Haymana

Haymana, Ankara ilinin İç Anadolu Bölgesi’ndeki 25 ilçesinden biridir. 2025 ADNKS sonucuna göre ilçede 25798 kişi yaşamaktadır; yüzölçümü 2164 km², mahalle sayısı 78 ve ilçe merkezi için kullanılan gösterge rakım 1218 metredir. Yüksek plato üzerinde kurulu, termal kaynakları ve Sakarya Meydan Muharebesi hafıza alanlarıyla tanınan Ankara ilçesidir. İlçenin yerleşim yapısı merkez mahalleler ile kırsal veya doğal alanlar arasında farklılık gösterebilir. Haymana çevresi, antik çağlardan itibaren Orta Anadolu’nun önemli yerleşim ve geçiş alanlarından biri olmuştur. İlçe sınırlarında höyükler, tümülüsler ve farklı dönemlere ait arkeolojik buluntular yer alır. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Haymana platosu, geniş otlakları ve tahıl üretimiyle göçebe ve yerleşik toplulukların yaşam alanı olmuştur. Osmanlı idaresinde Haymana, geniş bir coğrafyayı kapsayan kaza olarak Ankara sancağının önemli kırsal merkezlerinden biriydi. Termal sular yüzyıllardır şifa ve hamam geleneğiyle kullanılmıştır. 1921 Sakarya Meydan Muharebesi’nin önemli savunma ve çatışma sahalarının bir bölümü Haymana sınırlarında yer almış, ilçe Millî Mücadele tarihinin merkezlerinden biri olmuştur. Günümüzde termal turizm, savaş alanları mirası ve kırsal üretim ilçenin kimliğini birlikte oluşturur. Güncel sosyal ve ekonomik yaşam bakımından Tahıl üretimi, hayvancılık, yem bitkileri, kamu hizmetleri ve termal turizm temel faaliyetlerdir. Geniş tarım arazileri buğday ve arpa üretimini destekler. Kaplıca tesisleri konaklama, sağlık, yeme-içme ve yerel ticarete katkı sağlar. Nüfusun dağınık olması taşımalı eğitim, sağlık ve ulaşım hizmetlerinin maliyetini artırabilir. Ulaşım açısından Ankara’dan Gölbaşı üzerinden karayoluyla ulaşılır; Polatlı ve Şereflikoçhisar yönlerine bölgesel yollar uzanır. Doğal yapı; yüksek bozkır platosu, geniş tarım ovaları, termal kaynaklar ve savaş alanı tepeleri özellikleriyle şekillenir. İlçede öne çıkan ziyaret noktaları Haymana kaplıcaları, Cimcime Sultan Termal Tesisleri, Sakarya Meydan Muharebesi tarihî alanları, Mangaldağı Şehitliği olarak sıralanabilir. Eğitim altyapısı için İlçe Millî Eğitim Müdürlüğünün güncel sayfasında 45 okul/kurum göstergesi yer almaktadır. Sağlık hizmetleri aile sağlığı merkezleri, ilçe sağlık birimleri ve erişilebilir kamu hastaneleri üzerinden yürütülür. Cami sayısı alanındaki 96 değeri, Diyanet verilerine dayandırılan 2019 tarihli ilçe tablosudur; güncel resmî ilçe envanteri yayımlandığında yenilenmelidir. İlçe, Ankara’nın yönetim, üretim, tarım, kültür ve ulaşım sistemi içindeki rolüyle değerlendirilmelidir.