Şırnak • Güneydoğu Anadolu Bölgesi • Plaka 73
İdil
İdil, Tarihî Hezex/Azech yerleşimi, Süryani kiliseleri, taş mimari, geniş tarım alanları, bağcılık ve çok kültürlü toplumsal yapısıyla öne çıkan ilçedir. 2025 ADNKS verisine göre ilçenin nüfusu 76.548 kişidir.
İlçeye ilk bakış
İdil Nerede ve Hangi İle Bağlı?
İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.
İdil nerede?
İdil, Şırnak iline bağlı ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Bölgesi’nde yer alan bir ilçedir.
- İl
- Şırnak
- Bölge
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- Plaka
- 73
İdil Nüfusu 2025 Kaç?
Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.
İdil nüfusu kaç?
İdil’nın 2025 yılı nüfusu 76.548 kişi.
- Nüfus
- 76.548 kişi
- Erkek
- 38.533 kişi
- Kadın
- 38.015 kişi
İdil’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi
Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.
İdil yüzölçümü ve rakımı nedir?
İdil’nın yüzölçümü 1.148 km². İlçenin ortalama rakımı 765 metre.
- Yüzölçümü
- 1.148 km²
- Rakım
- 765 metre
- İklim
- Yazları sıcak ve kurak, kışları serin-soğuk ve yağışlı karasal iklim görülür; plato rakımı gece-gündüz sıcaklık farkını artırır.
İdil Tarihi
İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.
Tarihçe
İdil, tarihî kaynaklarda Azech ve Hezex adlarıyla bilinen, Tur Abdin kültür bölgesinin kuzeydoğu ucundaki eski bir yerleşimdir. Çevredeki höyükler, kaya yerleşimleri ve kırsal kalıntılar Asur, Pers, Roma ve Bizans dönemlerinden itibaren sürekli bir yerleşim geleneğine işaret eder. Erken Hristiyanlık döneminden itibaren Süryani toplulukları ilçede kilise, manastır ve taş yerleşim kültürü oluşturmuştur. Türk ve Kürt aşiret yerleşimleriyle birlikte çok dilli ve çok inançlı bir toplumsal yapı gelişmiştir. İdil 1937 yılında Cizre'den ayrılarak ilçe statüsü kazanmış, uzun süre Mardin ve Siirt idarî çevreleriyle ilişkili kaldıktan sonra 1990 yılında Şırnak'a bağlanmıştır. İdil merkez ve köylerindeki kiliseler, geleneksel taş evler, bağlar ve sözlü kültür ilçenin tarihî kimliğini sürdürmektedir.
İdil Ekonomisi ve Geçim Kaynakları
Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.
Ekonomi Özeti
Başlıca alanlar: tarım, tahıl ve bakliyat, bağcılık, pamuk, hayvancılık, tarımsal ticaret, küçük imalat, ulaştırma ve kültür turizmi.
Ekonomi
İdil ekonomisinde tahıl, mercimek ve pamuk, bağcılık, üzüm-pekmez, hayvancılık, tarımsal ticaret, küçük imalat, ulaştırma, kamu hizmetleri ve kültür turizmi öne çıkar. İlçe düzeyinde düzenli yayımlanan karşılaştırılabilir GSYH, kişi başı gelir, işsizlik ve sektör payı serisi bulunmadığından sayısal tahmin kullanılmamıştır.
Tarım
Buğday, arpa, mercimek, nohut, pamuk, mısır, üzüm, badem ve çeşitli meyveler yetiştirilir; pekmez-pestil üretimi ve hayvancılık kırsal geliri destekler.
Sanayi
Sanayi faaliyetleri ilçeye göre gıda, tekstil, yapı malzemeleri, enerji-madencilik hizmetleri, tarımsal ürün işleme, araç bakım, lojistik ve küçük imalat alanlarında görülür.
Ticaret
İlçe merkezi perakende, pazar, tarımsal ürün ve girdi ticareti, ulaştırma, yeme-içme ve kamu hizmetlerinin toplandığı başlıca ticaret alanıdır.
İstihdam
İstihdam ağırlığı tarım, tahıl ve bakliyat, bağcılık, pamuk, hayvancılık, tarımsal ticaret, küçük imalat, ulaştırma ve kültür turizmi alanlarında yoğunlaşır; güncel resmî ilçe istihdam oranı bulunmadığından oran verilmedi.
İdil’da Gezilecek Yerler
Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.
- İdil tarihî kent dokusu
- Mor Yakup ve çevredeki Süryani kiliseleri
- taş köyler
- bağ ve pekmez üretim rotaları
- Sırtköy ve Karalar çevresi
- kırsal höyükler
- İdil Kaymakamlığı
- İdil Belediyesi
- ilçe sağlık birimleri
- ilçe eğitim kurumları
- ilçe merkezi
- Hezex/Azech yerleşim mirası
- Süryani kiliseleri ve taş mimari
- çok dilli kültür
- bağcılık ve pekmez geleneği
- geleneksel köy yaşamı
İdil Belediyesi ve Resmi Bilgiler
Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.
- Belediye
- İdil Belediyesi
- Kaymakamlık
- İdil Kaymakamlığı
- Telefon Kodu
- 486
- Posta Kodu
- 73300
- Mahalle
- 9
- TÜİK
- 1403
- NUTS
- TRC33
Nüfus Özeti
Coğrafya
Yönetim
İlçe İstatistikleri
Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.
Yıllara Göre Nüfus
Grafik verisi yakında.
Erkek / Kadın Nüfus
Grafik verisi yakında.
Coğrafi Veri Özeti
Grafik verisi yakında.
Yıllık nüfus verisi
| Yıl | Nüfus |
|---|---|
| 2020 | 76.993 |
| 2021 | 77.105 |
| 2022 | 76.502 |
| 2023 | 77.159 |
| 2024 | 76.698 |
| 2025 | 76.548 |
İdil için hızlı bağlantılar
İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.
Komşu ilçelere geç
İdil, Şırnak ilinin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki 7 ilçesinden biridir. Tarihî Hezex/Azech yerleşimi, Süryani kiliseleri, taş mimari, geniş tarım alanları, bağcılık ve çok kültürlü toplumsal yapısıyla öne çıkan ilçedir. İlçenin 2025 nüfusu 76.548 kişi, yüzölçümü 1148 km² ve ilçe merkezinin yaklaşık rakımı 765 metredir. Midyat eşiği ile Cizre ovası arasındaki plato, tarım alanları, bağlar, kalker tepeler, bozkır, küçük vadiler ve meşe toplulukları doğal yapıyı oluşturur. Yazları sıcak ve kurak, kışları serin-soğuk ve yağışlı karasal iklim görülür; plato rakımı gece-gündüz sıcaklık farkını artırır. Yerleşim yapısı ilçe merkezleri, beldeler, mahalleler, köyler ve ilçeye göre ova, vadi ya da yüksek dağ kuşaklarına yayılan kırsal yerleşimlerden oluşur. Ekonomik yaşamda tarım, tahıl ve bakliyat, bağcılık, pamuk, hayvancılık, tarımsal ticaret, küçük imalat, ulaştırma ve kültür turizmi başlıca alanlardır. Ziyaretçiler için İdil tarihî kent dokusu, Mor Yakup ve çevredeki Süryani kiliseleri, taş köyler, bağ ve pekmez üretim rotaları, Sırtköy ve Karalar çevresi, kırsal höyükler öne çıkan duraklar arasındadır. Dağlık arazide yol güvenliği, su kaynaklarının korunması, sınır ve lojistik hareketliliğin yönetimi, kırsal kalkınma ve tarihî-doğal mirasın sürdürülebilir kullanımı yerel planlamada önem taşır.
Diğer İlçe Bilgileri
İlçeye ait diğer güncel ve yararlı bilgiler.
573666
Kaynaklar ve Veri Güncelliği
Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.
Genel Kaynaklar
- harita.gov.tr harita.gov.tr
- nip.tuik.gov.tr nip.tuik.gov.tr
- nufusu.com nufusu.com
- nufusu.com nufusu.com
- sirnak.gov.tr sirnak.gov.tr
- sirnak.ktb.gov.tr sirnak.ktb.gov.tr
- veriportali.tuik.gov.tr veriportali.tuik.gov.tr
Tarihçe Kaynakları
- sirnak.gov.tr sirnak.gov.tr
- sirnak.ktb.gov.tr sirnak.ktb.gov.tr
- beytussebap.gov.tr beytussebap.gov.tr
- cizre.gov.tr cizre.gov.tr
- guclukonak.gov.tr guclukonak.gov.tr
- idil.gov.tr idil.gov.tr
- silopi.gov.tr silopi.gov.tr
- sirnak.gov.tr sirnak.gov.tr
- uludere.gov.tr uludere.gov.tr
Ekonomi Kaynakları
- dika.org.tr dika.org.tr
- sirnak.tarimorman.gov.tr sirnak.tarimorman.gov.tr
- sirnaktso.org.tr sirnaktso.org.tr
- ticaret.gov.tr ticaret.gov.tr