Şırnak • Güneydoğu Anadolu Bölgesi • Plaka 73

Merkez

Merkez, Cudi ve Gabar dağları arasındaki yüksek plato üzerinde gelişen; kamu hizmetleri, üniversite, ticaret, ulaştırma ve çevresindeki enerji-madencilik faaliyetleriyle ilin idarî merkezidir. 2025 ADNKS verisine göre ilçenin nüfusu 105.697 kişidir.

İl Şırnak Bölge Güneydoğu Anadolu Bölgesi Plaka 73 Nüfus 105.697
Hızlı Bilgilere Git Paylaş
Hızlı Bilgiler

İlçeye ilk bakış

Nüfus 105.697 Toplam ilçe nüfusu
Yüzölçümü 1701 km² İlçenin alan büyüklüğü
Rakım 1343 m Deniz seviyesine göre
Mahalle Sayısı 24 Kayıtlı mahalle sayısı
Belediye Şırnak Belediyesi Yerel yönetim bilgisi
Telefon Kodu 486 Alan telefon kodu
Posta Kodu 73000 Genel posta kodu
Konum

Merkez Nerede ve Hangi İle Bağlı?

İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.

Merkez nerede?

Merkez, Şırnak iline bağlı ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Bölgesi’nde yer alan bir ilçedir.

İl
Şırnak
Bölge
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Plaka
73
Nüfus

Merkez Nüfusu 2025 Kaç?

Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.

Merkez nüfusu kaç?

Merkez’nın 2025 yılı nüfusu 105.697 kişi.

Nüfus
105.697 kişi
Erkek
56.275 kişi
Kadın
49.422 kişi
Coğrafya

Merkez’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi

Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.

Merkez yüzölçümü ve rakımı nedir?

Merkez’nın yüzölçümü 1.701 km². İlçenin ortalama rakımı 1.343 metre.

Yüzölçümü
1.701 km²
Rakım
1.343 metre
İklim
Yüksek rakımlı karasal iklim görülür; kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar sıcak-kurak, geceler çevre ovalara göre daha serindir.
Tarih

Merkez Tarihi

İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.

Tarihçe

Şırnak Merkez ve çevresi, Mezopotamya ile Doğu Anadolu arasındaki dağ geçitlerinde yer aldığı için eski çağlardan beri farklı toplulukların kullandığı bir yerleşim alanıdır. Cudi ve Gabar dağları çevresindeki vadiler, tarih boyunca hayvancılık, yaylacılık ve bölgesel ulaşım bakımından önem taşımıştır. Yerel tarih ve sözlü kültürde Şehr-i Nuh ve Şırnak adları Nuh Tufanı anlatılarıyla ilişkilendirilse de kentin modern gelişimi daha çok Cumhuriyet döneminde hızlanmıştır. Uzun süre Siirt'e bağlı bir ilçe olan Şırnak, 16 Mayıs 1990 tarihli 3647 sayılı kanunla kurulan ilin merkezi hâline gelmiştir. İl statüsü sonrasında kamu kurumları, eğitim ve sağlık yatırımları, Şırnak Üniversitesi ve yeni ulaşım altyapısı kentin büyümesini desteklemiştir. Kasrik Boğazı, Cudi-Gabar peyzajı, geleneksel taş yerleşimler ve çok dilli sözlü kültür Şırnak Merkez'in tarihî kimliğini tamamlar.

Ekonomi

Merkez Ekonomisi ve Geçim Kaynakları

Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.

Ekonomi Özeti

Başlıca alanlar: kamu hizmetleri, üniversite ve eğitim, sağlık, ticaret, inşaat, ulaştırma, lojistik, enerji-madencilik hizmetleri, tarım ve hayvancılık.

Ekonomi

Merkez ilçe ekonomisinde kamu yönetimi, Şırnak Üniversitesi, eğitim ve sağlık, perakende ticaret, inşaat, ulaştırma, lojistik, enerji ve madencilik bağlantılı hizmetler, tarım ve hayvancılık öne çıkar. İlçe düzeyinde düzenli yayımlanan karşılaştırılabilir GSYH, kişi başı gelir, işsizlik ve sektör payı serisi bulunmadığından sayısal tahmin kullanılmamıştır.

Tarım

Kırsal alanlarda buğday, arpa, mercimek, nohut, yem bitkileri ve sınırlı bahçe tarımı yapılır; küçükbaş hayvancılık, arıcılık ve yaylacılık önem taşır.

Sanayi

Sanayi faaliyetleri ilçeye göre gıda, tekstil, yapı malzemeleri, enerji-madencilik hizmetleri, tarımsal ürün işleme, araç bakım, lojistik ve küçük imalat alanlarında görülür.

Ticaret

İlçe merkezi perakende, pazar, tarımsal ürün ve girdi ticareti, ulaştırma, yeme-içme ve kamu hizmetlerinin toplandığı başlıca ticaret alanıdır.

İstihdam

İstihdam ağırlığı kamu hizmetleri, üniversite ve eğitim, sağlık, ticaret, inşaat, ulaştırma, lojistik, enerji-madencilik hizmetleri, tarım ve hayvancılık alanlarında yoğunlaşır; güncel resmî ilçe istihdam oranı bulunmadığından oran verilmedi.

Gezi

Merkez’da Gezilecek Yerler

Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.

  • Kasrik Boğazı
  • Cudi Dağı seyir ve doğa rotaları
  • Gabar Dağı çevresi
  • Şırnak kent merkezi
  • Şırnak Üniversitesi çevresi
  • tarihî köy ve yayla güzergâhları
  • Şırnak Valiliği ve Merkez ilçe birimleri
  • Şırnak Belediyesi
  • ilçe sağlık birimleri
  • ilçe eğitim kurumları
  • ilçe merkezi
  • Cudi Dağı ve Nuh anlatıları
  • Kasrik geçidi
  • yaylacılık ve hayvancılık kültürü
  • geleneksel taş köyler
  • çok dilli sözlü ve müzik kültürü
Resmi Bilgiler

Merkez Belediyesi ve Resmi Bilgiler

Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.

Belediye
Şırnak Belediyesi
Kaymakamlık
Şırnak Valiliği ve Merkez ilçe birimleri
Telefon Kodu
486
Posta Kodu
73000
Mahalle
24
TÜİK
1661
NUTS
TRC33

Nüfus Özeti

Toplam Nüfus
105.697
Erkek Nüfusu
56.275
Kadın Nüfusu
49.422
Erkek/Kadın Oranı
Erkek % 53,2 / Kadın % 46,8

Coğrafya

Yüzölçümü
1701 km²
Rakım
1343 m
Nüfus Yoğunluğu
62 kişi/km²

Yönetim

Belediye
Şırnak Belediyesi
Kaymakamlık
Şırnak Valiliği ve Merkez ilçe birimleri
Posta Kodu
73000
Telefon Kodu
486
TÜİK Kodu
1661
NUTS Kodu
TRC33
Veriyle Bak

İlçe İstatistikleri

Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.

Toplam Nüfus 105.697
Erkek Nüfusu 56.275
Kadın Nüfusu 49.422
Yüzölçümü 1701 km²
Rakım 1.343 m
Mahalle Sayısı 24
Nüfus Yoğunluğu km² başına 62 kişi
Nüfus Yoğunluğu km² başına 62 kişi

Yıllara Göre Nüfus

Erkek / Kadın Nüfus

Coğrafi Veri Özeti

Yıllık nüfus verisi

Yıl Nüfus
2020 96.285
2021 100.206
2022 102.553
2023 108.699
2024 105.908
2025 105.697
Genel Bakış

Merkez, Şırnak ilinin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki 7 ilçesinden biridir. Cudi ve Gabar dağları arasındaki yüksek plato üzerinde gelişen; kamu hizmetleri, üniversite, ticaret, ulaştırma ve çevresindeki enerji-madencilik faaliyetleriyle ilin idarî merkezidir. İlçenin 2025 nüfusu 105.697 kişi, yüzölçümü 1701 km² ve ilçe merkezinin yaklaşık rakımı 1343 metredir. Cudi ve Gabar dağları, yüksek plato, derin vadiler, meşe toplulukları, bozkır, akarsu kolları ve dağlık kırsal peyzaj doğal yapıyı oluşturur. Yüksek rakımlı karasal iklim görülür; kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar sıcak-kurak, geceler çevre ovalara göre daha serindir. Yerleşim yapısı ilçe merkezleri, beldeler, mahalleler, köyler ve ilçeye göre ova, vadi ya da yüksek dağ kuşaklarına yayılan kırsal yerleşimlerden oluşur. Ekonomik yaşamda kamu hizmetleri, üniversite ve eğitim, sağlık, ticaret, inşaat, ulaştırma, lojistik, enerji-madencilik hizmetleri, tarım ve hayvancılık başlıca alanlardır. Ziyaretçiler için Kasrik Boğazı, Cudi Dağı seyir ve doğa rotaları, Gabar Dağı çevresi, Şırnak kent merkezi, Şırnak Üniversitesi çevresi, tarihî köy ve yayla güzergâhları öne çıkan duraklar arasındadır. Dağlık arazide yol güvenliği, su kaynaklarının korunması, sınır ve lojistik hareketliliğin yönetimi, kırsal kalkınma ve tarihî-doğal mirasın sürdürülebilir kullanımı yerel planlamada önem taşır.

Detaylar

Diğer İlçe Bilgileri

İlçeye ait diğer güncel ve yararlı bilgiler.

1 bilgi
Il Toplam Nüfusu

573666

Kaynaklar

Kaynaklar ve Veri Güncelliği

Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.

Nüfus verisi yılı
2025

Genel Kaynaklar

Tarihçe Kaynakları

Ekonomi Kaynakları