Artvin • Karadeniz Bölgesi • Plaka 08
Ardanuç
Ardanuç, Gevhernik Kalesi, İskender Paşa Camii, Cehennem Deresi Kanyonu ve yaylalarıyla tarih ile dağlık doğayı bir araya getiren köklü bir Artvin ilçesidir.
İl
Artvin
Bölge
Karadeniz Bölgesi
Plaka
08
Nüfus
10.889
Hızlı geçiş
Ardanuç için hızlı işlemler
Hızlı Bilgiler
İlçeye ilk bakış
60 saniyede ilçe
Ardanuç kısa özeti
Ardanuç, Gevhernik Kalesi, İskender Paşa Camii, Cehennem Deresi Kanyonu ve yaylalarıyla tarih ile dağlık doğayı bir araya getiren köklü bir Artvin ilçesidir.
- İl
- Artvin
- Bölge
- Karadeniz Bölgesi
- Nüfus
- 10.889
- Yüzölçümü
- 958 km²
- Rakım
- 499 m
- Yoğunluk
- 11 kişi/km²
Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.
Keşif hafızası
Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul
Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.
0 favori
0 son görüntüleme
Favori ilçelerin
Henüz favori ilçe eklemedin.
Son görüntülediğin ilçeler
Ardanuç Nerede ve Hangi İle Bağlı?
İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.
- İl
- Artvin
- Bölge
- Karadeniz Bölgesi
- Plaka
- 08
- Enlem
- 41.1234
- Boylam
- 42.0655
Ardanuç Nüfusu 2025 Kaç?
Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.
- Nüfus
- 10.889 kişi
- Erkek
- 5.713 kişi
- Kadın
- 5.176 kişi
Ardanuç’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi
Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.
- Yüzölçümü
- 958 km²
- Rakım
- 499 metre
- İklim
- Vadi tabanlarında daha ılıman ve görece kurak, yüksek kesimlerde soğuk ve kar yağışlı karasal-dağ iklimi özellikleri görülür.
Ardanuç Tarihi
İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.
Tarihçe
Ardanuç’un geçmişi, Çoruh havzası ile Kafkasya arasındaki tarihî geçiş yollarına bağlı olarak antik çağlara kadar uzanır. Orta Çağ’da Tao-Klarceti bölgesinin önemli merkezlerinden biri olan Gevhernik, bugünkü Ardanuç Kalesi çevresinde gelişmiş ve savunma-ticaret işlevi görmüştür. Bölge 16. yüzyılda Osmanlı yönetimine katılmış; İskender Paşa Camii ve türbeleri bu dönemin başlıca eserleri arasında yer almıştır. Adakale ve çevresindeki tarihî doku, ilçenin uzun süre yerel idare ve pazar merkezi olduğunu gösterir. Cumhuriyet’in ilk yıllarında Artvin’e bağlı bucak olarak yönetilen Ardanuç, 1945 yılında ilçe statüsü kazanmıştır. İlçenin köyleri, yayla kullanımı, taş yapıları ve geleneksel hayvancılık kültürü tarihsel sürekliliğini günümüze taşımaktadır.
Kısa Tarihçe
Ardanuç’un geçmişi, Çoruh havzası ile Kafkasya arasındaki tarihî geçiş yollarına bağlı olarak antik çağlara kadar uzanır. Orta Çağ’da Tao-Klarceti bölgesinin önemli merkezlerinden biri olan Gevhernik, bugünkü Ardanuç Kalesi çevresinde gelişmiş ve savunma-ticaret işlevi görmüştür.
Kuruluş
Cumhuriyet’in ilk yıllarında Artvin’e bağlı bucak olarak yönetilen Ardanuç, 1945 yılında ilçe statüsü kazanmıştır.
Ardanuç Ekonomisi ve Geçim Kaynakları
Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.
Ekonomi Özeti
Ardanuç ekonomisi hayvancılık, arıcılık, ormancılık, yem bitkileri ve küçük ölçekli tarla-bahçe üretimine dayanır. Büyükbaş ve küçükbaş yetiştiriciliği köy ekonomilerinin temel gelir kaynaklarındandır.
Ekonomi
Ardanuç ekonomisi hayvancılık, arıcılık, ormancılık, yem bitkileri ve küçük ölçekli tarla-bahçe üretimine dayanır. Büyükbaş ve küçükbaş yetiştiriciliği köy ekonomilerinin temel gelir kaynaklarındandır. Bal, süt ürünleri, et ve yöresel gıda ürünleri yerel ticarette öne çıkar. İlçe merkezi kamu hizmetleri, perakende, ulaşım ve küçük esnaf faaliyetleriyle çevre köylere hizmet verir. Gevhernik Kalesi, Cehennem Deresi Kanyonu, tarihî camiler ve yaylalar doğa-kültür turizmi için çeşitlenme olanağı sunar. Dağlık arazi, nüfusun yaşlanması ve göç üretim ölçeğini sınırlar. Katma değerli hayvansal ürünler, arıcılık ve kırsal konaklama ilçenin başlıca gelişme alanlarıdır.
Tarım
Hayvancılık, arıcılık, yem bitkileri, tahıl, patates ve vadi tabanındaki meyve-bahçe üretimi öne çıkar.
Hayvancılık
Hayvancılık, arıcılık, yem bitkileri, tahıl, patates ve vadi tabanındaki meyve-bahçe üretimi öne çıkar | Ardanuç ekonomisi hayvancılık, arıcılık, ormancılık, yem bitkileri ve küçük ölçekli tarla-bahçe üretimine dayanır. | Büyükbaş ve küçükbaş yetiştiriciliği köy ekonomilerinin temel gelir kaynaklarındandır. | Katma değerli hayvansal ürünler, arıcılık ve kırsal konaklama ilçenin başlıca gelişme alanlarıdır
Sanayi
Sanayi küçük atölyeler, gıda işleme, süt-et ürünleri, kereste ve bakım-onarım faaliyetleriyle sınırlı ölçektedir.
Ticaret
İlçe merkezi kamu hizmetleri, perakende, ulaşım ve küçük esnaf faaliyetleriyle çevre köylere hizmet verir.
İstihdam
Hayvancılık, arıcılık, ormancılık, yerel ticaret ve yayla-kültür turizmi Ardanuç ekonomisinin temel bileşenleridir. İlçedeki istihdam kamu hizmetleri, tarım-orman, ticaret, ulaştırma, turizm ve küçük işletmeler arasında dağılır. Mevsimsellik, göç, arazi kısıtları ve erişim koşulları işgücü yapısını etkiler; ilçe düzeyinde güncel resmî istihdam oranı yayımlanmadığından nitel değerlendirme yapılmıştır.
Ardanuç’da Gezilecek Yerler
Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.
Ardanuç’ya Nasıl Gidilir?
Ulaşım özeti, ana yollar ve mesafe bilgileri.
Ulaşım Özeti
Artvin–Ardanuç–Şavşat bağlantısı, Ardanuç–Göle yolu üzerinden çevre ilçelere erişim sağlanır. İlçeler arası otobüs ve minibüsler, Köy servisleri, Karayolu ağırlıklı ulaşım ilçenin temel ulaşım seçenekleridir; dağlık kesimlerde hava ve yol koşulları süreyi etkileyebilir.
İl Merkezine Uzaklık
20.7
Havalimanına Uzaklık
102.4
Ardanuç’da Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yaşam
Eğitim, sağlık ve sosyal yaşam verileri.
Eğitim Olanakları
- Eğitim
- İlçe/il Millî Eğitim Müdürlüğünün güncel sayılar bölümüne göre 13 okul/kurum göstergesi kullanılmıştır; kapsam resmî, özel ve yaygın eğitim birimlerini birlikte içerebilir. İlçe içinde bağımsız bir üniversite yerleşkesi doğrulanmamıştır; yükseköğretim erişimi ağırlıkla Artvin Merkez ve yakın ilçeler üzerinden sağlanır.
Sağlık Hizmetleri
- Sağlık
- Artvin İl Sağlık Müdürlüğünün hastane listesinde Ardanuç ile eşleştirilen 1 hastane kaydı bulunmaktadır. Aile sağlığı, toplum sağlığı ve 112 birimleri bu sayıya dâhil değildir. Kurum kapasitesi ve branşlar zaman içinde değişebileceğinden güncel randevu ve hizmet durumu resmî sağlık kanallarından kontrol edilmelidir.
- Sağlık Tesisleri
- Sağlık altyapısı özeti: Artvin İl Sağlık Müdürlüğünün hastane listesinde Ardanuç ile eşleştirilen 1 hastane kaydı bulunmaktadır. Aile sağlığı, toplum sağlığı ve 112 birimleri bu sayıya dâhil değildir. Kurum kapasitesi ve branşlar zaman içinde değişebileceğinden güncel randevu ve hizmet durumu resmî sağlık kanallarından kontrol edilmelidir.
Sosyal ve Kültürel Yaşam
- Sosyal Yaşam
- Festivaller: Bilbilan Yayla etkinlikleri | Ardanuç kültür ve yerel ürün etkinlikleri Yerel lezzetler: Ardanuç cağ döneri | Peynir ve tereyağı | Bal | Kete | Hınkal Spor ve etkinlik: İlçe stadı | Belediye spor alanları | Kanyon ve yayla yürüyüş rotaları
Ardanuç Belediyesi ve Resmi Bilgiler
Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.
- Telefon Kodu
- 466
- Posta Kodu
- 08300
- Mahalle
- 1
- TÜİK
- 1145
- NUTS
- TR905
Nüfus Özeti
Coğrafya
Yönetim
Neden önemli?
Ardanuç, Gevhernik Kalesi, İskender Paşa Camii, Cehennem Deresi Kanyonu ve yaylalarıyla tarih ile dağlık doğayı bir araya getiren köklü bir Artvin ilçesidir. Ardanuç’un geçmişi, Çoruh havzası ile Kafkasya arasındaki tarihî geçiş yollarına bağlı olarak antik çağlara kadar uzanır.
Veriler
Temel istatistikler
- Erkek
- 5.713
- Kadın
- 5.176
- Rakım
- 499 m
- İklim
- Vadi tabanlarında daha ılıman ve görece kurak, yüksek kesimlerde soğuk ve kar yağışlı karasal-dağ ik…
- SEGE-2022 skoru -0,454
- Türkiye sırası 599/973
- gelişmişlik kademesi 4/6
Geçmiş
Tarih ve zaman çizelgesi
- Antik Çağ
Antik Çağ
Ardanuç’un geçmişi, Çoruh havzası ile Kafkasya arasındaki tarihî geçiş yollarına bağlı olarak antik çağlara kadar uzanır.
- Orta Çağ
Orta Çağ
Orta Çağ’da Tao-Klarceti bölgesinin önemli merkezlerinden biri olan Gevhernik, bugünkü Ardanuç Kalesi çevresinde gelişmiş ve savunma-ticaret işlevi görmüştür.
- Osmanlı dönemi
Osmanlı dönemi
Bölge 16. yüzyılda Osmanlı yönetimine katılmış; İskender Paşa Camii ve türbeleri bu dönemin başlıca eserleri arasında yer almıştır.
- 1945
Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyet’in ilk yıllarında Artvin’e bağlı bucak olarak yönetilen Ardanuç, 1945 yılında ilçe statüsü kazanmıştır.
- İdari gelişim
Kuruluş ve idari statü
Cumhuriyet’in ilk yıllarında Artvin’e bağlı bucak olarak yönetilen Ardanuç, 1945 yılında ilçe statüsü kazanmıştır.
Yakın çevre
Yakındaki ilçeler
Güven
Kaynaklar ve doğrulama
25toplam kaynak
15resmî kaynak
85/100otomatik kaynak puanı
yüksek_güvendoğrulama
Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.
Veriyle Bak
İlçe İstatistikleri
Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.
Nüfus Yoğunluğu
km² başına 11 kişi
Yıllara Göre Nüfus
Metin tabanlı nüfus özeti
- 2021
- 11.198
- 2022
- 11.074
- 2023
- 11.157
- 2024
- 11.006
- 2025
- 10.889
Erkek / Kadın Nüfus
Metin tabanlı cinsiyet dağılımı
- Erkek
- 5.713
- Kadın
- 5.176
Coğrafi Göstergeler
Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.
Yüzölçümü958 km²
İlçenin toplam alanı
Rakım499 m
Deniz seviyesine göre
Mahalle1
Kayıtlı mahalle sayısı
Yıllık nüfus verisi
| Yıl | Nüfus |
|---|---|
| 2020 | 11.344 |
| 2021 | 11.198 |
| 2022 | 11.074 |
| 2023 | 11.157 |
| 2024 | 11.006 |
| 2025 | 10.889 |
Harita
Haritada Keşfet →
Ardanuç konum bilgisi
41.1234, 42.0655
Hızlı Bağlantılar
Ardanuç için hızlı bağlantılar
İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.
Artvin İlçeleri
Artvin ilindeki diğer ilçeleri listele.
Artvin İlçeleri →
Karadeniz Bölgesi Bölgesi
Karadeniz Bölgesi bölgesindeki ilçeleri keşfet.
Keşfet →
İlçe Karşılaştır
Ardanuç ilçesini başka ilçelerle karşılaştır.
Keşfet →
Tüm İlçeler
Türkiye ilçe arşivine geri dön.
Tüm İlçeler →
Haritada Aç
Ardanuç konumunu Google Maps üzerinde aç.
Keşfet →
Ardanuç, Artvin ilinin Karadeniz Bölgesi’ndeki dokuz ilçesinden biridir. 2025 ADNKS sonucuna göre ilçenin nüfusu 10889 kişidir; yüzölçümü 958 km², belediye mahalle sayısı 1 ve ilçe merkezi için kullanılan gösterge rakım 499 metredir. Ardanuç, Gevhernik Kalesi, İskender Paşa Camii, Cehennem Deresi Kanyonu ve yaylalarıyla tarih ile dağlık doğayı bir araya getiren köklü bir Artvin ilçesidir. Ardanuç Çayı vadisi, sarp kanyonlar, ormanlık dağlar, Bilbilan ve Çuruspil gibi yüksek yaylalar ile parçalı tarım alanları doğal yapıyı belirler. Vadi tabanlarında daha ılıman ve görece kurak, yüksek kesimlerde soğuk ve kar yağışlı karasal-dağ iklimi özellikleri görülür. İlçenin yerleşim düzeni dağlık topografya, vadi ve kıyı koşulları ile ulaşım güzergâhlarının etkisi altında gelişmiştir. Merkez ile kırsal yerleşimler arasında nüfus yoğunluğu, hizmetlere erişim ve ekonomik faaliyet bakımından belirgin farklar bulunur. İlçede eğitim hizmetleri Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okul ve kurumlarca, sağlık hizmetleri ise hastane, aile sağlığı, toplum sağlığı ve 112 birimleri tarafından yürütülür. Hayvancılık, arıcılık, ormancılık, yerel ticaret ve yayla-kültür turizmi Ardanuç ekonomisinin temel bileşenleridir. Ulaşımın ana omurgasını Artvin–Ardanuç–Şavşat bağlantısı, Ardanuç–Göle yolu oluşturur. Doğal ve kültürel değerlerin korunması, heyelan-taşkın ve deprem tehlikesinin adres bazında değerlendirilmesi, kırsal nüfusun desteklenmesi ve plansız yapılaşmanın önlenmesi ilçenin sürdürülebilir gelişimi açısından önem taşır.
Kaynaklar
Kaynaklar ve Veri Güncelliği
Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.
Genel Kaynaklar
- ardanuc.bel.tr ardanuc.bel.tr
- ardanuc.gov.tr ardanuc.gov.tr
- ardanuc.meb.gov.tr ardanuc.meb.gov.tr
- artvin.edu.tr artvin.edu.tr
- artvin.gov.tr artvin.gov.tr
- artvin.gov.tr artvin.gov.tr
- artvin.ktb.gov.tr artvin.ktb.gov.tr
- artvinism.saglik.gov.tr artvinism.saglik.gov.tr
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
- etbis-pminio.ticaret.gov.tr etbis-pminio.ticaret.gov.tr
- github.com github.com
- listelese.com listelese.com
- ourairports.com ourairports.com
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr
Tarihçe Kaynakları
- ardanuc.bel.tr ardanuc.bel.tr
- ardanuc.gov.tr ardanuc.gov.tr
- artvin.gov.tr artvin.gov.tr
- artvin.ktb.gov.tr artvin.ktb.gov.tr
Ekonomi Kaynakları
- ardanuc.bel.tr ardanuc.bel.tr
- ardanuc.meb.gov.tr ardanuc.meb.gov.tr
- artvin.edu.tr artvin.edu.tr
- artvin.gov.tr artvin.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr
Eğitim Kaynakları
- ardanuc.meb.gov.tr ardanuc.meb.gov.tr
Turizm Kaynakları
- artvin.ktb.gov.tr artvin.ktb.gov.tr
Sağlık Kaynakları
- artvinism.saglik.gov.tr artvinism.saglik.gov.tr
Ulaşım Kaynakları
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
Nüfus Kaynakları
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr