Amasya • Karadeniz Bölgesi • Plaka 05
Merkez
Amasya Merkez, Yeşilırmak kıyısındaki tarihî kent dokusu, Harşena Dağı ve Osmanlı şehzadeleri mirasıyla ilin idari, kültürel ve turistik odağıdır.
İl
Amasya
Bölge
Karadeniz Bölgesi
Plaka
05
Nüfus
151.433
Hızlı Bilgiler
İlçeye ilk bakış
Merkez Nerede ve Hangi İle Bağlı?
İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.
Merkez nerede?
Merkez, Amasya iline bağlı ve Karadeniz Bölgesi Bölgesi’nde yer alan bir ilçedir.
- İl
- Amasya
- Bölge
- Karadeniz Bölgesi
- Plaka
- 05
- Enlem
- 40.6539
- Boylam
- 35.8333
Merkez Nüfusu 2025 Kaç?
Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.
Merkez nüfusu kaç?
Merkez’nın 2025 yılı nüfusu 151.433 kişi.
- Nüfus
- 151.433 kişi
- Erkek
- 77.218 kişi
- Kadın
- 74.215 kişi
Merkez’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi
Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.
Merkez yüzölçümü ve rakımı nedir?
Merkez’nın yüzölçümü 1.889 km². İlçenin ortalama rakımı 412 metre.
- Yüzölçümü
- 1.889 km²
- Rakım
- 412 metre
- İklim
- Karadeniz ile İç Anadolu arasında geçiş özellikleri gösterir; yazlar sıcak ve görece kurak, kışlar serin-soğuk ve yağışlıdır. Yeşilırmak vadisi yerel mikroklima etkisi oluşturur.
Merkez Tarihi
İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.
Tarihçe
Amasya Merkez’in tarihi, Yeşilırmak vadisindeki stratejik konumu sayesinde İlk Çağ’a kadar uzanır. Antik çağda Amaseia adıyla bilinen kent, Pontus Krallığı döneminde başkentlik yapmış; Harşena Dağı eteklerindeki Kral Kaya Mezarları bu dönemin en belirgin izlerinden biri olmuştur. Roma ve Bizans egemenliklerinin ardından kent, Danişmendliler ve Selçuklular döneminde Anadolu’nun önemli yönetim ve kültür merkezleri arasında yer almıştır. Osmanlı döneminde birçok şehzadenin burada sancak yöneticiliği yapması Amasya’ya “Şehzadeler Şehri” kimliğini kazandırmıştır. Yeşilırmak kıyısındaki Yalıboyu evleri, külliyeler, medreseler ve köprüler bu çok katmanlı geçmişi günümüze taşır. 22 Haziran 1919’da yayımlanan Amasya Genelgesi, Millî Mücadele’nin örgütlenme sürecindeki temel belgelerden biri olarak kentin Cumhuriyet tarihindeki yerini güçlendirmiştir. Bugün Amasya Merkez, arkeolojik mirası ile Osmanlı kent dokusunu birlikte koruyan seçkin bir tarih şehridir.
Merkez Ekonomisi ve Geçim Kaynakları
Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.
Ekonomi Özeti
Amasya Merkez ekonomisi kamu hizmetleri, eğitim, sağlık, turizm, ticaret ve tarımsal üretimin birlikte yürüdüğü çok yönlü bir yapı gösterir. Yerel büyüme için katma değerli üretim, hizmet kalitesi ve ulaşım bağlantıları belirleyicidir.
Ekonomi
Amasya Merkez ekonomisi kamu hizmetleri, eğitim, sağlık, turizm, ticaret ve tarımsal üretimin birlikte yürüdüğü çok yönlü bir yapı gösterir. Amasya Üniversitesi ve sağlık kuruluşları, nitelikli istihdam ile kiralık konut, ulaşım, yeme-içme ve perakende talebini destekler. Tarihî kent merkezi, müzeler ve Yeşilırmak kıyısı yıl boyunca kültür turizmi hareketi oluşturur; konaklama ve rehberlik hizmetleri özellikle bahar ve yaz aylarında canlanır. Kırsal mahallelerde Amasya misket elması, kiraz, şeftali, sebze, tahıl ve hayvancılık ürünleri önem taşır. Şehirde küçük sanayi siteleri, gıda işleme, yapı malzemeleri, mermer bağlantılı işler ve otomotiv bakım hizmetleri görülür. Tarihî çekirdek çevresinde ticari faaliyetler yoğun olmakla birlikte koruma koşulları yeni yapı ve büyük ölçekli yatırımları sınırlar. Ulaşım, üniversite ve turizm altyapısının güçlendirilmesi; katma değerli tarım ürünleri, gastronomi ve kültür rotaları bakımından ilçenin gelişme potansiyelini artırır.
Tarım
Kırsal mahallelerde elma başta olmak üzere kiraz, şeftali, sebze, tahıl ve yem bitkileri yetiştirilir; sığır ve küçükbaş hayvancılık yapılır. Yeşilırmak vadisinin mikrokliması meyveciliği destekler.
Sanayi
Merkezde küçük sanayi, gıda işleme, otomotiv bakım, yapı malzemeleri ve mermerle bağlantılı işletmeler bulunur. Büyük ölçekli sanayiye göre hizmet ve kamu ekonomisinin ağırlığı daha fazladır.
Ticaret
Ticaret, tarihî merkez, ana caddeler, pazar alanları ve kamu kurumlarının çevresinde yoğunlaşır. Turizm ve üniversite kaynaklı talep perakende ile yeme-içme sektörünü destekler.
Merkez’da Gezilecek Yerler
Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.
- Harşena Kalesi
- Kral Kaya Mezarları
- Yalıboyu Evleri
- II. Bayezid Külliyesi
- Hazeranlar Konağı
- Amasya Müzesi
- Sabuncuoğlu Şerefeddin Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi
- Şehzadeler Müzesi
- Amasya Üniversitesi
- Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Amasya Garı
- Yeşilırmak kıyı bandı
- Amasya Belediyesi
- Amasya Valiliği
- Harşena Dağı ve Pontus Kral Kaya Mezarları
- Osmanlı şehzade mirası
- Yalıboyu sivil mimarisi
- Amasya Genelgesi ve Millî Mücadele hafızası
Merkez Belediyesi ve Resmi Bilgiler
Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.
- Belediye
- Amasya Belediyesi - https://amasya.bel.tr/
- Kaymakamlık
- Amasya Valiliği / Merkez İlçe - https://www.amasya.gov.tr/
- Telefon Kodu
- 358
- Posta Kodu
- 05200
- Mahalle
- 37
- TÜİK
- 1134
- NUTS
- TR834
Nüfus Özeti
Coğrafya
Yönetim
Veriyle Bak
İlçe İstatistikleri
Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.
Nüfus Yoğunluğu
km² başına 80 kişi
Yıllara Göre Nüfus
Grafik verisi yakında.
Erkek / Kadın Nüfus
Grafik verisi yakında.
Coğrafi Veri Özeti
Grafik verisi yakında.
Yıllık nüfus verisi
| Yıl | Nüfus |
|---|---|
| 2020 | 147.266 |
| 2021 | 147.380 |
| 2022 | 149.592 |
| 2023 | 148.908 |
| 2024 | 151.058 |
| 2025 | 151.433 |
Harita
Haritada Keşfet →
Merkez konum bilgisi
40.6539, 35.8333
Hızlı Bağlantılar
Merkez için hızlı bağlantılar
İlgili ilçe sayfalarına, il ve bölge arşivlerine hızlıca geçiş yap.
Amasya İlçeleri
Amasya ilindeki diğer ilçeleri listele.
Amasya İlçeleri →
Karadeniz Bölgesi Bölgesi
Karadeniz Bölgesi bölgesindeki ilçeleri keşfet.
Keşfet →
İlçe Karşılaştır
Merkez ilçesini başka ilçelerle karşılaştır.
Keşfet →
Tüm İlçeler
Türkiye ilçe arşivine geri dön.
Tüm İlçeler →
Haritada Aç
Merkez konumunu Google Maps üzerinde aç.
Keşfet →
Amasya Merkez, Yeşilırmak’ın dar vadisi boyunca gelişen şehir merkezi ile çevresindeki dağlık ve kırsal mahalleleri bir araya getirir. 2025 ADNKS verisine göre 151433 kişinin yaşadığı ilçe, ilin en kalabalık ve en yoğun hizmet merkezidir. Valilik, belediye, Amasya Üniversitesi, eğitim ve araştırma hastanesi, müzeler ve bölgesel kamu kurumları burada bulunur. Kentin en karakteristik görünümü, Harşena Dağı’nın sarp yamaçları ile Yeşilırmak kıyısındaki Yalıboyu evlerinin oluşturduğu tarihî siluettir. Harşena Kalesi, Kral Kaya Mezarları, II. Bayezid Külliyesi, Hazeranlar Konağı ve Sabuncuoğlu Şerefeddin Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi yürüyerek keşfedilebilen güçlü bir kültür rotası oluşturur. İlçenin kırsal kesiminde meyvecilik, sebzecilik ve hayvancılık sürerken şehir içinde eğitim, sağlık, kamu yönetimi, perakende ve konaklama hizmetleri öne çıkar. Karayoluyla Samsun, Çorum ve Tokat yönlerine bağlanan merkez, demiryolu bağlantısı sayesinde de bölgesel ulaşım ağında yer alır. Vadinin sınırlı yapılaşma alanı, tarihî doku koruması ve deprem güvenliği; kentsel planlamanın temel konuları arasındadır. Kentteki koruma çalışmaları, kültür rotalarının bütünlüğü ve erişilebilir kamusal alanlar, ziyaretçi deneyiminin sürdürülebilirliği açısından önem taşır.
Detaylar
4 bilgi
Diğer İlçe Bilgileri
İlçeye ait diğer güncel ve yararlı bilgiler.
Il Toplam Nüfusu
342242
Koordinat
40.6539,35.8333
Latitude
40.6539
Longitude
35.8333
Kaynaklar
Kaynaklar ve Veri Güncelliği
Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.
Genel Kaynaklar
- 2020-2025 nüfus serisi (TÜİK verilerini derleyen kaynak): https://www.nufusu.com/ilceleri/amasya-ilceleri-nufusu
- AFAD Deprem Tehlike Haritası: https://tdth.afad.gov.tr/
- Amasya Valiliği ADNKS 2025 ilçe tablosu: https://www.amasya.gov.tr/kurumlar/amasya.gov.tr/il_planlama_mudurlugu/Nufus/2025-YILI-ADNKS-AMASYA-NUFUS-BILGILERI-_1_.pdf
- Amasya İl Sağlık Müdürlüğü: https://amasyaism.saglik.gov.tr/TR-46698/hastanelerimiz.html
- Cami açık adres dizini: https://listelese.com/amasya-merkez/camiler-listesi
- Eurostat NUTS: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/demo_r_pjanaggr3/default/map?lang=en
- HGM harita tabanlı il-ilçe yüzölçümü tablosu: https://www.imarkadastro.com/userfiles/file/Dokuman/il_ilce_alanlari.pdf
- Merkez MEB: https://amasya.meb.gov.tr/
- Merkez resmî yönetim kaynağı: https://www.amasya.gov.tr/
- TÜİK ADNKS 2025: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2025-54184
Ekonomi Kaynakları
- Amasya İl Sağlık Müdürlüğü: https://amasyaism.saglik.gov.tr/TR-46698/hastanelerimiz.html
- Amasya Valiliği: https://www.amasya.gov.tr/
- Amasya Üniversitesi akademik birimleri: https://www.amasya.edu.tr/akademik/meslek-yuksekokullari/
- Merkez İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü: https://amasya.meb.gov.tr/
Tarihçe Kaynakları
- Amasya Valiliği ve ilçe kaymakamlığı: https://www.amasya.gov.tr/ | Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü: https://amasya.ktb.gov.tr/