Batman • Güneydoğu Anadolu Bölgesi • Plaka 72

Merkez

Merkez, Türkiye'nin petrol üretimiyle büyüyen en belirgin kentlerinden biri olan; rafineri, enerji, organize sanayi, üniversite, havalimanı ve hızla gelişen hizmet sektörüyle ilin ekonomik ve idarî merkezidir. 2025 ADNKS verisine göre ilçenin nüfusu 517.785 kişidir.

İl Batman Bölge Güneydoğu Anadolu Bölgesi Plaka 72 Nüfus 517.785
Hızlı Bilgilere Git Paylaş
Hızlı Bilgiler

İlçeye ilk bakış

Nüfus 517.785 Toplam ilçe nüfusu
Yüzölçümü 653 km² İlçenin alan büyüklüğü
Rakım 570 m Deniz seviyesine göre
Mahalle Sayısı 49 Kayıtlı mahalle sayısı
Belediye Batman Belediyesi Yerel yönetim bilgisi
Telefon Kodu 488 Alan telefon kodu
Posta Kodu 72000 Genel posta kodu
Konum

Merkez Nerede ve Hangi İle Bağlı?

İlçenin bağlı olduğu il, bölge ve temel konum bilgileri.

Merkez nerede?

Merkez, Batman iline bağlı ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Bölgesi’nde yer alan bir ilçedir.

İl
Batman
Bölge
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Plaka
72
Nüfus

Merkez Nüfusu 2025 Kaç?

Nüfus, cinsiyet dağılımı ve varsa yıllık nüfus verileri.

Merkez nüfusu kaç?

Merkez’nın 2025 yılı nüfusu 517.785 kişi.

Nüfus
517.785 kişi
Erkek
259.906 kişi
Kadın
257.879 kişi
Coğrafya

Merkez’nın Yüzölçümü, Rakımı ve İklimi

Yüzölçümü, rakım, iklim ve coğrafi yapı bilgileri.

Merkez yüzölçümü ve rakımı nedir?

Merkez’nın yüzölçümü 653 km². İlçenin ortalama rakımı 570 metre.

Yüzölçümü
653 km²
Rakım
570 metre
İklim
Yazları çok sıcak ve kurak, kışları serin-soğuk ve yağışlı karasal iklim görülür; ilkbahar yağışları ve kısa süreli şiddetli sağanaklar önemlidir.
Tarih

Merkez Tarihi

İlçenin tarihçesi ve geçmişine dair bilgiler.

Tarihçe

Batman Merkez'in yakın çevresinde tarih öncesi yerleşim izleri bulunsa da modern kentin gelişimi büyük ölçüde 20. yüzyıldaki petrol aramalarıyla şekillenmiştir. İl merkezi çevresindeki İluh yerleşimi, demiryolunun 1944 yılında bölgeye ulaşması ve Raman Dağı'nda ticari petrol üretiminin başlamasıyla hızlı nüfus artışı yaşamıştır. 1947 yılında bucak, 1957 yılında Siirt'e bağlı ilçe olan Batman; rafineri, petrol boru hatları, TPAO tesisleri ve işçi mahalleleri çevresinde planlı ve plansız biçimde genişlemiştir. Petrol sanayisinin oluşturduğu istihdam, çevre ilçe ve köylerden yoğun göç çekerek Batman'ı kısa sürede büyük bir şehir hâline getirmiştir. 16 Mayıs 1990 tarihli 3647 sayılı kanunla Batman ili kurulmuş ve kent il merkezi olmuştur. Günümüzde Batman Müzesi, Mor Kiryakus Manastırı çevresi, Malabadi ve Hasankeyf rotalarına yakınlığı ile modern petrol-endüstri tarihi kentin kültürel kimliğini tamamlamaktadır.

Ekonomi

Merkez Ekonomisi ve Geçim Kaynakları

Ekonomi, tarım, sanayi, ticaret ve istihdam başlıkları.

Ekonomi Özeti

Başlıca alanlar: petrol ve enerji, rafineri, organize sanayi, tekstil, gıda, yapı malzemeleri, lojistik, inşaat, ticaret, sağlık ve eğitim.

Ekonomi

Merkez ilçe ekonomisinde ham petrol üretimi, rafineri ve enerji hizmetleri, petrol ekipmanları, organize sanayi, tekstil, gıda, yapı malzemeleri, lojistik, inşaat, perakende, sağlık, eğitim, üniversite ve kamu hizmetleri öne çıkar. İlçe düzeyinde düzenli yayımlanan karşılaştırılabilir GSYH, kişi başı gelir, işsizlik ve sektör payı serisi bulunmadığından sayısal tahmin kullanılmamıştır.

Tarım

Merkez ilçenin kırsal alanlarında buğday, arpa, mercimek, pamuk, mısır, yem bitkileri ve sebze üretimi yapılır; sulanabilir alanlarda ürün çeşitliliği artar ve hayvancılık tamamlayıcı faaliyettir.

Sanayi

Sanayi faaliyetleri ilçeye göre petrol ve enerji, rafineri yan hizmetleri, tekstil, gıda, yapı malzemeleri, tarımsal ürün işleme, makine-bakım ve küçük imalat alanlarında görülür.

Ticaret

İlçe merkezi perakende, pazar, tarımsal ürün ve girdi ticareti, ulaştırma, yeme-içme ve kamu hizmetlerinin toplandığı başlıca ticaret alanıdır.

İstihdam

İstihdam ağırlığı petrol ve enerji, rafineri, organize sanayi, tekstil, gıda, yapı malzemeleri, lojistik, inşaat, ticaret, sağlık ve eğitim alanlarında yoğunlaşır; güncel resmî ilçe istihdam oranı bulunmadığından oran verilmedi.

Gezi

Merkez’da Gezilecek Yerler

Gezilecek yerler, turistik noktalar ve kültürel miras öğeleri.

  • Batman Müzesi
  • Hasankeyf Müzesi bağlantılı arkeoloji rotaları
  • Mor Kiryakus Manastırı
  • El-Rızk ve Hasankeyf güzergâhı
  • Batman Çayı kıyıları
  • Kıra Dağı seyir alanları
  • petrol ve endüstri mirası noktaları
  • Batman Valiliği ve Merkez ilçe birimleri
  • Batman Belediyesi
  • ilçe sağlık birimleri
  • ilçe eğitim kurumları
  • ilçe merkezi
  • Petrol kenti ve işçi kültürü
  • İluh yerleşim hafızası
  • demiryolu ve rafineri tarihi
  • Batman Müzesi arkeolojik koleksiyonları
  • Süryani ve Mezopotamya kültür izleri
Resmi Bilgiler

Merkez Belediyesi ve Resmi Bilgiler

Belediye, kaymakamlık, kod ve iletişim bilgileri.

Belediye
Batman Belediyesi
Kaymakamlık
Batman Valiliği ve Merkez ilçe birimleri
Telefon Kodu
488
Posta Kodu
72000
Mahalle
49
TÜİK
1174
NUTS
TRC32

Nüfus Özeti

Toplam Nüfus
517.785
Erkek Nüfusu
259.906
Kadın Nüfusu
257.879
Erkek/Kadın Oranı
Erkek % 50,2 / Kadın % 49,8

Coğrafya

Yüzölçümü
653 km²
Rakım
570 m
Nüfus Yoğunluğu
793 kişi/km²

Yönetim

Belediye
Batman Belediyesi
Kaymakamlık
Batman Valiliği ve Merkez ilçe birimleri
Posta Kodu
72000
Telefon Kodu
488
TÜİK Kodu
1174
NUTS Kodu
TRC32
Veriyle Bak

İlçe İstatistikleri

Nüfus, yoğunluk ve temel göstergeleri daha kolay karşılaştırmak için görselleştir.

Toplam Nüfus 517.785
Erkek Nüfusu 259.906
Kadın Nüfusu 257.879
Yüzölçümü 653 km²
Rakım 570 m
Mahalle Sayısı 49
Nüfus Yoğunluğu km² başına 793 kişi
Nüfus Yoğunluğu km² başına 793 kişi

Yıllara Göre Nüfus

Erkek / Kadın Nüfus

Coğrafi Veri Özeti

Yıllık nüfus verisi

Yıl Nüfus
2020 471.498
2021 477.456
2022 487.000
2023 491.811
2024 506.322
2025 517.785
Genel Bakış

Merkez, Batman ilinin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki 6 ilçesinden biridir. Türkiye'nin petrol üretimiyle büyüyen en belirgin kentlerinden biri olan; rafineri, enerji, organize sanayi, üniversite, havalimanı ve hızla gelişen hizmet sektörüyle ilin ekonomik ve idarî merkezidir. İlçenin 2025 nüfusu 517.785 kişi, yüzölçümü 653 km² ve ilçe merkezinin yaklaşık rakımı 570 metredir. Batman Çayı havzası, Dicle'ye açılan düzlükler, Raman Dağı ve Kıra Dağı çevresi, tarım ovaları, bozkır ve akarsu koridorları doğal yapıyı oluşturur. Yazları çok sıcak ve kurak, kışları serin-soğuk ve yağışlı karasal iklim görülür; ilkbahar yağışları ve kısa süreli şiddetli sağanaklar önemlidir. Yerleşim yapısı ilçe merkezi, beldeler, mahalleler, köyler ve ilçeye göre ova ya da dağ vadilerine yayılan kırsal yerleşimlerden oluşur. Ekonomik yaşamda petrol ve enerji, rafineri, organize sanayi, tekstil, gıda, yapı malzemeleri, lojistik, inşaat, ticaret, sağlık ve eğitim başlıca alanlardır. Ziyaretçiler için Batman Müzesi, Hasankeyf Müzesi bağlantılı arkeoloji rotaları, Mor Kiryakus Manastırı, El-Rızk ve Hasankeyf güzergâhı, Batman Çayı kıyıları, Kıra Dağı seyir alanları, petrol ve endüstri mirası noktaları öne çıkan duraklar arasındadır. Su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı, petrol ve sanayi alanlarının çevresel yönetimi, kırsal kalkınma, tarihî eserlerin korunması ve deprem-taşkın duyarlılığının dikkate alınması yerel planlamada önem taşır.

Detaylar

Diğer İlçe Bilgileri

İlçeye ait diğer güncel ve yararlı bilgiler.

1 bilgi
Il Toplam Nüfusu

662626

Kaynaklar

Kaynaklar ve Veri Güncelliği

Bu sayfadaki bilgiler resmî kurumlar, yerel yönetimler ve güvenilir yayınlardan derlenen verilerle hazırlanır.

Nüfus verisi yılı
2025

Genel Kaynaklar

Tarihçe Kaynakları

Ekonomi Kaynakları