizmetleri temel ihtiyacı karşılar; ileri sağlık hizmetleri Diyarbakır merkezde alınır.
- Sağlık Tesisleri
- Sağlık altyapısı özeti: İlçe sağlık merkezi, aile sağlığı birimleri ve 112 hizmetleri temel ihtiyacı karşılar, ileri sağlık hizmetleri Diyarbakır merkezde alınır.
Sosyal ve Kültürel Yaşam
- Sosyal Yaşam
- Festivaller: Zerzevan ve arkeoloji etkinlikleri | Karacadağ kültür programları | tarım-hayvancılık organizasyonları Yerel lezzetler: Karacadağ pirinciyle pilav | meftune | ciğer kebabı | bulgur yemekleri | tandır ekmeği | ayran Spor ve etkinlik: Zerzevan yürüyüş rotaları | kırsal bisiklet | ilçe stadyumu | semt sahaları | kamp
Çınar Belediyesi ve Resmi Bilgiler
Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.
- Belediye
- Çınar Belediyesi
- Telefon Kodu
- 412
- Posta Kodu
- 21750
- Mahalle
- 101
- TÜİK
- 1253
- NUTS
- TRC22
Nüfus Özeti
Coğrafya
Yönetim
Neden önemli?
Çınar, Zerzevan Kalesi ve Mithras Tapınağı, Karacadağ bazalt platosu, geniş tarım arazileri ve hayvancılığıyla Diyarbakır’ın arkeoloji ve üretim ilçesidir. 2025 ADNKS nüfusu 79114 kişidir.
Temel istatistikler
- Erkek
- 39.921
- Kadın
- 39.193
- Rakım
- 673 m
- İklim
- Güneydoğu Anadolu karasal iklimi görülür; yazlar genellikle çok sıcak ve kurak…
- SEGE-2022 skoru -1,256
- Türkiye sırası 962/973
- gelişmişlik kademesi 6/6
Tarih ve zaman çizelgesi
- Antik Çağ
Antik Çağ
Çınar çevresi, Mezopotamya ile Anadolu arasındaki antik yollar üzerinde yer alır.
- Orta Çağ
Orta Çağ
Bölge Bizans, İslam devletleri, Artuklular, Akkoyunlular ve Osmanlı dönemlerinde yol ve kırsal yerleşim alanı olarak yaşamını sürdürmüştür.
- 1937
Cumhuriyet dönemi
Çınar 1937 yılında ilçe statüsü kazanmıştır.
- İdari gelişim
Kuruluş ve idari statü
Çınar 1937 yılında ilçe statüsü kazanmıştır.
Yakındaki ilçeler
Kaynaklar ve doğrulama
Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.
İlçe İstatistikleri
Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.
Yıllara Göre Nüfus
- 2021
- 77.112
- 2022
- 76.966
- 2023
- 78.351
- 2024
- 78.788
- 2025
- 79.114
Erkek / Kadın Nüfus
- Erkek
- 39.921
- Kadın
- 39.193
Coğrafi Göstergeler
Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.
İlçenin toplam alanı
Deniz seviyesine göre
Kayıtlı mahalle sayısı
Yıllık nüfus verisi
| Yıl | Nüfus |
|---|---|
| 2020 | 76.798 |
| 2021 | 77.112 |
| 2022 | 76.966 |
| 2023 | 78.351 |
| 2024 | 78.788 |
| 2025 | 79.114 |
Çınar konum bilgisi
37.7256, 40.4167
Çınar için hızlı bağlantılar
İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.
Çınar, Diyarbakır ilinde 1934 km² yüzölçümüne, yaklaşık 673 metre merkez rakımına ve 101 mahalleye sahip bir ilçedir. 2025 nüfusu 79114 kişidir. Karacadağ bazalt platosu, geniş tarım ovaları, bozkır, volkanik taş alanları, dere yatakları ve kırsal meralar doğal yapıyı oluşturur. Hububat, mercimek, pamuk-mısır, hayvancılık, bazalt-taş, tarımsal ticaret ve Zerzevan arkeoloji turizmi öne çıkar. İlçe; Mezopotamya ve Anadolu tarihindeki yeri, Güneydoğu Anadolu coğrafyası, üretim yapısı ve yerel yaşam özellikleri birlikte değerlendirilerek ele alınmalıdır.
Kaynaklar ve Veri Güncelliği
Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.
Genel Kaynaklar
- cinar.gov.tr cinar.gov.tr
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
- dicle.edu.tr dicle.edu.tr
- diyarbakir.gov.tr diyarbakir.gov.tr
- diyarbakir.gov.tr diyarbakir.gov.tr
- diyarbakir.ktb.gov.tr diyarbakir.ktb.gov.tr
- diyarbakir.ktb.gov.tr diyarbakir.ktb.gov.tr
- diyarbakir.tarimorman.gov.tr diyarbakir.tarimorman.gov.tr
- diyarbakirism.saglik.gov.tr diyarbakirism.saglik.gov.tr
- dtso.org.tr dtso.org.tr
- etbis-pminio.ticaret.gov.tr etbis-pminio.ticaret.gov.tr
- github.com github.com
- karacadag.gov.tr karacadag.gov.tr
- nufusu.com nufusu.com
- nufusu.com nufusu.com
- ourairports.com ourairports.com
- ptt.gov.tr ptt.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- tr.wikipedia.org tr.wikipedia.org
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr
Tarihçe Kaynakları
- cinar.gov.tr cinar.gov.tr
- diyarbakir.gov.tr diyarbakir.gov.tr
- diyarbakir.ktb.gov.tr diyarbakir.ktb.gov.tr
Ekonomi Kaynakları
- cinar.gov.tr cinar.gov.tr
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- dicle.edu.tr dicle.edu.tr
- diyarbakir.tarimorman.gov.tr diyarbakir.tarimorman.gov.tr
- diyarbakirism.saglik.gov.tr diyarbakirism.saglik.gov.tr
- dtso.org.tr dtso.org.tr
- karacadag.gov.tr karacadag.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
Nüfus Kaynakları
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- nufusu.com nufusu.com
- nufusu.com nufusu.com
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr
Ulaşım Kaynakları
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
Turizm Kaynakları
- diyarbakir.ktb.gov.tr diyarbakir.ktb.gov.tr
Sağlık Kaynakları
- diyarbakirism.saglik.gov.tr diyarbakirism.saglik.gov.tr