Şırnak • Güneydoğu Anadolu Bölgesi • Plaka 73

Şırnak Merkez İlçesi

Merkez, Cudi ve Gabar dağları arasındaki yüksek plato üzerinde gelişen; kamu hizmetleri, üniversite, ticaret, ulaştırma ve çevresindeki enerji-madencilik faaliyetleriyle ilin idarî merkezidir. 2025 ADNKS verisine göre ilçenin nüfusu 105.697 kişidir.

İl Şırnak Bölge Güneydoğu Anadolu Bölgesi Plaka 73 Nüfus 105.697

Hızlı Bilgilere Git Paylaş

Hızlı geçiş

Şırnak Merkez İlçesi için hızlı işlemler

Haritada AçHarita Motorunda ilçe konumunu aç. KarşılaştırBu ilçeyi karşılaştırma yuvasına ekle. Şırnak İl RehberiBağlı olduğu ilin sayfasına geç.

Hızlı Bilgiler

İlçeye ilk bakış

Nüfus 105.697 Toplam ilçe nüfusu

Yüzölçümü 1701 km² İlçenin alan büyüklüğü

Rakım 1343 m Deniz seviyesine göre

Mahalle Sayısı 24 Kayıtlı mahalle sayısı

Belediye Şırnak Belediyesi Resmî belediye sitesini aç

Telefon Kodu 486 Alan telefon kodu

Posta Kodu 73000 Genel posta kodu

60 saniyede ilçe

Şırnak Merkez İlçesi kısa özeti

İl: Şırnak
Bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Nüfus: 105.697
Yüzölçümü: 1701 km²
Rakım: 1343 m
Yoğunluk: 62 kişi/km²

Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.

Keşif hafızası

Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul

Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.

0 favori 0 son görüntüleme

Favori ilçelerin

Henüz favori ilçe eklemedin.

İl: Şırnak
Bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Plaka: 73
Enlem: 37.516389
Boylam: 42.461111

Nüfus: 105.697 kişi
Erkek: 56.275 kişi
Kadın: 49.422 kişi

Yüzölçümü: 1.701 km²
Rakım: 1.343 metre
İklim: Yüksek rakımlı karasal iklim görülür; kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar sıcak-kurak, geceler çevre ovalara göre daha serindir.
Doğal Yapı: Cudi ve Gabar dağları, yüksek plato, derin vadiler, meşe toplulukları, bozkır, akarsu kolları ve dağlık kırsal peyzaj doğal yapıyı oluşturur.
Deprem: Türkiye Deprem Tehlike Haritası sabit ilçe derecesi vermez; yapı güvenliği için AFAD, MTA, yerel zemin etütleri, heyelan, kaya düşmesi, çığ ve taşkın duyarlılığı ile güncel mühendislik verileri birlikte değerlendirilmelidir.

Tarihçe

Şırnak Merkez ve çevresi, Mezopotamya ile Doğu Anadolu arasındaki dağ geçitlerinde yer aldığı için eski çağlardan beri farklı toplulukların kullandığı bir yerleşim alanıdır. Cudi ve Gabar dağları çevresindeki vadiler, tarih boyunca hayvancılık, yaylacılık ve bölgesel ulaşım bakımından önem taşımıştır. Yerel tarih ve sözlü kültürde Şehr-i Nuh ve Şırnak adları Nuh Tufanı anlatılarıyla ilişkilendirilse de kentin modern gelişimi daha çok Cumhuriyet döneminde hızlanmıştır. Uzun süre Siirt'e bağlı bir ilçe olan Şırnak, 16 Mayıs 1990 tarihli 3647 sayılı kanunla kurulan ilin merkezi hâline gelmiştir. İl statüsü sonrasında kamu kurumları, eğitim ve sağlık yatırımları, Şırnak Üniversitesi ve yeni ulaşım altyapısı kentin büyümesini desteklemiştir. Kasrik Boğazı, Cudi-Gabar peyzajı, geleneksel taş yerleşimler ve çok dilli sözlü kültür Şırnak Merkez'in tarihî kimliğini tamamlar.

Kısa Tarihçe

Kuruluş

İl statüsü sonrasında kamu kurumları, eğitim ve sağlık yatırımları, Şırnak Üniversitesi ve yeni ulaşım altyapısı kentin büyümesini desteklemiştir.

Ekonomi Özeti

Ekonomi

Merkez ilçe ekonomisinde kamu yönetimi, Şırnak Üniversitesi, eğitim ve sağlık, perakende ticaret, inşaat, ulaştırma, lojistik, enerji ve madencilik bağlantılı hizmetler, tarım ve hayvancılık öne çıkar. İlçe düzeyinde düzenli yayımlanan karşılaştırılabilir GSYH, kişi başı gelir, işsizlik ve sektör payı serisi bulunmadığından sayısal tahmin kullanılmamıştır.

Tarım

Kırsal alanlarda buğday, arpa, mercimek, nohut, yem bitkileri ve sınırlı bahçe tarımı yapılır; küçükbaş hayvancılık, arıcılık ve yaylacılık önem taşır.

Hayvancılık

Kırsal alanlarda buğday, arpa, mercimek, nohut, yem bitkileri ve sınırlı bahçe tarımı yapılır | küçükbaş hayvancılık, arıcılık ve yaylacılık önem taşır | Merkez ilçe ekonomisinde kamu yönetimi, Şırnak Üniversitesi, eğitim ve sağlık, perakende ticaret, inşaat, ulaştırma, lojistik, enerji ve madencilik bağlantılı hizmetler, tarım ve hayvancılık öne çıkar.

Sanayi

İlçe düzeyinde düzenli yayımlanan karşılaştırılabilir GSYH, kişi başı gelir, işsizlik ve sektör payı serisi bulunmadığından sayısal tahmin kullanılmamıştır.

İstihdam

İstihdam ağırlığı kamu hizmetleri, üniversite ve eğitim, sağlık, ticaret, inşaat, ulaştırma, lojistik, enerji-madencilik hizmetleri, tarım ve hayvancılık alanlarında yoğunlaşır; güncel resmî ilçe istihdam oranı bulunmadığından oran verilmedi.

Yatırım

Lojistik, eğitim ve sağlık hizmetleri, enerji-madencilik yan hizmetleri, gıda işleme, hayvancılık, arıcılık, konaklama ve doğa turizmi alanlarında fırsatlar vardır.

Turizm Potansiyeli

Cudi ve Gabar dağları, Kasrik Boğazı, dağ yürüyüşleri, yayla rotaları, yerel kültür ve gastronomi doğa-kültür turizmi için potansiyel sunar.

Ulaşım Özeti

Merkez, Şırnak il merkezi ve çevre yerleşimlere karayoluyla bağlanır. Kent içi belediye ve minibüs hatları kullanılır; Cizre, Silopi, Uludere ve çevre illere otobüs-minibüs bağlantıları vardır. Hava ulaşımı Cizre ilçesindeki Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı üzerinden sağlanır.

Ana Yollar

D400 Şırnak-Cizre bağlantısı, Uludere-Beytüşşebap yönlü il yolları, Güçlükonak-Siirt bağlantıları ve Şırnak Havalimanı güzergâhı.

Toplu Taşıma

Kent içi belediye ve minibüs hatları kullanılır; Cizre, Silopi, Uludere ve çevre illere otobüs-minibüs bağlantıları vardır. Hava ulaşımı Cizre ilçesindeki Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı üzerinden sağlanır.

Havalimanına Uzaklık

39.4

Eğitim Olanakları

Eğitim: İlçede Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullar ve eğitim kurumları bulunur; güncel okul sayısı yıllık resmî istatistikle doğrulanmadan yazılmamıştır.

Sağlık Hizmetleri

Sağlık: İlçe ölçeğine göre devlet hastanesi veya ilçe sağlık tesisi, aile sağlığı merkezleri ve 112 birimleri hizmet verir; güncel kurum listesi Sağlık Bakanlığı kayıtlarından doğrulanmalıdır.
Sağlık Tesisleri: Sağlık altyapısı özeti: İlçe ölçeğine göre devlet hastanesi veya ilçe sağlık tesisi, aile sağlığı merkezleri ve 112 birimleri hizmet verir, güncel kurum listesi Sağlık Bakanlığı kayıtlarından doğrulanmalıdır.

Sosyal ve Kültürel Yaşam

Sosyal Yaşam: Festivaller: Şırnak kültür, sanat, kitap ve gençlik etkinlikleri; Cudi Cup spor organizasyonları ile yerel kurumların doğa, müzik ve gastronomi programları. Yerel lezzetler: kutlık | serbidev | perde pilavı | içli köfte | keşkek | tandır ekmeği | mumbar Spor ve etkinlik: İlçe sahaları, okul spor salonları, açık spor alanları ve belediye tesisleri bulunabilir; kesin güncel sayı için kurum envanteri gerekir.
Spor: İlçe sahaları, okul spor salonları, açık spor alanları ve belediye tesisleri bulunabilir, kesin güncel sayı için kurum envanteri gerekir.
Lezzetler: kutlık, serbidev, perde pilavı, içli köfte, keşkek, tandır ekmeği, mumbar
Festivaller: Şırnak kültür, sanat, kitap ve gençlik etkinlikleri, Cudi Cup spor organizasyonları ile yerel kurumların doğa, müzik ve gastronomi programları.

Belediye: Şırnak Belediyesi
Kaymakamlık: Şırnak Valiliği ve Merkez ilçe birimleri
Telefon Kodu: 486
Posta Kodu: 73000
Mahalle: 24
TÜİK: 1661
NUTS: TRC33

Nüfus Özeti

Toplam Nüfus: 105.697
Erkek Nüfusu: 56.275
Kadın Nüfusu: 49.422
Erkek/Kadın Oranı: Erkek % 53,2 / Kadın % 46,8

Coğrafya

Yüzölçümü: 1701 km²
Rakım: 1343 m
Koordinat Enlem: 37.516389
Koordinat Boylam: 42.461111
Nüfus Yoğunluğu: 62 kişi/km²

Yönetim

Belediye: Şırnak Belediyesi
Kaymakamlık: Şırnak Valiliği ve Merkez ilçe birimleri
Posta Kodu: 73000
Telefon Kodu: 486
TÜİK Kodu: 1661
NUTS Kodu: TRC33

İlçeyi tanı

Neden önemli?

Veriler

Temel istatistikler

Nüfus 105.697 kişi

Erkek: 56.275
Kadın: 49.422

Coğrafya 1701 km²

Rakım: 1343 m
İklim: Yüksek rakımlı karasal iklim görülür; kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar sıcak-kurak…

İdari yapı 24 mahalle

Gelişmişlik göstergesi

SEGE-2022 skoru -0,333
Türkiye sırası 514/973
gelişmişlik kademesi 4/6

Geçmiş

Tarih ve zaman çizelgesi

Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyet dönemi
Yerel tarih ve sözlü kültürde Şehr-i Nuh ve Şırnak adları Nuh Tufanı anlatılarıyla ilişkilendirilse de kentin modern gelişimi daha çok Cumhuriyet döneminde hızlanmıştır.
İdari gelişim
Kuruluş ve idari statü
İl statüsü sonrasında kamu kurumları, eğitim ve sağlık yatırımları, Şırnak Üniversitesi ve yeni ulaşım altyapısı kentin büyümesini desteklemiştir.

Yakın çevre

Yakındaki ilçeler

komşu ilçeCizre komşu ilçeSilopi komşu ilçeGüçlükonak komşu ilçeUludere komşu ilçeBeytüşşebap aynı ilİdil

Güven

Kaynaklar ve doğrulama

31toplam kaynak

19resmî kaynak

82/100otomatik kaynak puanı

yüksek_güvendoğrulama

Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.

Veriyle Bak

İlçe İstatistikleri

Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.

Toplam Nüfus 105.697

Erkek Nüfusu 56.275

Kadın Nüfusu 49.422

Yüzölçümü 1701 km²

Rakım 1.343 m

Mahalle Sayısı 24

Nüfus Yoğunluğu km² başına 62 kişi

Yıllara Göre Nüfus

Metin tabanlı nüfus özeti

2021: 100.206
2022: 102.553
2023: 108.699
2024: 105.908
2025: 105.697

Erkek / Kadın Nüfus

Metin tabanlı cinsiyet dağılımı

Erkek: 56.275
Kadın: 49.422

Coğrafi Göstergeler

Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.

Yüzölçümü1.701 km²

İlçenin toplam alanı

Rakım1.343 m

Deniz seviyesine göre

Mahalle24

Kayıtlı mahalle sayısı

Yıllık nüfus verisi

Yıl	Nüfus
2020	96.285
2021	100.206
2022	102.553
2023	108.699
2024	105.908
2025	105.697

Harita

Şırnak Merkez İlçesi konum bilgisi

37.516389, 42.461111

Haritada Keşfet →

Hızlı Bağlantılar

Şırnak Merkez İlçesi için hızlı bağlantılar

İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi Bölgesi Güneydoğu Anadolu Bölgesi bölgesindeki ilçeleri keşfet. Keşfet → İlçe Karşılaştır Şırnak Merkez İlçesi ilçesini başka ilçelerle karşılaştır. Keşfet → Haritada Aç Şırnak Merkez İlçesi konumunu Google Maps üzerinde aç. Keşfet →

Komşu ilçelere geç

Beytüşşebap Cizre Güçlükonak Silopi Uludere

Genel Bakış

Merkez, Şırnak ilinin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki 7 ilçesinden biridir. Cudi ve Gabar dağları arasındaki yüksek plato üzerinde gelişen; kamu hizmetleri, üniversite, ticaret, ulaştırma ve çevresindeki enerji-madencilik faaliyetleriyle ilin idarî merkezidir. İlçenin 2025 nüfusu 105.697 kişi, yüzölçümü 1701 km² ve ilçe merkezinin yaklaşık rakımı 1343 metredir. Cudi ve Gabar dağları, yüksek plato, derin vadiler, meşe toplulukları, bozkır, akarsu kolları ve dağlık kırsal peyzaj doğal yapıyı oluşturur. Yüksek rakımlı karasal iklim görülür; kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar sıcak-kurak, geceler çevre ovalara göre daha serindir. Yerleşim yapısı ilçe merkezleri, beldeler, mahalleler, köyler ve ilçeye göre ova, vadi ya da yüksek dağ kuşaklarına yayılan kırsal yerleşimlerden oluşur. Ekonomik yaşamda kamu hizmetleri, üniversite ve eğitim, sağlık, ticaret, inşaat, ulaştırma, lojistik, enerji-madencilik hizmetleri, tarım ve hayvancılık başlıca alanlardır. Ziyaretçiler için Kasrik Boğazı, Cudi Dağı seyir ve doğa rotaları, Gabar Dağı çevresi, Şırnak kent merkezi, Şırnak Üniversitesi çevresi, tarihî köy ve yayla güzergâhları öne çıkan duraklar arasındadır. Dağlık arazide yol güvenliği, su kaynaklarının korunması, sınır ve lojistik hareketliliğin yönetimi, kırsal kalkınma ve tarihî-doğal mirasın sürdürülebilir kullanımı yerel planlamada önem taşır.

Kaynaklar

Kaynaklar ve Veri Güncelliği

Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.

Son kontrol: 22 Temmuz 2026
Genel veri yılı: 2025
Nüfus verisi yılı: 2025
Durum: Kaynak tarihi mevcut

2025 ADNKS ilçe nüfusu ve cinsiyet dağılımı ile 2020-2025 tarihsel nüfus serisi kontrol edildi. İlçe yüzölçümü ve rakım değerlerinde Harita Genel Müdürlüğüne dayanan 7.078 km² toplamlı idari alan serisi; mahalle sayılarında 2025 sonu 101 mahallelik güncel yapı esas alındı. NUTS-3 kodu TRC33 ve TÜİK ilçe kodları ayrı ayrı kontrol edildi. Güncel karşılaştırılabilir resmî ilçe geliri, GSYH, okul, cami, hastane, işletme ve konut fiyatı verileri kesinleştirilemeyen alanlar tahminle doldurulmadı. Görsel ve koordinat alanları kullanıcı tercihi doğrultusunda boş bırakıldı. Zenginleştirme 21.07.2026: yaşam_skoru alanı doğrudan yaşam/mutluluk puanı değil, İlçe SEGE-2022 bileşik sosyo-ekonomik gelişmişlik skorudur. 2026 ADNKS sonucu henüz kesinleşmediğinden nufus_2026 boş bırakıldı. İlçe düzeyinde standart ve karşılaştırılabilir resmî işletme, gelir/GSYH, sektör payı, öğrenci/öğretmen, ASM, park ve cami sayısı doğrulanamayan satırlarda bu alanlara tahmin yazılmadı. Türetilen metin ve harita alanları mevcut kaynaklı sütunlardan oluşturuldu; özel/proprietary Endeksa tahminleri kopyalanmadı.

Genel Kaynaklar

beytussebap.gov.tr beytussebap.gov.tr
cizre.gov.tr cizre.gov.tr
dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
dika.org.tr dika.org.tr
github.com github.com
guclukonak.gov.tr guclukonak.gov.tr
harita.gov.tr harita.gov.tr
idil.gov.tr idil.gov.tr
nip.tuik.gov.tr nip.tuik.gov.tr
nufusu.com nufusu.com
nufusu.com nufusu.com
ourairports.com ourairports.com
sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
silopi.gov.tr silopi.gov.tr
sirnak.gov.tr sirnak.gov.tr
sirnak.gov.tr sirnak.gov.tr
sirnak.ktb.gov.tr sirnak.ktb.gov.tr
sirnak.tarimorman.gov.tr sirnak.tarimorman.gov.tr
sirnaktso.org.tr sirnaktso.org.tr
ticaret.gov.tr ticaret.gov.tr
uludere.gov.tr uludere.gov.tr
veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr

Tarihçe Kaynakları

beytussebap.gov.tr beytussebap.gov.tr
cizre.gov.tr cizre.gov.tr
guclukonak.gov.tr guclukonak.gov.tr
idil.gov.tr idil.gov.tr
silopi.gov.tr silopi.gov.tr
sirnak.gov.tr sirnak.gov.tr
sirnak.gov.tr sirnak.gov.tr
sirnak.ktb.gov.tr sirnak.ktb.gov.tr
uludere.gov.tr uludere.gov.tr

Ulaşım Kaynakları

dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr

Ekonomi Kaynakları

dika.org.tr dika.org.tr
sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
sirnak.tarimorman.gov.tr sirnak.tarimorman.gov.tr
sirnaktso.org.tr sirnaktso.org.tr
ticaret.gov.tr ticaret.gov.tr

Nüfus Kaynakları

nip.tuik.gov.tr nip.tuik.gov.tr
nufusu.com nufusu.com
nufusu.com nufusu.com
veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr

Turizm Kaynakları

sirnak.ktb.gov.tr sirnak.ktb.gov.tr