Artvin • Karadeniz Bölgesi • Plaka 08
Artvin Merkez İlçesi
Çoruh Vadisi’nin dik yamaçlarına kurulan Artvin Merkez, tarihî yapıları, üniversitesi, Kafkasör Yaylası ve Hatila Vadisi ile ilin idari ve kültürel odağıdır.
Artvin Merkez İlçesi için hızlı işlemler
İlçeye ilk bakış
Artvin Merkez İlçesi kısa özeti
Çoruh Vadisi’nin dik yamaçlarına kurulan Artvin Merkez, tarihî yapıları, üniversitesi, Kafkasör Yaylası ve Hatila Vadisi ile ilin idari ve kültürel odağıdır.
- İl
- Artvin
- Bölge
- Karadeniz Bölgesi
- Nüfus
- 35.710
- Yüzölçümü
- 1141 km²
- Rakım
- 530 m
- Yoğunluk
- 31 kişi/km²
Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.
Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul
Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.
Favori ilçelerin
Henüz favori ilçe eklemedin.
Son görüntülediğin ilçeler
Artvin Merkez İlçesi Nerede ve Hangi İle Bağlı?
İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.
- İl
- Artvin
- Bölge
- Karadeniz Bölgesi
- Plaka
- 08
- Enlem
- 41.1832
- Boylam
- 41.831
Artvin Merkez İlçesi Nüfusu 2025 Kaç?
Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.
- Nüfus
- 35.710 kişi
- Erkek
- 17.366 kişi
- Kadın
- 18.344 kişi
Artvin Merkez İlçesi’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi
Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.
- Yüzölçümü
- 1.141 km²
- Rakım
- 530 metre
- İklim
- Çoruh vadisi ile yüksek dağlık alanlar arasında değişen geçiş iklimi görülür; kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar vadide daha sıcak, yükseklerde serindir.
- Doğal Yapı
- Çoruh Nehri vadisinin dik yamaçları, Hatila Vadisi, ormanlık dağlar ve Kafkasör çevresindeki yüksek yaylalar ilçenin doğal çerçevesini oluşturur.
- Deprem
- AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası eski derece esaslı sınıflamayı kullanmaz; tasarım yer ivmesi, yerel zemin, heyelan ve taşkın koşulları adres bazında AFAD haritası ile zemin etüdünden kontrol edilmelidir.
Artvin Merkez İlçesi Tarihi
İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.
Tarihçe
Artvin Merkez ve çevresi, Çoruh havzasının Kafkasya ile Anadolu arasındaki geçiş konumu nedeniyle eski çağlardan beri farklı toplulukların yerleştiği bir alandır. Orta Çağ’da bölge, Tao-Klarceti kültür çevresinin önemli yerleşim ve savunma hatlarından biri olmuş; Artvin Kalesi ile Dolishane gibi yapılar bu tarihsel birikimi yansıtmıştır. Bölge daha sonra Osmanlı yönetimine girmiş ve Çoruh vadisindeki ticaret-yönetim güzergâhları üzerinde gelişmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Rus idaresinde kalan Artvin, 1921’de yeniden Türkiye sınırlarına katılmıştır. Cumhuriyet döneminde il merkezi statüsü, Çoruh adıyla yürütülen idari düzenlemeler ve 1956’da Artvin adının yeniden kullanılmasıyla bugünkü biçimini kazanmıştır. Kentin yamaçlara yayılan dokusu, tarihî mahalleleri ve kamu yapıları bu uzun idari geçmişin izlerini taşır.
Kısa Tarihçe
Artvin Merkez ve çevresi, Çoruh havzasının Kafkasya ile Anadolu arasındaki geçiş konumu nedeniyle eski çağlardan beri farklı toplulukların yerleştiği bir alandır. Orta Çağ’da bölge, Tao-Klarceti kültür çevresinin önemli yerleşim ve savunma hatlarından biri olmuş; Artvin Kalesi ile Dolishane gibi yapılar bu tarihsel birikimi yansıtmıştır.
Artvin Merkez İlçesi Ekonomisi ve Geçim Kaynakları
Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.
Ekonomi Özeti
İlçe ekonomisinde valilik ve diğer kamu kurumları, Artvin Çoruh Üniversitesi, eğitim-sağlık hizmetleri, perakende ticaret ve küçük ölçekli işletmeler belirleyicidir.
Ekonomi
İlçe ekonomisinde valilik ve diğer kamu kurumları, Artvin Çoruh Üniversitesi, eğitim-sağlık hizmetleri, perakende ticaret ve küçük ölçekli işletmeler belirleyicidir. Ormancılık, arıcılık ve yakın kırsal mahallelerde hayvancılık ek gelir yaratır. Kafkasör, Hatila Vadisi, Atabarı ve tarihî kent dokusu turizm ve konaklama hizmetlerini destekler. Çoruh vadisindeki baraj ve enerji yatırımları il genelindeki ekonomik hareketliliğe yansır. Dik arazi büyük ölçekli sanayi alanlarını sınırlar; buna karşılık hizmetler, yerel ürün satışları ve kamu istihdamı öne çıkar. Üniversite öğrencileri kiralık konut, yeme-içme ve ulaşım talebini artırır. İlçe düzeyinde güncel GSYH yayımlanmadığından ekonomik büyüklük il göstergeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Tarım
Kırsal kesimde arıcılık, küçükbaş-büyükbaş hayvancılık, yem bitkileri, bahçe tarımı ve sınırlı meyvecilik yapılır.
Hayvancılık
Kırsal kesimde arıcılık, küçükbaş-büyükbaş hayvancılık, yem bitkileri, bahçe tarımı ve sınırlı meyvecilik yapılır | Ormancılık, arıcılık ve yakın kırsal mahallelerde hayvancılık ek gelir yaratır.
Sanayi
Büyük sanayi alanları sınırlıdır; küçük sanayi sitesi, yapı, bakım-onarım, gıda işleme ve ormancılık bağlantılı atölyeler yerel ölçekte faaliyet gösterir.
Ticaret
Kamu kurumları, üniversite, perakende, konaklama, yeme-içme ve ulaşım hizmetleri kent merkezindeki ticaretin ana kaynaklarıdır.
İstihdam
Kamu hizmetleri, üniversite, ticaret, turizm, ormancılık ve küçük ölçekli üretim Artvin Merkez ekonomisinin temelini oluşturur. İlçedeki istihdam kamu hizmetleri, tarım-orman, ticaret, ulaştırma, turizm ve küçük işletmeler arasında dağılır. Mevsimsellik, göç, arazi kısıtları ve erişim koşulları işgücü yapısını etkiler; ilçe düzeyinde güncel resmî istihdam oranı yayımlanmadığından nitel değerlendirme yapılmıştır.
Yatırım
Kırsal turizm, öğrenci odaklı hizmetler, yöresel ürünler, doğa sporları ve küçük ölçekli konaklama alanlarında temkinli gelişme potansiyeli
Turizm Potansiyeli
Artvin Kalesi, Kafkasör Yaylası, Hatila Vadisi Millî Parkı, Atabarı Kayak Merkezi, Dolishane Manastırı, Atatepe çevresinde doğa, kültür, fotoğraf, yürüyüş ve yerel deneyim odaklı turizm potansiyeli bulunmaktadır. Korunan alanlarda taşıma kapasitesi ve resmî ziyaret kuralları gözetilmelidir.
Artvin Merkez İlçesi’da Gezilecek Yerler
Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.
Artvin Merkez İlçesi’ya Nasıl Gidilir?
Ulaşım özeti, ana yollar ve mesafe bilgileri.
Ulaşım Özeti
D010 Artvin–Borçka–Hopa yolu, D950 Artvin–Yusufeli–Erzurum yolu üzerinden çevre ilçelere erişim sağlanır. Karayolu otobüs ve minibüsleri, Belediye otobüsleri, Hopa üzerinden kıyı ve liman bağlantısı ilçenin temel ulaşım seçenekleridir; dağlık kesimlerde hava ve yol koşulları süreyi etkileyebilir.
Ana Yollar
D010 Artvin–Borçka–Hopa yolu, D950 Artvin–Yusufeli–Erzurum yolu
Toplu Taşıma
Karayolu otobüs ve minibüsleri | Belediye otobüsleri | Hopa üzerinden kıyı ve liman bağlantısı
Havalimanına Uzaklık
82.5
Artvin Merkez İlçesi’da Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yaşam
Eğitim, sağlık ve sosyal yaşam verileri.
Eğitim Olanakları
- Eğitim
- İlçe/il Millî Eğitim Müdürlüğünün güncel sayılar bölümüne göre 84 okul/kurum göstergesi kullanılmıştır; kapsam resmî, özel ve yaygın eğitim birimlerini birlikte içerebilir. Artvin Çoruh Üniversitesinin ilçe içinde en az bir yerleşke veya yükseköğretim birimi bulunmaktadır.
- Okul
- 84
- Üniversite
- 1
Sağlık Hizmetleri
- Sağlık
- Artvin İl Sağlık Müdürlüğünün hastane listesinde Merkez ile eşleştirilen 1 hastane kaydı bulunmaktadır. Merkezde ayrıca Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi hizmet verir. Aile sağlığı, toplum sağlığı ve 112 birimleri bu sayıya dâhil değildir. Kurum kapasitesi ve branşlar zaman içinde değişebileceğinden güncel randevu ve hizmet durumu resmî sağlık kanallarından kontrol edilmelidir.
- Hastane
- 1
- Sağlık Tesisleri
- Sağlık altyapısı özeti: Artvin İl Sağlık Müdürlüğünün hastane listesinde Merkez ile eşleştirilen 1 hastane kaydı bulunmaktadır. Merkezde ayrıca Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi hizmet verir. Aile sağlığı, toplum sağlığı ve 112 birimleri bu sayıya dâhil değildir. Kurum kapasitesi ve branşlar zaman içinde değişebileceğinden güncel randevu ve hizmet durumu resmî sağlık kanallarından kontrol edilmelidir.
Sosyal ve Kültürel Yaşam
- Sosyal Yaşam
- Festivaller: Kafkasör Kültür Turizm ve Sanat Festivali | Geleneksel boğa güreşleri Yerel lezzetler: Silor | Puçuko | Hınkal | Kuymak | Karalahana yemekleri | Artvin balı Spor ve etkinlik: Artvin Şehir Stadı | Atabarı Kayak Merkezi | Kafkasör doğa sporları alanları
- Cami
- 80
- Spor
- Artvin Şehir Stadı, Atabarı Kayak Merkezi, Kafkasör doğa sporları alanları
- Lezzetler
- Silor, Puçuko, Hınkal, Kuymak, Karalahana yemekleri, Artvin balı
- Festivaller
- Kafkasör Kültür Turizm ve Sanat Festivali, Geleneksel boğa güreşleri
Artvin Merkez İlçesi Belediyesi ve Resmi Bilgiler
Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.
- Telefon Kodu
- 466
- Posta Kodu
- 08000
- Mahalle
- 7
- TÜİK
- 1152
- NUTS
- TR905
Nüfus Özeti
Coğrafya
Yönetim
Neden önemli?
Çoruh Vadisi’nin dik yamaçlarına kurulan Artvin Merkez, tarihî yapıları, üniversitesi, Kafkasör Yaylası ve Hatila Vadisi ile ilin idari ve kültürel odağıdır. Artvin Merkez ve çevresi, Çoruh havzasının Kafkasya ile Anadolu arasındaki geçiş konumu nedeniyle eski çağlardan beri farklı toplulukların yerleştiği bir alandır.
Temel istatistikler
- Erkek
- 17.366
- Kadın
- 18.344
- Rakım
- 530 m
- İklim
- Çoruh vadisi ile yüksek dağlık alanlar arasında değişen geçiş iklimi görülür…
- SEGE-2022 skoru 0,913
- Türkiye sırası 143/973
- gelişmişlik kademesi 2/6
Tarih ve zaman çizelgesi
- Orta Çağ
Orta Çağ
Orta Çağ’da bölge, Tao-Klarceti kültür çevresinin önemli yerleşim ve savunma hatlarından biri olmuş; Artvin Kalesi ile Dolishane gibi yapılar bu tarihsel birikimi yansıtmıştır.
- Osmanlı dönemi
Osmanlı dönemi
Bölge daha sonra Osmanlı yönetimine girmiş ve Çoruh vadisindeki ticaret-yönetim güzergâhları üzerinde gelişmiştir.
- 1956
Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyet döneminde il merkezi statüsü, Çoruh adıyla yürütülen idari düzenlemeler ve 1956’da Artvin adının yeniden kullanılmasıyla bugünkü biçimini kazanmıştır.
Yakındaki ilçeler
Kaynaklar ve doğrulama
Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.
İlçe İstatistikleri
Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.
Yıllara Göre Nüfus
- 2021
- 34.537
- 2022
- 36.133
- 2023
- 35.929
- 2024
- 36.071
- 2025
- 35.710
Erkek / Kadın Nüfus
- Erkek
- 17.366
- Kadın
- 18.344
Coğrafi Göstergeler
Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.
İlçenin toplam alanı
Deniz seviyesine göre
Kayıtlı mahalle sayısı
Yıllık nüfus verisi
| Yıl | Nüfus |
|---|---|
| 2020 | 34.007 |
| 2021 | 34.537 |
| 2022 | 36.133 |
| 2023 | 35.929 |
| 2024 | 36.071 |
| 2025 | 35.710 |
Artvin Merkez İlçesi konum bilgisi
41.1832, 41.831
Artvin Merkez İlçesi için hızlı bağlantılar
İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.
Merkez, Artvin ilinin Karadeniz Bölgesi’ndeki dokuz ilçesinden biridir. 2025 ADNKS sonucuna göre ilçenin nüfusu 35710 kişidir; yüzölçümü 1141 km², belediye mahalle sayısı 7 ve ilçe merkezi için kullanılan gösterge rakım 530 metredir. Çoruh Vadisi’nin dik yamaçlarına kurulan Artvin Merkez, tarihî yapıları, üniversitesi, Kafkasör Yaylası ve Hatila Vadisi ile ilin idari ve kültürel odağıdır. Çoruh Nehri vadisinin dik yamaçları, Hatila Vadisi, ormanlık dağlar ve Kafkasör çevresindeki yüksek yaylalar ilçenin doğal çerçevesini oluşturur. Çoruh vadisi ile yüksek dağlık alanlar arasında değişen geçiş iklimi görülür; kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar vadide daha sıcak, yükseklerde serindir. İlçenin yerleşim düzeni dağlık topografya, vadi ve kıyı koşulları ile ulaşım güzergâhlarının etkisi altında gelişmiştir. Merkez ile kırsal yerleşimler arasında nüfus yoğunluğu, hizmetlere erişim ve ekonomik faaliyet bakımından belirgin farklar bulunur. İlçede eğitim hizmetleri Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okul ve kurumlarca, sağlık hizmetleri ise hastane, aile sağlığı, toplum sağlığı ve 112 birimleri tarafından yürütülür. Kamu hizmetleri, üniversite, ticaret, turizm, ormancılık ve küçük ölçekli üretim Artvin Merkez ekonomisinin temelini oluşturur. Ulaşımın ana omurgasını D010 Artvin–Borçka–Hopa yolu, D950 Artvin–Yusufeli–Erzurum yolu oluşturur. Doğal ve kültürel değerlerin korunması, heyelan-taşkın ve deprem tehlikesinin adres bazında değerlendirilmesi, kırsal nüfusun desteklenmesi ve plansız yapılaşmanın önlenmesi ilçenin sürdürülebilir gelişimi açısından önem taşır.
Kaynaklar ve Veri Güncelliği
Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.
2025 ADNKS toplamı ile kadın-erkek toplamı kontrol edilmiştir. 2020-2025 nüfus serisi TÜİK verilerini derleyen ilçe tablolarıyla çapraz kontrol edilmiştir. Yüzölçümü, belediye mahalle sayısı ve rakım Artvin ilçe istatistik tablolarından aktarılmıştır; mahalle sayısı köyleri kapsamaz. Okul_sayisi 84 olarak MEB sayılar bölümünden alınmıştır; Merkez değeri il toplamı 236’dan diğer sekiz ilçenin resmî değerleri çıkarılarak hesaplanmıştır. Hastane_sayisi Artvin İl Sağlık Müdürlüğü listesindeki hastaneleri sayar; ASM, TSM, ADSM ve 112 birimleri dâhil değildir. Cami_sayisi 80 açık adres dizini kaydıdır, güncel resmî Diyanet envanteri değildir ve mükerrer/mescit kayıtları içerebilir. İl GSYH 2024 için yaklaşık 66 milyar TL ve il kişi başı GSYH 390108 TL yayımlanan TÜİK sonuçlarına dayalı il düzeyi göstergedir; ilçe GSYH veya ilçe kişi başı gelir olarak kullanılmamıştır. Ev_sayisi, park_sayisi, işletme_sayisi, sektör oranları, ilçe_tahmini_gsyh_tl, kisi_basi_gelir ve yasam_skoru için güncel ve karşılaştırılabilir ilçe düzeyi resmî veri bulunmadığından sahte değer yazılmamıştır. Zenginleştirme 21.07.2026: yaşam_skoru alanı doğrudan yaşam/mutluluk puanı değil, İlçe SEGE-2022 bileşik sosyo-ekonomik gelişmişlik skorudur. 2026 ADNKS sonucu henüz kesinleşmediğinden nufus_2026 boş bırakıldı. İlçe düzeyinde standart ve karşılaştırılabilir resmî işletme, gelir/GSYH, sektör payı, öğrenci/öğretmen, ASM, park ve cami sayısı doğrulanamayan satırlarda bu alanlara tahmin yazılmadı. Türetilen metin ve harita alanları mevcut kaynaklı sütunlardan oluşturuldu; özel/proprietary Endeksa tahminleri kopyalanmadı.
Genel Kaynaklar
- artvin.bel.tr artvin.bel.tr
- artvin.edu.tr artvin.edu.tr
- artvin.gov.tr artvin.gov.tr
- artvin.gov.tr artvin.gov.tr
- artvin.gov.tr artvin.gov.tr
- artvin.ktb.gov.tr artvin.ktb.gov.tr
- artvin.meb.gov.tr artvin.meb.gov.tr
- artvinism.saglik.gov.tr artvinism.saglik.gov.tr
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
- etbis-pminio.ticaret.gov.tr etbis-pminio.ticaret.gov.tr
- github.com github.com
- listelese.com listelese.com
- ourairports.com ourairports.com
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr
Tarihçe Kaynakları
- artvin.bel.tr artvin.bel.tr
- artvin.gov.tr artvin.gov.tr
- artvin.gov.tr artvin.gov.tr
- artvin.ktb.gov.tr artvin.ktb.gov.tr
Ekonomi Kaynakları
- artvin.bel.tr artvin.bel.tr
- artvin.edu.tr artvin.edu.tr
- artvin.gov.tr artvin.gov.tr
- artvin.meb.gov.tr artvin.meb.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr
Turizm Kaynakları
- artvin.ktb.gov.tr artvin.ktb.gov.tr
Eğitim Kaynakları
- artvin.meb.gov.tr artvin.meb.gov.tr
Sağlık Kaynakları
- artvinism.saglik.gov.tr artvinism.saglik.gov.tr
Ulaşım Kaynakları
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
Nüfus Kaynakları
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr