Diyarbakır • Güneydoğu Anadolu Bölgesi • Plaka 21

Çermik

Çermik, şifalı kaplıcaları, Haburman Köprüsü, tarihî cami ve medreseleri, Sinek Çayı Vadisi ve tarım-hayvancılığıyla Diyarbakır’ın termal turizm merkezidir. 2025 ADNKS nüfusu 49299 kişidir.

İl Diyarbakır Bölge Güneydoğu Anadolu Bölgesi Plaka 21 Nüfus 49.299

Hızlı Bilgilere Git Paylaş

Hızlı geçiş

Çermik için hızlı işlemler

Haritada AçHarita Motorunda ilçe konumunu aç. KarşılaştırBu ilçeyi karşılaştırma yuvasına ekle. Diyarbakır İl RehberiBağlı olduğu ilin sayfasına geç.

Hızlı Bilgiler

İlçeye ilk bakış

Nüfus 49.299 Toplam ilçe nüfusu

Yüzölçümü 948 km² İlçenin alan büyüklüğü

Rakım 686 m Deniz seviyesine göre

Mahalle Sayısı 81 Kayıtlı mahalle sayısı

Belediye Çermik Belediyesi Resmî belediye sitesini aç

Telefon Kodu 412 Alan telefon kodu

Posta Kodu 21600 Genel posta kodu

60 saniyede ilçe

Çermik kısa özeti

İl: Diyarbakır
Bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Nüfus: 49.299
Yüzölçümü: 948 km²
Rakım: 686 m
Yoğunluk: 52 kişi/km²

Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.

Keşif hafızası

Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul

Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.

0 favori 0 son görüntüleme

Favori ilçelerin

Henüz favori ilçe eklemedin.

İl: Diyarbakır
Bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Plaka: 21
Enlem: 38.1356
Boylam: 39.4495

Nüfus: 49.299 kişi
Erkek: 24.856 kişi
Kadın: 24.443 kişi

Yüzölçümü: 948 km²
Rakım: 686 metre
İklim: Güneydoğu Anadolu karasal iklimi görülür; yazlar genellikle çok sıcak ve kurak, kışlar soğuk-serin ve yağışlıdır. Yüksek kuzey ilçelerinde kış daha sert ve kar yağışlıdır.

Tarihçe

Çermik çevresindeki yerleşim geçmişi Hurri-Mitanni, Asur, Roma ve Bizans dönemlerine kadar uzanır. İlçenin eski adları arasında Aberna ve Çermug biçimleri yer alır; adın sıcak su kaynaklarıyla ilişkili olduğu kabul edilir. Bölge Orta Çağ’da Artuklu ve Eyyubi etkisi görmüş, ardından Akkoyunlu ve Osmanlı yönetimine girmiştir. Haburman Köprüsü, camiler, medreseler ve hamamlar ilçenin çok katmanlı tarihini yansıtır. Çermik Cumhuriyet öncesinden beri ilçe niteliğini korumuştur. Termal kaynaklar, geleneksel olarak sağlık ve konaklama amacıyla kullanılmıştır.

Kısa Tarihçe

Ekonomi Özeti

Çermik ekonomisi termal turizm, konaklama-yeme içme, tarım, üzüm, badem, ceviz, hububat, hayvancılık, arıcılık, kamu hizmetleri ve yerel ticarete dayanır.

Ekonomi

Çermik ekonomisi termal turizm, konaklama-yeme içme, tarım, üzüm, badem, ceviz, hububat, hayvancılık, arıcılık, kamu hizmetleri ve yerel ticarete dayanır. Kaplıcalar yıl boyunca ziyaretçi çekerek sağlık ve hizmet sektörünü destekler. Kırsal mahallelerde bağ-bahçe tarımı ile küçükbaş ve büyükbaş yetiştiriciliği önemlidir. Termal tesislerin modernizasyonu, sağlık turizmi, kurutulmuş meyve ve kırsal gastronomi gelişme fırsatı sunar.

Tarım

Üzüm, badem, ceviz, buğday, arpa, mercimek, yem bitkileri, hayvancılık ve arıcılık yapılır.

Hayvancılık

Üzüm, badem, ceviz, buğday, arpa, mercimek, yem bitkileri, hayvancılık ve arıcılık yapılır | Çermik ekonomisi termal turizm, konaklama-yeme içme, tarım, üzüm, badem, ceviz, hububat, hayvancılık, arıcılık, kamu hizmetleri ve yerel ticarete dayanır. | Kırsal mahallelerde bağ-bahçe tarımı ile küçükbaş ve büyükbaş yetiştiriciliği önemlidir.

Sanayi

Yerel gıda, süt ürünleri, meyve kurutma, taş işçiliği ve küçük bakım-onarım işletmeleri bulunur.

Ticaret

Kaplıca ziyaretçileri, ilçe pazarı ve tarımsal ürünler perakende, konaklama ve yeme-içme ticaretini destekler.

İstihdam

Termal tesisler, turizm, tarım-hayvancılık, kamu, sağlık, ticaret, konaklama-yeme içme ve inşaat istihdam sağlar. Güncel değerlendirmede TÜİK, SGK ve İŞKUR göstergeleri birlikte incelenmelidir.

Ulaşım Özeti

D885 bağlantısı | Çermik–Ergani | Çermik–Siverek | Çüngüş ve Adıyaman bağlantıları. İlçe minibüsleri, köy servisleri, şehirlerarası otobüsler ve taksilerle Diyarbakır, Ergani, Siverek ve çevre yerleşimlere ulaşım sağlanır.

İl Merkezine Uzaklık

72.7

Havalimanına Uzaklık

54.2

Eğitim Olanakları

Eğitim: Çermik Meslek Yüksekokulu, temel ve ortaöğretim kurumları, halk eğitimi ve turizm-hizmet kursları bulunur.

Sağlık Hizmetleri

Sağlık: Çermik Devlet Hastanesi, aile sağlığı merkezleri ve termal sağlık işletmeleri temel sağlık hizmeti sunar.
Sağlık Tesisleri: Sağlık altyapısı özeti: Çermik Devlet Hastanesi, aile sağlığı merkezleri ve termal sağlık işletmeleri temel sağlık hizmeti sunar.

Sosyal ve Kültürel Yaşam

Sosyal Yaşam: Festivaller: Termal ve kültür etkinlikleri | yerel ürün programları | doğa yürüyüşleri | spor organizasyonları Yerel lezzetler: Çermik biberi ve bağ ürünleri | meftune | içli köfte | tarhana | pekmez | süt ürünleri Spor ve etkinlik: Kaplıca rekreasyonu | kanyon yürüyüşü | ilçe stadyumu | bisiklet | doğa sporları

Belediye: Çermik Belediyesi
Kaymakamlık: Çermik Kaymakamlığı
Telefon Kodu: 412
Posta Kodu: 21600
Mahalle: 81
TÜİK: 1249
NUTS: TRC22

Nüfus Özeti

Toplam Nüfus: 49.299
Erkek Nüfusu: 24.856
Kadın Nüfusu: 24.443
Erkek/Kadın Oranı: Erkek % 50,4 / Kadın % 49,6

Coğrafya

Yüzölçümü: 948 km²
Rakım: 686 m
Koordinat Enlem: 38.1356
Koordinat Boylam: 39.4495
Nüfus Yoğunluğu: 52 kişi/km²

Yönetim

Belediye: Çermik Belediyesi
Kaymakamlık: Çermik Kaymakamlığı - https://www.cermik.gov.tr/
Posta Kodu: 21600
Telefon Kodu: 412
TÜİK Kodu: 1249
NUTS Kodu: TRC22

İlçeyi tanı

Neden önemli?

Veriler

Temel istatistikler

Nüfus 49.299 kişi

Erkek: 24.856
Kadın: 24.443

Coğrafya 948 km²

Rakım: 686 m
İklim: Güneydoğu Anadolu karasal iklimi görülür; yazlar genellikle çok sıcak ve kurak…

İdari yapı 81 mahalle

Gelişmişlik göstergesi

SEGE-2022 skoru -0,887
Türkiye sırası 879/973
gelişmişlik kademesi 6/6

Geçmiş

Tarih ve zaman çizelgesi

Antik Çağ
Antik Çağ
Çermik çevresindeki yerleşim geçmişi Hurri-Mitanni, Asur, Roma ve Bizans dönemlerine kadar uzanır.
Orta Çağ
Orta Çağ
Bölge Orta Çağ’da Artuklu ve Eyyubi etkisi görmüş, ardından Akkoyunlu ve Osmanlı yönetimine girmiştir.
Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyet dönemi
Çermik Cumhuriyet öncesinden beri ilçe niteliğini korumuştur.

Yakın çevre

Yakındaki ilçeler

komşu ilçeErgani komşu ilçeÇüngüş aynı ilKayapınar aynı ilBağlar aynı ilDiyarbakır Yenişehir İlçesi aynı ilBismil aynı ilSur aynı ilSilvan

Güven

Kaynaklar ve doğrulama

30toplam kaynak

17resmî kaynak

89/100otomatik kaynak puanı

yüksek_güvendoğrulama

Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.

Veriyle Bak

İlçe İstatistikleri

Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.

Toplam Nüfus 49.299

Erkek Nüfusu 24.856

Kadın Nüfusu 24.443

Yüzölçümü 948 km²

Rakım 686 m

Mahalle Sayısı 81

Nüfus Yoğunluğu km² başına 52 kişi

Yıllara Göre Nüfus

Metin tabanlı nüfus özeti

2021: 50.390
2022: 49.644
2023: 49.900
2024: 49.607
2025: 49.299

Erkek / Kadın Nüfus

Metin tabanlı cinsiyet dağılımı

Erkek: 24.856
Kadın: 24.443

Coğrafi Göstergeler

Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.

Yüzölçümü948 km²

İlçenin toplam alanı

Rakım686 m

Deniz seviyesine göre

Mahalle81

Kayıtlı mahalle sayısı

Yıllık nüfus verisi

Yıl	Nüfus
2020	51.058
2021	50.390
2022	49.644
2023	49.900
2024	49.607
2025	49.299

Harita

Çermik konum bilgisi

38.1356, 39.4495

Haritada Keşfet →

Hızlı Bağlantılar

Çermik için hızlı bağlantılar

İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi Bölgesi Güneydoğu Anadolu Bölgesi bölgesindeki ilçeleri keşfet. Keşfet → İlçe Karşılaştır Çermik ilçesini başka ilçelerle karşılaştır. Keşfet → Haritada Aç Çermik konumunu Google Maps üzerinde aç. Keşfet →

Komşu ilçelere geç

Gerger Ergani Çüngüş

Genel Bakış

Çermik, Diyarbakır ilinde 948 km² yüzölçümüne, yaklaşık 686 metre merkez rakımına ve 81 mahalleye sahip bir ilçedir. 2025 nüfusu 49299 kişidir. Sinek Çayı Vadisi, termal kaynaklar, dağlık alanlar, tarım ovaları, bağlar ve kayalık kanyonlar doğal yapıyı oluşturur. Termal sağlık turizmi, konaklama, bağ-bahçe tarımı, hububat, hayvancılık, arıcılık ve yerel ticaret öne çıkar. İlçe; Mezopotamya ve Anadolu tarihindeki yeri, Güneydoğu Anadolu coğrafyası, üretim yapısı ve yerel yaşam özellikleri birlikte değerlendirilerek ele alınmalıdır.

Kaynaklar

Kaynaklar ve Veri Güncelliği

Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.

Son kontrol: 21 Temmuz 2026
Genel veri yılı: 2025
Nüfus verisi yılı: 2025
Durum: Kaynak tarihi mevcut

Genel Kaynaklar

cermik.gov.tr cermik.gov.tr
data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
dicle.edu.tr dicle.edu.tr
diyarbakir.gov.tr diyarbakir.gov.tr
diyarbakir.gov.tr diyarbakir.gov.tr
diyarbakir.ktb.gov.tr diyarbakir.ktb.gov.tr
diyarbakir.ktb.gov.tr diyarbakir.ktb.gov.tr
diyarbakir.tarimorman.gov.tr diyarbakir.tarimorman.gov.tr
diyarbakirism.saglik.gov.tr diyarbakirism.saglik.gov.tr
dtso.org.tr dtso.org.tr
etbis-pminio.ticaret.gov.tr etbis-pminio.ticaret.gov.tr
github.com github.com
karacadag.gov.tr karacadag.gov.tr
nufusu.com nufusu.com
nufusu.com nufusu.com
ourairports.com ourairports.com
ptt.gov.tr ptt.gov.tr
sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
tr.wikipedia.org tr.wikipedia.org
veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr

Tarihçe Kaynakları

cermik.gov.tr cermik.gov.tr
diyarbakir.gov.tr diyarbakir.gov.tr
diyarbakir.ktb.gov.tr diyarbakir.ktb.gov.tr

Ekonomi Kaynakları

cermik.gov.tr cermik.gov.tr
data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
dicle.edu.tr dicle.edu.tr
diyarbakir.tarimorman.gov.tr diyarbakir.tarimorman.gov.tr
diyarbakirism.saglik.gov.tr diyarbakirism.saglik.gov.tr
dtso.org.tr dtso.org.tr
karacadag.gov.tr karacadag.gov.tr
sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr

Nüfus Kaynakları

data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
nufusu.com nufusu.com
nufusu.com nufusu.com
veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr

Ulaşım Kaynakları

dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr

Turizm Kaynakları

diyarbakir.ktb.gov.tr diyarbakir.ktb.gov.tr

Sağlık Kaynakları

diyarbakirism.saglik.gov.tr diyarbakirism.saglik.gov.tr