Nallıhan

Nallıhan, Ankara ilinin İç Anadolu Bölgesi’ndeki 25 ilçesinden biridir. 2025 ADNKS sonucuna göre ilçede 26083 kişi yaşamaktadır; yüzölçümü 2079 km², mahalle sayısı 84 ve ilçe merkezi için kullanılan gösterge rakım 631 metredir. Renkli tepeleri, kuş cenneti, tarihî Kocahan’ı, iğne oyası ve orman-kırsal geçiş peyzajıyla Ankara’nın batı ucundaki özgün ilçedir. İlçenin yerleşim yapısı merkez mahalleler ile kırsal veya doğal alanlar arasında farklılık gösterebilir. Nallıhan çevresi, Ankara’yı Bolu ve İstanbul yönüne bağlayan tarihî yol üzerinde yer alır. Bölgedeki arkeolojik bulgular yerleşimin antik çağlara kadar uzandığını gösterir. İlçenin bugünkü merkezinin gelişimi, Osmanlı veziri Nasuh Paşa’nın 16. yüzyıl sonu ile 17. yüzyıl başında yaptırdığı han ve külliye çevresinde hızlanmıştır. Yer adının, bu han ile yolculuk ve nal ticareti geleneğinin birleşiminden doğduğu anlatılır. Osmanlı döneminde Nallıhan, kervanların konakladığı, tarım ve orman ürünlerinin pazarlandığı bir kaza merkezi olmuştur. Cumhuriyet döneminde Sarıyar ve Çayırhan çevresindeki enerji-maden yatırımları ekonomik yapıyı çeşitlendirmiştir. Günümüzde tarihî merkez, kuş cenneti, renkli jeolojik oluşumlar, iğne oyası ve kırsal üretim ilçenin kültürel kimliğini oluşturur. Güncel sosyal ve ekonomik yaşam bakımından Tarım, hayvancılık, ormancılık, enerji ve madencilik bağlantılı faaliyetler, iğne oyası, kamu hizmetleri ve doğa turizmi öne çıkar. Çayırhan çevresindeki enerji altyapısı uzun yıllar önemli istihdam sağlamıştır. Orman köylerinde ahşap ve orman ürünleri, vadi tabanlarında sebze-meyve üretimi görülür. Kuş cenneti ve renkli tepeler turizm hizmetlerini büyütme potansiyeline sahiptir. Ulaşım açısından D140 üzerinden Beypazarı ve Bolu yönlerine bağlanır; Ankara’ya bölgesel otobüs seferleri bulunur. Doğal yapı; sarıyar havzası, kuş sulak alanları, renkli jeolojik tepeler, ormanlar ve derin vadiler özellikleriyle şekillenir. İlçede öne çıkan ziyaret noktaları Nallıhan Kuş Cenneti, Davutoğlan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, Nallıhan renkli tepeleri, Kocahan olarak sıralanabilir. Eğitim altyapısı için İlçe Millî Eğitim Müdürlüğünün güncel sayfasında 22 okul/kurum göstergesi yer almaktadır. Sağlık hizmetleri aile sağlığı merkezleri, ilçe sağlık birimleri ve erişilebilir kamu hastaneleri üzerinden yürütülür. Cami sayısı alanındaki 116 değeri, Diyanet verilerine dayandırılan 2019 tarihli ilçe tablosudur; güncel resmî ilçe envanteri yayımlandığında yenilenmelidir. İlçe, Ankara’nın yönetim, üretim, tarım, kültür ve ulaşım sistemi içindeki rolüyle değerlendirilmelidir.