Amasya • Karadeniz Bölgesi • Plaka 05
Merkez
Amasya Merkez, Yeşilırmak kıyısındaki tarihî kent dokusu, Harşena Dağı ve Osmanlı şehzadeleri mirasıyla ilin idari, kültürel ve turistik odağıdır.
İl
Amasya
Bölge
Karadeniz Bölgesi
Plaka
05
Nüfus
151.433
Hızlı geçiş
Merkez için hızlı işlemler
Hızlı Bilgiler
İlçeye ilk bakış
60 saniyede ilçe
Merkez kısa özeti
Amasya Merkez, Yeşilırmak kıyısındaki tarihî kent dokusu, Harşena Dağı ve Osmanlı şehzadeleri mirasıyla ilin idari, kültürel ve turistik odağıdır.
- İl
- Amasya
- Bölge
- Karadeniz Bölgesi
- Nüfus
- 151.433
- Yüzölçümü
- 1889 km²
- Rakım
- 412 m
- Yoğunluk
- 80 kişi/km²
Kısa bilgi kartıBu özeti tek dokunuşla paylaş veya kopyala.
Keşif hafızası
Bu ilçeyi daha sonra kolayca bul
Favoriler ve son görüntülenenler yalnızca bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.
0 favori
0 son görüntüleme
Favori ilçelerin
Henüz favori ilçe eklemedin.
Son görüntülediğin ilçeler
Merkez Nerede ve Hangi İle Bağlı?
İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.
- İl
- Amasya
- Bölge
- Karadeniz Bölgesi
- Plaka
- 05
- Enlem
- 40.6539
- Boylam
- 35.8333
Merkez Nüfusu 2025 Kaç?
Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.
- Nüfus
- 151.433 kişi
- Erkek
- 77.218 kişi
- Kadın
- 74.215 kişi
Merkez’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi
Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.
- Yüzölçümü
- 1.889 km²
- Rakım
- 412 metre
- İklim
- Karadeniz ile İç Anadolu arasında geçiş özellikleri gösterir; yazlar sıcak ve görece kurak, kışlar serin-soğuk ve yağışlıdır. Yeşilırmak vadisi yerel mikroklima etkisi oluşturur.
Merkez Tarihi
İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.
Tarihçe
Amasya Merkez’in tarihi, Yeşilırmak vadisindeki stratejik konumu sayesinde İlk Çağ’a kadar uzanır. Antik çağda Amaseia adıyla bilinen kent, Pontus Krallığı döneminde başkentlik yapmış; Harşena Dağı eteklerindeki Kral Kaya Mezarları bu dönemin en belirgin izlerinden biri olmuştur. Roma ve Bizans egemenliklerinin ardından kent, Danişmendliler ve Selçuklular döneminde Anadolu’nun önemli yönetim ve kültür merkezleri arasında yer almıştır. Osmanlı döneminde birçok şehzadenin burada sancak yöneticiliği yapması Amasya’ya “Şehzadeler Şehri” kimliğini kazandırmıştır. Yeşilırmak kıyısındaki Yalıboyu evleri, külliyeler, medreseler ve köprüler bu çok katmanlı geçmişi günümüze taşır. 22 Haziran 1919’da yayımlanan Amasya Genelgesi, Millî Mücadele’nin örgütlenme sürecindeki temel belgelerden biri olarak kentin Cumhuriyet tarihindeki yerini güçlendirmiştir. Bugün Amasya Merkez, arkeolojik mirası ile Osmanlı kent dokusunu birlikte koruyan seçkin bir tarih şehridir.
Kısa Tarihçe
Amasya Merkez’in tarihi, Yeşilırmak vadisindeki stratejik konumu sayesinde İlk Çağ’a kadar uzanır. Antik çağda Amaseia adıyla bilinen kent, Pontus Krallığı döneminde başkentlik yapmış; Harşena Dağı eteklerindeki Kral Kaya Mezarları bu dönemin en belirgin izlerinden biri olmuştur.
Eski İsimler
Yerleşim uzun süre Karaköse adıyla anılmış, Osmanlı’nın son döneminde Bayazıt sancağı çevresindeki idari yapının bir parçası olmuştur.
Merkez Ekonomisi ve Geçim Kaynakları
Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.
Ekonomi Özeti
Amasya Merkez ekonomisi kamu hizmetleri, eğitim, sağlık, turizm, ticaret ve tarımsal üretimin birlikte yürüdüğü çok yönlü bir yapı gösterir.
Ekonomi
Amasya Merkez ekonomisi kamu hizmetleri, eğitim, sağlık, turizm, ticaret ve tarımsal üretimin birlikte yürüdüğü çok yönlü bir yapı gösterir. Amasya Üniversitesi ve sağlık kuruluşları, nitelikli istihdam ile kiralık konut, ulaşım, yeme-içme ve perakende talebini destekler. Tarihî kent merkezi, müzeler ve Yeşilırmak kıyısı yıl boyunca kültür turizmi hareketi oluşturur; konaklama ve rehberlik hizmetleri özellikle bahar ve yaz aylarında canlanır. Kırsal mahallelerde Amasya misket elması, kiraz, şeftali, sebze, tahıl ve hayvancılık ürünleri önem taşır. Şehirde küçük sanayi siteleri, gıda işleme, yapı malzemeleri, mermer bağlantılı işler ve otomotiv bakım hizmetleri görülür. Tarihî çekirdek çevresinde ticari faaliyetler yoğun olmakla birlikte koruma koşulları yeni yapı ve büyük ölçekli yatırımları sınırlar. Ulaşım, üniversite ve turizm altyapısının güçlendirilmesi; katma değerli tarım ürünleri, gastronomi ve kültür rotaları bakımından ilçenin gelişme potansiyelini artırır.
Tarım
Kırsal mahallelerde elma başta olmak üzere kiraz, şeftali, sebze, tahıl ve yem bitkileri yetiştirilir; sığır ve küçükbaş hayvancılık yapılır. Yeşilırmak vadisinin mikrokliması meyveciliği destekler.
Hayvancılık
Kırsal mahallelerde elma başta olmak üzere kiraz, şeftali, sebze, tahıl ve yem bitkileri yetiştirilir | sığır ve küçükbaş hayvancılık yapılır. Yeşilırmak vadisinin mikrokliması meyveciliği destekler | Kırsal mahallelerde Amasya misket elması, kiraz, şeftali, sebze, tahıl ve hayvancılık ürünleri önem taşır.
Sanayi
Merkezde küçük sanayi, gıda işleme, otomotiv bakım, yapı malzemeleri ve mermerle bağlantılı işletmeler bulunur. Büyük ölçekli sanayiye göre hizmet ve kamu ekonomisinin ağırlığı daha fazladır.
Ticaret
Ticaret, tarihî merkez, ana caddeler, pazar alanları ve kamu kurumlarının çevresinde yoğunlaşır. Turizm ve üniversite kaynaklı talep perakende ile yeme-içme sektörünü destekler.
Merkez’da Gezilecek Yerler
Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.
- Sabuncuoğlu Şerefeddin Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi Haritada aç
- Amasya Müzesi Haritada aç
- II. Bayezid Külliyesi Haritada aç
- Harşena Kalesi Haritada aç
- Şehzadeler Müzesi Haritada aç
- Ferhat Dağı Haritada aç
- Harşena Dağı Haritada aç
- Yeşilırmak vadisi Haritada aç
- Kral Kaya Mezarları Haritada aç
- Yalıboyu Evleri Haritada aç
- Harşena Dağı ve Pontus Kral Kaya Mezarları Haritada aç
- Amasya Genelgesi ve Millî Mücadele hafızası Haritada aç
- TRT Parkı ve kent parkları Haritada aç
Merkez’ya Nasıl Gidilir?
Ulaşım özeti, ana yollar ve mesafe bilgileri.
Ulaşım Özeti
Merkez, D100 bağlantıları, D180 Amasya-Tokat yolu, D795 Amasya-Samsun/Çorum bağlantıları üzerinden çevre merkezlere bağlanır. Belediye otobüsü ve minibüs hatları kent içi ulaşımı sağlar. Amasya Garı bölgesel demiryolu bağlantısı sunar; şehirlerarası otogar çevre illere düzenli seferlerle hizmet verir.
Havalimanına Uzaklık
32.7
Otogar
şehirlerarası otogar çevre illere düzenli seferlerle hizmet verir
Demiryolu
Merkez, D100 bağlantıları, D180 Amasya-Tokat yolu, D795 Amasya-Samsun/Çorum bağlantıları üzerinden çevre merkezlere bağlanır. Belediye otobüsü ve minibüs hatları kent içi ulaşımı sağlar. Amasya Garı bölgesel demiryolu bağlantısı sunar
Merkez’da Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yaşam
Eğitim, sağlık ve sosyal yaşam verileri.
Eğitim Olanakları
- Eğitim
- Amasya İl Millî Eğitim Müdürlüğünün güncel göstergelerine göre merkez ilçede 143 okul/kurum bulunmaktadır. Amasya Üniversitesinin ana akademik ve idari birimleri merkezde yoğunlaşır; sayı alanında üniversite kurumu bir bütün olarak 1 kabul edilmiştir.
Sağlık Hizmetleri
- Sağlık
- İlçede Amasya Üniversitesi Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ağız ve diş sağlığı merkezi, aile sağlığı merkezleri ve özel sağlık birimleri bulunur. CSV’deki hastane sayısı kamu hastanesi düzeyindeki ana kuruluşu gösterir.
- Sağlık Tesisleri
- Sağlık altyapısı özeti: İlçede Amasya Üniversitesi Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ağız ve diş sağlığı merkezi, aile sağlığı merkezleri ve özel sağlık birimleri bulunur. CSV’deki hastane sayısı kamu hastanesi düzeyindeki ana kuruluşu gösterir.
Sosyal ve Kültürel Yaşam
- Sosyal Yaşam
- Festivaller: Uluslararası Atatürk Kültür ve Sanat Festivali | Amasya Genelgesi anma programları | belediye ve kültür kurumlarının dönemsel sanat etkinlikleri Yerel lezzetler: Amasya misket elması | baklalı dolma | toyga çorbası | Amasya çöreği | yağlı | patlıcan pehli | çiçek bamyası Spor ve etkinlik: Amasya 12 Haziran Stadyumu | kapalı spor salonları | üniversite spor tesisleri | Yeşilırmak yürüyüş ve bisiklet parkurları
Merkez Belediyesi ve Resmi Bilgiler
Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.
- Telefon Kodu
- 358
- Posta Kodu
- 05200
- Mahalle
- 37
- TÜİK
- 1134
- NUTS
- TR834
Nüfus Özeti
Coğrafya
Yönetim
Neden önemli?
Amasya Merkez, Yeşilırmak kıyısındaki tarihî kent dokusu, Harşena Dağı ve Osmanlı şehzadeleri mirasıyla ilin idari, kültürel ve turistik odağıdır. Amasya Merkez’in tarihi, Yeşilırmak vadisindeki stratejik konumu sayesinde İlk Çağ’a kadar uzanır.
Veriler
Temel istatistikler
- Erkek
- 77.218
- Kadın
- 74.215
- Rakım
- 412 m
- İklim
- Karadeniz ile İç Anadolu arasında geçiş özellikleri gösterir; yazlar sıcak ve görece kurak…
- SEGE-2022 skoru 0,651
- Türkiye sırası 190/973
- gelişmişlik kademesi 2/6
Geçmiş
Tarih ve zaman çizelgesi
- Antik Çağ
Antik Çağ
Antik çağda Amaseia adıyla bilinen kent, Pontus Krallığı döneminde başkentlik yapmış; Harşena Dağı eteklerindeki Kral Kaya Mezarları bu dönemin en belirgin izlerinden biri olmuştur.
- Orta Çağ
Orta Çağ
Roma ve Bizans egemenliklerinin ardından kent, Danişmendliler ve Selçuklular döneminde Anadolu’nun önemli yönetim ve kültür merkezleri arasında yer almıştır.
- Osmanlı dönemi
Osmanlı dönemi
Osmanlı döneminde birçok şehzadenin burada sancak yöneticiliği yapması Amasya’ya “Şehzadeler Şehri” kimliğini kazandırmıştır.
- 1919
Cumhuriyet dönemi
22 Haziran 1919’da yayımlanan Amasya Genelgesi, Millî Mücadele’nin örgütlenme sürecindeki temel belgelerden biri olarak kentin Cumhuriyet tarihindeki yerini güçlendirmiştir.
Yakın çevre
Yakındaki ilçeler
Güven
Kaynaklar ve doğrulama
25toplam kaynak
12resmî kaynak
78/100otomatik kaynak puanı
iyidoğrulama
Kaynak puanı otomatik veri yapısı değerlendirmesidir; insan editör onayı anlamına gelmez.
Veriyle Bak
İlçe İstatistikleri
Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.
Nüfus Yoğunluğu
km² başına 80 kişi
Yıllara Göre Nüfus
Metin tabanlı nüfus özeti
- 2021
- 147.380
- 2022
- 149.592
- 2023
- 148.908
- 2024
- 151.058
- 2025
- 151.433
Erkek / Kadın Nüfus
Metin tabanlı cinsiyet dağılımı
- Erkek
- 77.218
- Kadın
- 74.215
Coğrafi Göstergeler
Farklı birimler birbirleriyle yarıştırılmadan ayrı ayrı gösterilir.
Yüzölçümü1.889 km²
İlçenin toplam alanı
Rakım412 m
Deniz seviyesine göre
Mahalle37
Kayıtlı mahalle sayısı
Yıllık nüfus verisi
| Yıl | Nüfus |
|---|---|
| 2020 | 147.266 |
| 2021 | 147.380 |
| 2022 | 149.592 |
| 2023 | 148.908 |
| 2024 | 151.058 |
| 2025 | 151.433 |
Harita
Haritada Keşfet →
Merkez konum bilgisi
40.6539, 35.8333
Hızlı Bağlantılar
Merkez için hızlı bağlantılar
İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.
Amasya İlçeleri
Amasya ilindeki diğer ilçeleri listele.
Amasya İlçeleri →
Karadeniz Bölgesi Bölgesi
Karadeniz Bölgesi bölgesindeki ilçeleri keşfet.
Keşfet →
İlçe Karşılaştır
Merkez ilçesini başka ilçelerle karşılaştır.
Keşfet →
Tüm İlçeler
Türkiye ilçe arşivine geri dön.
Tüm İlçeler →
Haritada Aç
Merkez konumunu Google Maps üzerinde aç.
Keşfet →
Amasya Merkez, Yeşilırmak’ın dar vadisi boyunca gelişen şehir merkezi ile çevresindeki dağlık ve kırsal mahalleleri bir araya getirir. 2025 ADNKS verisine göre 151433 kişinin yaşadığı ilçe, ilin en kalabalık ve en yoğun hizmet merkezidir. Valilik, belediye, Amasya Üniversitesi, eğitim ve araştırma hastanesi, müzeler ve bölgesel kamu kurumları burada bulunur. Kentin en karakteristik görünümü, Harşena Dağı’nın sarp yamaçları ile Yeşilırmak kıyısındaki Yalıboyu evlerinin oluşturduğu tarihî siluettir. Harşena Kalesi, Kral Kaya Mezarları, II. Bayezid Külliyesi, Hazeranlar Konağı ve Sabuncuoğlu Şerefeddin Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi yürüyerek keşfedilebilen güçlü bir kültür rotası oluşturur. İlçenin kırsal kesiminde meyvecilik, sebzecilik ve hayvancılık sürerken şehir içinde eğitim, sağlık, kamu yönetimi, perakende ve konaklama hizmetleri öne çıkar. Karayoluyla Samsun, Çorum ve Tokat yönlerine bağlanan merkez, demiryolu bağlantısı sayesinde de bölgesel ulaşım ağında yer alır. Vadinin sınırlı yapılaşma alanı, tarihî doku koruması ve deprem güvenliği; kentsel planlamanın temel konuları arasındadır. Kentteki koruma çalışmaları, kültür rotalarının bütünlüğü ve erişilebilir kamusal alanlar, ziyaretçi deneyiminin sürdürülebilirliği açısından önem taşır.
Kaynaklar
Kaynaklar ve Veri Güncelliği
Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.
Genel Kaynaklar
- amasya.edu.tr amasya.edu.tr
- amasya.gov.tr amasya.gov.tr
- amasya.gov.tr amasya.gov.tr
- amasya.ktb.gov.tr amasya.ktb.gov.tr
- amasya.meb.gov.tr amasya.meb.gov.tr
- amasyaism.saglik.gov.tr amasyaism.saglik.gov.tr
- data.tuik.gov.tr data.tuik.gov.tr
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
- ec.europa.eu ec.europa.eu
- github.com github.com
- imarkadastro.com imarkadastro.com
- listelese.com listelese.com
- nufusu.com nufusu.com
- ourairports.com ourairports.com
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
- tdth.afad.gov.tr tdth.afad.gov.tr
Ekonomi Kaynakları
- amasya.edu.tr amasya.edu.tr
- amasya.gov.tr amasya.gov.tr
- amasya.meb.gov.tr amasya.meb.gov.tr
- amasyaism.saglik.gov.tr amasyaism.saglik.gov.tr
- sanayi.gov.tr sanayi.gov.tr
Tarihçe Kaynakları
- amasya.ktb.gov.tr amasya.ktb.gov.tr
Turizm Kaynakları
- amasya.ktb.gov.tr amasya.ktb.gov.tr
Eğitim Kaynakları
- amasya.meb.gov.tr amasya.meb.gov.tr
Sağlık Kaynakları
- amasyaism.saglik.gov.tr amasyaism.saglik.gov.tr
Ulaşım Kaynakları
- dhmi.gov.tr dhmi.gov.tr
Nüfus Kaynakları
- nufusu.com nufusu.com